વિશ્વાસ લઈ-શૈલેન રાવલ

સૂર્યના સંગાથનો વિશ્વાસ લઈ,

પાંગર્યો છું ડાળનો વિશ્વાસ લઈ.

 

ઊભવાનું હોય તો ઊભા રહો,

આયનાના સાચનો વિશ્વાસ લઈ.

 

કેટલા દરિયા વટાવી જાય છે,

એક પીછું પાંખનો વિશ્વાસ લઈ.

 

દોડજે તું શસ્ત્ર લઈ ફરિયાદનું,

હું ફરું સંવાદનો વિશ્વાસ લઈ.

 

જીવવું તો એ જ સાચું જીવવું,

આપણા અજવાસનો વિશ્વાસ લઈ.

 

અસ્તનો મતલબ નવેસર ઊગવું,

આવનારી કાલનો વિશ્વાસ લઈ.

 

( શૈલેન રાવલ )

લાગણીઓ વેચવા-સાહિલ

જીવવા જેવું નથી જે ગામમાં,

ત્યાં વીતાવ્યું આયખું આરામમાં.

 

લાગણીઓ વેચવા આવ્યો હતો,

હું જ વેચાઈ ગયો લિલામમાં.

 

એ જ ક્ષણથી નીંદથી કિટ્ટા થયો,

જે ક્ષણે સપનાં મળ્યાં ઈનામમાં.

 

એ ય એળે આયખાંં જેમ જ જશે,

આ સુરા રેડો ગળેલા જામમાં.

 

ઘરેથી ચિક્કાર પીને નીકળ્યો,

ભાનમાં આવ્યો નશાના ધામમાં.

 

હોઉં છું જ્યારે તમારા આંગણે,

હોઉં છું જાણે હું તીરથધામમાં.

 

હું મને ‘સાહિલ’ મળું તો શી રીતે,

હું જીવું છું સાવ ખોટા ઠામમાં.

 

( સાહિલ )

અલગ છે-મયંક ઓઝા

સાંજનું ઢળવું અલગ છે,

જાતનું બળવું અલગ છે.

 

એ પ્રતીક્ષાની પળોમાં,

ખુદનું ઓગળવું અલગ છે.

 

ચોતરફ ભટક્યા પછીનું,

ઘર તરફ વળવું અલગ છે.

 

શ્વાસને ઉચ્છવાસ જેવું,

આપણું મળવું અલગ છે.

 

કોઈના આંસુ લૂછીને,

સહેજ ઝળહળવું અલગ છે.

 

( મયંક ઓઝા )

પહેલા જેવો-હનીફ સાહિલ

પહેલા જેવો હવે લગાવ નથી

પ્રેમમાં કેમ રખરખાવ નથી

 

સૂની ગલીઓ છે ઝરૂખા સૂના

આશિકોની ય આવજાવ નથી

 

પ્રેમનો પૂર ઓસરી ચાલ્યો

લાગણીનો હવે બહાવ નથી

 

એક જેવા છે રાત ને દિવસ

આ પ્રતોક્ષામાં ભેદભાવ નથી

 

હું ય મહેફિલ સજાવી બેઠો છું

કોઈનો ભાવ કે અભાવ નથી

 

હું કોઈ અન્યનો થઈ જાઉં

જાણી લે મારો એ સ્વભાવ નથી

 

જિંદગીના પડાવ છે સાહિલ

એષણાનો કોઈ પડાવ નથી

 

( હનીફ સાહિલ )

તું જો છે તો-હનીફ સાહિલ

તું જો છે તો ખાસ છે દિવસ,

કેફ, મસ્તી, વિલાસ છે દિવસ.

 

તારી આંખોમાં ઊઘડતાં પુષ્પો,

મારા શ્વાસો સુવાસ છે દિવસ.

 

વેલ જાણે ચડે દીવાલો પર,

આ પ્રસરતો ઉજાસ છે દિવસ.

 

તારા ચહેરાથી ચાંદની વરસે,

કેશ કાળા અમાસ છે દિવસ.

 

તું જો છે તો રંગરાસ બધે,

તું ન હો તો ઉદાસ છે દિવસ.

 

હોઠ પર તારા સ્પર્શની લિજ્જત,

તોય અણબૂઝ આ પ્યાસ છે દિવસ.

 

એક તારાથી આ ગઝલ છે હનીફ,

તું જો છે તો આ પ્રાસ છે દિવસ.

 

( હનીફ સાહિલ )

 

 

પર્સન્ટેજ  અને પર્સનટાઈલ-મહેશ પુરોહિત

️“પર્સન્ટેજ  અને પર્સનટાઈલ”

 

#Percentage

 

પહેલા પરિણામ પર Percentage એટલે કે ટકાવારી છપાતી. ટકાવારી નો સીધો મતલબ છે કે તમને મળેલા કુલ ગુણ સરેરાશ દર ૧૦૦ એ કેટલા મળ્યા. જેમ કે તમને ૬૦૦ મા થી ૫૪૭ ગુણ મળ્યા હોય તો તે ને ૧૦૦માં રુપાંતર કરવા માટે ૫૪૭/૦૬ કરવું પડે એટલે કે ૯૧.૧૭% થાય.

 

#Percentile

 

હવે પરિણામમાં Percentile આવે છે એટલે કે પ્રતિશત ક્રમાંક. પ્રતિશત  ક્રમાંકનો સીધો મતલબ નીકળે છે કે તમે કેટલા વિદ્યાર્થીથી કરતા આગળ છો. જેમ કે કોઈ વિદ્યાર્થીના Percentile ૯૮.૧૫ છે અને રાજ્યમાં ૧૫,૦૦,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ એ પરીક્ષા આપી છે જેમાંથી ૧૦,૦૦,૦૦૦ પાસ થયા તો તેનો અર્થ એ થાય છે કે ૧૦,૦૦,૦૦૦*૯૮.૧૫/૧૦૦ = ૯,૮૧,૫૦૦ મતલબ કે જે તે વિદ્યાર્થી ૯,૮૧,૫૦૦ વિદ્યાર્થીએ કરતાં વધુ ગુણ પ્રાપ્ત કર્યા છે. હવે આ ગણતરીથી તમે રાજ્યમાં આશરે કયા ક્રમે હશો તે જાણી શકાય. હવે ઉપરનો વિદ્યાર્થી ૧૦,૦૦,૦૦૦ – ૯,૮૧,૫૦૦ = ૧૮,૫૦૦ મા નંબર પર( રાજ્યમાં)  છે. મતલબ કે જેના Percentile ૯૯.૯૯ હોય તે રાજ્ય મા પ્રથમ સ્થાને હશે અને જેનો Percentile ૦.૦૧ હશે તે રાજ્યમાં અંતિમ નંબર પર હશે…!! એમ તો Percentile નું સુત્ર છે પણ સરળતા ખાતર ઉપરની આશરે ગણતરી કરી છે.

 

#તો_ટકાવારી_કરતા_પ્રતિશત_ક્રમાંક_કઈ_રીતે_ઉપયોગી?

 

દર વખતે રાજ્યમાં પરિણામ અગલ અલગ હોય છે અને દર વખતે પરિણામ પર અસર કરતા પરિબળો અલગ અલગ હોય છે. જેમ કે પેપરો સહેલા નીકળવા કે ભારી? કોઈ કુદરતી આપત્તિ જેમ કે ૨૦૦૧નો ભૂકંપ આવ્યો હતો. તો ઘણી વાર નબળો વિદ્યાર્થી પણ સારા ટકા લાવે ને ભારી પેપર હોય તો હોશિયારના પણ ઓછા આવે. માટે ટકાવારીની મદદથી ચાલુ વર્ષના જ વિદ્યાર્થીની સરખામણી શક્ય બનતી. પણ અલગ અલગ વર્ષ ના વિદ્યાર્થીની સરખામણી યોગ્ય ના હતી. ( ઉપર કહ્યું તેમ હોશિયાર ના ઓછા આવે ને હોશિયાર ના હોય તેના વધુ.)

 

હવે પ્રતિશત ક્રમાંકની મદદથી કોઈ પણ વર્ષ ના બાળકને સરખાવી શકાય કારણ કે પ્રતિશત ક્રમાંકથી જે તે વર્ષમાં બાળક રાજ્યમાં કયા ક્રમે રહ્યું તે જાણી શકાય.

 

“એટલે કે percentile એ એક પ્રકારનું  રાજ્ય કક્ષાનું Merit list જ કહેવાય.”

 

🔴 #પ્રતિશત_ક્રમાંક_નો_દુરુપયોગ

 

❎ ઘણી વાર વિદ્યાર્થી વાલી ને Percentile ને જ ટકાવારી બતાવી ને ફાયદો ઉઠાવે.

❎ વાલી પોતાના વિદ્યાર્થીની શાખ બચાવવા લોકો ને Percentile ને ટકા ગણાવી ને જુઠું બોલે.

❎ સૌથી ભયંકર તો આ ટ્યુશનિયા Percentile ના આંકડાની પાછળ ટકા (%) નું નિશાન લખી ને ખોટી જાહેરાતો કરે જ્યારે Percentile ની પાછળ કોઈ ચિહ્ન લાગે જ નહીં તેની આગળ PR લાગે.

❎ ૫૦% થી ઓછા ટકાવારી ધરાવતા વિદ્યાર્થીના Percentile ઓછા જ હોય અને ઘટતા જાય માટે કોઈ ને એમા થાય કે ટકા ઓછા આવ્યા.

 

✅ “તમારે કોઈ પણ જગ્યા એ Percentile સાથે ટકાવારી પણ લખવી જોઈએ.”

 

નોટ:- વિદ્યાર્થી, વાલી અને શિક્ષકે ખાલી ખોટી ઇજ્જત બચાવવા આવા ખોટા શોર્ટકટ ના મારવા. સચ્ચાઈ સ્વીકારી ને જાગ્યા ત્યાર થી સવાર.

 

(મહેશ પુરોહિત, નવસારી)

ભૂંગળા લસણિયા બટાકા-મુકેશ રાવલ

ભૂંગળા લસણિયા બટાકા : ટુ ઇન વન
સાઇડ ડિશ: #રસ_પુરી

 

હા એ જ… ભૂંગળા બટાકા પણ લસણિયા બટાકા સાથે ભૂંગળા…

 

સહુથી પહેલા ભૂંગળા તળીને તૈયાર રાખો…

 

પંદર નાના ગોલ્ડન બટાકાને બાફી લો..બાફવાના પાણીમાં એક ટેબલ સ્પુન મીઠું ઉમેરી દેવું.

ટિપ-૧: બટાકાને બાફતા સમયે જ તેમાં પહેલેથી મીઠું ઉમેરી લેવાથી બટાકા ફાટતા નથી… તેની છાલ સરળતાથી ફોલાય છે…અને મીઠા નો સ્વાદ બટાકામાં અંદર સુધી પ્રસરી જાય છે.

 

કુકરની બે સિટી થાય ત્યાં સુધી કે પછી બટાકા બરાબર બોઇલ થાય ત્યાં સુધી બાફીને તેને અલગ વાસણમાં કાઢીને ઠંડા પડવા દો… ઠંડા પડ્યા બાદ ફોલો.

 

ટિપ-૨: કુકરમાં કોઇપણ વસ્તુ બાફ્યા બાદ જેટલી સિટી વગાડવાની હોય તે વગાડીને,  કુકરને તરત ના ખોલતા દસેક મિનીટ તો એમ જ બંધ રાખવુ જોઇએ, જેથી બોઇલ્ડ વોટરની પુરી એનર્જી મળતી રહે..ગેસ-બળતણની એટલી બચત થાય. અને જો બફાયેલી વાનગી-શાકભાજી ને છોલવાની-ફોલવાની હોય તો તેને કુકર/તપેલીમાંથી બહાર કાઢ્યા બાદ ખુલ્લા વાસણમાં ઠંડા પડવા દેવાથી તેમાનું સત્વ એટલુ ઓછુ ગરમી સાથે બહાર જતુ અટકે છે.

 

હવે ત્રણ બટાકાને એક બાઉલમાં ઠંડુ પાણી લઇ તેમાં સહેજ (એક ચપટી) મીઠું ઓગાળીને તેમાં મેશ કરી લો..

 

છ બટાકાને સહેજ મોટા ટુકડામાં કાપીને (ભૂંગળામાં ભરાય તેટલી સાઇઝના) રાખો…

 

પાંચ બટાકાને એમજ આખા રાખો…

 

શું કહ્યુ? એક બટાકો રહી ગયો? અરે તેને માટે પછી કહું છું….

 

મેશ્ડ પટેટો વાળું પાણી અને કાપેલા બટાકાને એક પહોળા વાસણમાં લઇ તેની ઉપર લાલ મરચું પાવડર, એક ટેબલ સ્પુન મીઠું, લીલું કાપેલું લસણ, સુકું કાપેલું લસણ, લીલા કાપેલા મરચાં અને ત્રણ ટેબલ સ્પુન લીંબુનો રસ ઉમેરીને બરાબર મિક્ષ કરી લગભગ એકાદ કલાક ઢાંકી રાખો… જેથી કાચો મસાલો બરાબર રીતે બટાકામાં શોષાય.

તે કલાક દરમ્યાન….

 

હવે ત્રણ મિડીયમ સાઇઝના ટામેટા, અને ત્રણ લાલ સિમલા મરચું લઇ તેને મિક્ષચરમાં સહેજ લિકવીડ પેસ્ટ બનાવી લો…

 

વાસણો સાફ કરી લો… અને પેલો એક બટાકો રહી ગયો હતો તેને ગોળ સ્લાઇસમાં કાપી લઇ, મીઠું -કાળા મરી પાવડર કે લાલ મરચું પાવડર છાંટી, શાંતિથી જુના ગીતો સાંભળતા સાંભળતા જો પત્નિ કે પતિ હોય તો તેની સાથે બેસીને ખાવ…👍👍❤ કલાક ક્યાં જતો રહેશે તેની ખબર પણ નહીં પડે….

 

એક કડાઈમાં ત્રણ ટેબલ સ્પુન સીંગતેલ/વેજીટેબલ ઓઇલ ગરમ કરી તેમાં તમાલપત્ર (ઓપ્શનલ) અને હિંગ પાવડર નાખી કાપેલું સુકું લસણ, આખુ જીરુ નાંખી તે તડતડે એટલે પેલા પાંચ અને જો તમે ના ખાધું હોય તો બાકીનો છઠ્ઠો બટાકો પણ કડાઇમાં નાંખી તેને સહેજ બ્રાઉન કલર થાય ત્યાં સુધી સાંતળી લો…

ત્યારબાદ તેમાં પેલી ટામેટાં-મરચાંની લિકવિડ પેસ્ટ ઉમેરી તેમાં ધાણાજીરુ, સહેજ જ હળદર, ઉમેરી મિક્ષ કરો… તેલ છુટુ પડે એટલે પેલા કલાકથી મુકી રાખેલા કાચા મસાલાવાળા બટાકાને પણ તે કડાઇમાં મિક્ષ કરી દો…

જરુર લાગે તો થોડુ પાણી પણ ઉમેરી શકો…

પાણી ઉમેર્યા બાદ બનતી ગ્રેવીને ચાખીને મીઠાનું પ્રમાણ જાણી તે પ્રમાણે મીઠું ઉમેરો.. (બટાકા બાફતી સમયે, બટાકાને આથવતી સમયે, એમ જુદા જુદા સમયે મીઠું ઉમેરેલું જ હોઇ લાસ્ટ સ્ટેપ પહેલા તેને ચાખીને જરુરી મીઠું ઉમેરવાનું આવશે.)

 

જો ગ્રેવી જાડી કરવી હોય તો ઝીણું કાપેલુ ટામેટુંં ઉમેરી શકાય..

 

સ્વાદ મુજબ ગળપણ માટે ખાંડ પણ ઉમેરી શકાય…

 

હવે બધો મસાલો, ગ્રેવી બરાબર ચડી રહે એટલે જરુર મુજબનો ગરમ મસાલો ઉમેરીને મિક્ષ કરી, બંધ ઢાંકણ સાથે ધીમા તાપે ગરમ કરો અને સ્ટવ-ગેસ બંધ કરી એટલિસ્ટ પાંચ મિનીટ એમ જ બંધ રાખો…

 

ટિપ-૩: કોઇપણ ગ્રેવી-રસા વાળી કે પ્રવાહી રસોઇની વાનગી (ઇવન ચ્હા પણ) ચુલા પરથી ઉતરતી ગરમ ગરમ ખાવા-પીવા નો આગ્રહ આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે…તેને સ્ટવ-ગેસ-ચુલા પરથી ઉતારીને ચાર પાંચ મિનીટ માટે બંધ ઢાંકણ રાખવી જોઇએ, જેથી મસાલાની ફ્લેવર પણ તેમાં ભળે અને વાનગી બરાબર સિઝી રહે.

 

બસ હવે થઇ ગયો ભૂંગળા સાથે લસણિયા બટાકા ખાવાનો ટાઇમ…

 

પણ હું કન્ફ્યુઝ છું…શું ખાવું? રસ પુરી કે ભૂંગળા બટાકા??? ચલો બેય ને ન્યાય આપી દઇએ….😀👍👍

 

ભૂંગળાને જ ચમચીની જગ્યાએ વાપરીને તેમાં બટાકાને ગ્રેવિ સાથે લથપથ કરીને ભરાવો… અને ભૂંગળા સાથે જ બટાકા ખાતા રહો… (જેઓ માટે આ વાનગી નવી છે તેમને માટે).

 

Recipe & Photographs by Mukesh Raval (USA)

થૈ ગયો-લલિત ત્રિવેદી

મૂર્તિ ઘડતાં ઘડતાં છેવટ મિટ્ટી જેવો થૈ ગયો,

આદિ માનવની ગુફાની લિપિ જેવો થૈ ગયો !

 

માળી પરફ્યુમથી છલકતી શીશી જેવો થૈ ગયો,

ને બગીચો રોડ પરની બીડી જેવો થૈ ગયો !

 

અવતરી કાગળ ઉપર આષાઢની રમણીયતા,

જીવ કાલિદાસની લેખિની જેવો થૈ ગયો !

 

દરિયાથી ઝરણા તરફ…પર્વત લગી…આરોહણે…

શાહીનો ખડિયો શિશુની લીટી જેવો થૈ ગયો !

 

એક દિ’ સાચી ગઝલ લખવાની પ્રક્રિયામાં હું,

ઈવ ને આદમની રસબસ કીકી જેવો થૈ ગયો !

 

કોઈ ટહુકો માળાનું અજવાળું લૈ આવ્યો નહીં,

સૂર્ય પણ તારીખિયાની તિથિ જેવો થૈ ગયો !

 

આશ્રમે ગ્યો’તો…ને અડક્યો દોરો ખાદીનો જરા,

એક ક્ષણ હું રેંટિયાની ગતિ જેવો થૈ ગયો !

 

( લલિત ત્રિવેદી )

કૂંણા ઢાળમાં-સ્નેહલ જોષી

ગાલના ખાડાના કૂંણા ઢાળમાં,

હું પરોવાયો છું તારા વાળમાં !

 

મેં સરોવરને નથી જોયું કદિ’

જીવ અટવાયો છે એની પાળમાં.

 

કેમ હાંફે છે કબૂતર શ્વાસનાં ?

એ હજી આવ્યા છે ક્યાં પરસાળમાં ?!

 

અશ્રુઓની ધારથી ન્હાયો છું હું,

તું નવો કૂવો કપાળે ગાળ મા.

 

મોર જે છાતીમાં છુંદાવ્યો હતો,

એ હવે ઊડી ગયો ભૂતકાળમાં !

 

( સ્નેહલ જોષી )

સ્વપ્ન, ઈચ્છાઓ-દિનેશ ડોંગરે “નાદાન”

સ્વપ્ન, ઈચ્છાઓ, અપેક્ષા, ધારણામાં,

આપણું હોવાપણું બસ આપણામાં.

 

આંખમાં આંજી પ્રતીક્ષા હું ઊભો છું,

સાંજ ઢળતી જાય છે એકલપણામાં.

 

આ હયાતીની હકીકત એટલી છે,

ઝાંખરાનું રાખ થવું તાપણામાં.

 

જન્મ-મૃત્યુ બેઉને ક્યાં આવરણ છે ?

જીવતર તો પણ વીતે છે ખાંપણામાં.

 

માત-પિતાને મૂકી ઘરડાઘરોમાં,

દીકરા જીવે પછી ખાલીપણામાં.

 

આપને સમજાવવું અઘરું નથી કૈં,

આપ સમજી જાવ છો થોડાઘણામાં.

 

એક દ્વિધા ચાલે છે નિરંતર,

એટલે “નાદાન” ઊભા બારણામાં.

 

( દિનેશ ડોંગરે “નાદાન” )