દોસ્તી ડે – તેરે જૈસા યાર કહાં રે… તેરે જૈસા કોઈ નહીં રે…-ભવ્ય રાવલ

વસંતની કુમળી ઠંડી ઉડાવી દેતા વેલેન્ટાઈન્સ ડે બાદ શ્રાવણની વરસાદી ટાઢ ભગાવી જિંદગીના શ્રેષ્ઠ સંબંધને હર્યોભર્યો ખૂશ્બુદાર બનાવી નાખતો એક દિન એટલે ફ્રેન્ડશીપ ડે. એક એવો મેઘધનુષી વિદેશી દિવસ જેની ડેઈટ નક્કી હોતી નથી. એક એવો મનગમતો દિવસ જે દર વર્ષે ઓગષ્ટ મહિનાનાં પ્રથમ રવિવાર આવે છે. એક એવો ડિયરફુલ દિવસ જે રોજેરોજ હરપળ ઉજવાતો જ રહેતો હોય છે. એક એવો પવિત્ર દિવસ જ્યારે ભાઈનાં કાંડા પર બહેન રાખડી બાંધી રક્ષાની આશા રાખે છે તે પ્રકારે મિત્રો એકબીજાનાં હાથનાં કાંડા પર દોસ્તીની રંગીન, અતૂટ પ્રતિક એવી ફ્રેન્ડશીપ બેલ્ટ બાંધી એકમેકને જીવનનાં તમામ સારાં-નરસા ક્ષેત્રે સહભાગી બની સાથ આપવાની અપેક્ષા જોડે છે. જૂની દોસ્તીને સેલિબ્રેટ અને નવી દોસ્તીનાં બીજ રોપવાનો દોસ્તાના ડે. જેમાં ચોક્લેટ્સ, ફ્લાવર્સ, પરફ્યુમ, કિચેઈન, બૉલપેન, કાર્ડ્સથી લઈ આકર્ષક ગિફ્ટ્સની આપ-લે થાય છે. જીગરીયાવ સંગ કાફેમાં ફાસ્ટફૂડની મહેફિલો થાય છે. પૂરી પોકેટમની એક જ દિવસમાં ફ્રેન્ડશીપ ડે ઉજવી ઉડાવી દેવાની હિંમત આવી જાય છે. ભાઈબંધ પાછળ ખર્ચ કરતાં સંકોચ શું કામ ન થાય? કૃષ્ણ સોનાની દ્વારિકા સુદામાને ભેટમાં આપી શકે તો આપણે ખાસ મિત્રને એક ડેરીમિલ્ક તો આપવી જ જોઈએ. કુછ મીઠા હો જાયે.

ફ્રેન્ડશીપ ડે એટલે કે ફોર ડિયર ડે. યુવાવર્ગ માટે તો સોને પે સુહાગા.. ઉનાળાની રજા બાદ શાળા, કોલેજ, યુનિવર્સિટીમાં નવું સત્ર શરૂ થઈ ગયું હોય, સાથી નવા સહાધ્યાયીની ઓળખાણ થયા પછી ફેઈસ ટુ ફેઈસ મળી ફેસબૂક-વોટ્સઅપ ફ્રેન્ડ બની હવે એ દમદાર દોસ્તીને આ દિવસે ઉજવવાની છે. સાચું છે, સારું છે. બટ યા.. પ્લીઝ રિમેમ્બર ફ્રેન્ડશીપ ડે સ્પેશિયલી નવા દોસ્તો બનાવવા કરતાં જૂના દોસ્તોને જાળવવાનો દિવસ છે. આ દિવસે નવા મિત્ર ગોતવા કરતાં જૂના છૂટેલા યમ્મી યાર કે સોલ્ટી શત્રુને ફરીથી સંબંધો સુધારી સ્નેહી બનાવવાના પ્રયત્નો કરવા જોઈએ. વ્હોટ યૂ થિંક ?

જ્યાં લોહીનાં નહીં લાગણીનાં સંબંધ હોય. જે સગપણમાં બંધાઈને તમામ અધિકાર આપોઆપ મળી જાય છે. કશું માગવું નથી પડતું! માગ્યા વિના કશું ન મળે તો મનમાની કરી છાતી ઠોકી માંગી શકાય છે. મજા જ્યાં ચરમ પર પહોચી ચૂસાય છે ત્યાં જ મનોરંજનની શરૂઆત દોસ્તો સંગ થાય છે. દોસ્ત પાછળ દરિયાદિલ રાખી સમગ્ર જાત લુટાવી શકાય છે. ને દાદાગીરીથી છેતરી શકાય છે એટલે જ જ્યારે વહાલા મિત્ર દગો આપે ત્યારે વજ્રઘાત જેવો હુમલો લાગે છે. જેને સમજવો અને સહન કરવો અઘરો છે. છેતરપીંડીનાં થોડા સમય બાદ ધિક્કારવાનો હક્ક અને મોટામાં મોટી ભૂલને નાદાની ગણાવી માફ કરવાનો ઉપકાર માત્ર મિત્રતામાં જ હોય શકે. આફ્ટર ઓલ જેવો છે તેવો મારો મનગમતો માણીગર છે.

જ્યારે પૈસા, પ્રતિષ્ઠા, સામાજિક સ્થાન, જાતિ, રીતિ-રિવાજ આગળ બે પાત્રો ઝૂકી જાય છે ત્યારે દિલમાં દર્દ અને ચહેરા પર હાસ્ય લઈ કહે છે, ‘ચાલ ને.. નો પ્રોબ્લેમ. જસ્ટ ફ્રેન્ડ બની રહેશું.’ ઈન શોર્ટ લવ કે લાગણીનાં સૌથી મોટા સંબંધનું નામ છે – દોસ્તી. પ્રેમનાં પગથિયાંનું પ્રથમ ચડાણ દોસ્તીથી જ થાય છે. અને જ્યારે દોસ્તી સિવાયનાં કોઈપણ સંબંધનું સ્વરૂપ બદલાય, દોસ્તી સિવાયનાં સંબંધ નિષ્ફળ થાય ત્યારે એક દોસ્તીનો અનોખો, અકારણ સંબંધ રાખવાની ઈચ્છા બંધાય જાય છે. એટલે જ પ્રેમથી મોટી દોસ્તી. પાછું પ્રેમી કે પ્રેમિકા પહેલાં દોસ્ત હોતો નથી. વેરી સેડ..

જીવનમાં મા વિનાનો દીકરો હોય શકે, બાપ વિનાની દીકરી હોય શકે, નિ:સંતાન દંપતિ હોય શકે પરંતુ કોઈ એવી વ્યક્તિ જોઈ છે જેનો દોસ્ત ન હોય! તમારો કોઈ એવો દોસ્ત છે જેણે તમને ગાળ ન આપી હોય, ટાપલી ન મારી હોય, તમારા પૈસે બીજાને મોજ કરવી ન હોય, તમને હેરાન ન કર્યો હોય કે તમારા વિશે બીજા પાસે તમારું જ ખરાબ ન બોલ્યો હોય. જો બધાનો ઉત્તર ના હોય તો તમે સારા દોસ્તની સંગાથે છો. જેની જોડે તમારે અંગત વાતો, અનેક યાદો શેઅર તમે મન મૂકી કરી શકશો.

ભાઈથી વિશેષ ભાઈબંધ અને બહેનથી વિશેષ બહેનપણી હોય છે. આથી જ ઘણીવાર ઘર-પરિવારનાં સભ્યોને કહેવામાં આવતું હોય છે કે, તમારા સંતાન-સ્નેહીનાં પ્રથમ દોસ્ત બનો. શિક્ષકથી લઈ શેઠિયા, કારીગરથી લઈ કલેક્ટર સુધીની તમામ વ્યક્તિએ સમગ્ર સમાજ સાથ માનવતા દાખવવા મિત્રતા જાળવવી, બાંધવી પડશે.

દોસ્ત એક એવી વ્યક્તિ છે જે તમારો સામનો સત્ય-જૂઠથી કરાવે છે. એ સાલો એડવાઈઝર બની આદરતાથી ઓર્ડર પણ આપે અને એ તોફાની અડિયલ ટીચર બની હોમવર્ક પણ કરાવે. એ જેટલો ગુસ્સો કરી ગાળ આપે એટલો ગુસ્સો આપણે ઝગડવાનું થાય તો આપણા દુશ્મનોને પર પણ કરે. આથી જ હું એવું કહીશ કે, દુશ્મનનો દુશ્મન દોસ્ત હોય કે ના હોય. દોસ્તનાં દુશ્મનથી મોટો બીજો કોઈ શત્રુ ન હોવો જોઈએ.

આકરી મુશ્કેલીમાં સાથ અને નાનકડી ખુશીમાં બાથ ભીડી મરચાં જેવા તીખાં અને મીઠાઈ જેવા મોંઘેરી મિત્રતાના નમૂનાઓ જ અડધી રાતે કામે આવ્યાં છે, આવતા રહેવાના છે. બધા જ વિશેષણોથી ઉપર મૂલ્યવાન મૈત્રી સમય રહેતા એક આદત અને કશીશ, એક તુકારા-જાકારાની નુમાઈશ બની જાય છે. પોતાનાપણાની નારાજગી, તારાજી, મનમરજી.. દોસ્તો માટે જાન કુરબાન છે. દોસ્તી સંબંધોની શાન છે. સૌ ને ખાતર માન છે.

ઓસ્કાર વાઈલ્ડ કહ્યું છે કે, દોસ્તની નિષ્ફળતા સાથે હમદર્દી બતાવવી સહેલી છે, પણ દોસ્તની સફળતા સાથે તમદર્દી બતાવવા માટે બહુ સારો સ્વભાવ જોઈએ. સારો સ્વભાવ કેળવાય છે સારી સંગતથી, આસપાસનાં મિત્રવર્તુળથી. આથી જ દોસ્ત કૈસા કિજો એ મારે કહેવાની જરૂર નથી. સફળતાનો યશ બનવા તમારો દુશ્મન પણ દોસ્ત બની જશે, નિષ્ફળતામાં કેટલા ટકે છે તમારી સાથે એ સાચું મૈત્રી પરીક્ષણ.

આપણા હિતેચ્છુ જ આપણા હરીફો છે. એટલે ક્યારેક પ્રેમનાં ચક્કરમાં, વ્યાપારના ગણતરીભર્યા જગતમાં દોસ્તીના સંબંધો દાવ પર લાગે છે ત્યારે બે દોસ્તમાંથી જીત ત્રીજા પક્ષની થઈ હાર બંનેની દોસ્તીની જ થાય છે. આજ સુધીનો જીગરજાન એક ક્ષણમાં જાનનો દુશ્મન બની જાય છે. વ્હાય ? આગળ ઓસ્કાર વાઈલ્ડે જ પાછું કહ્યું હતું કે, જે આકર્ષક છે તેમને હું મિત્ર તરીકે પસંદ કરું છું જે બુદ્ધિમાન છે તેમણે હું દુશ્મન તરીકે પસંદ કરું છું. સમજાયું ? બની શકે ભોળી, નાદાન વ્યક્તિ પાસે બધા કામ કઢાવવા દોસ્ત બનાવશે. જે બહુ હોશિયાર હશે તેમને હરિફ. હિતેચ્છુ હરિફ બની દોસ્તી દુશ્મનીમાં પરિવર્તિત થઈ સંબંધોની જવાબદારી, સમજદારી, ઈમાનદારી પર શંકા અને સવાલો ઉઠાવવા લાગે છે. જેને દિલદાર માન્યા એ જ દગાબાજ નીકળ્યા. વિશ્વાસ ના આવે ને.. તો દોસ્ત બનાવતા સમય કે બાદમાં ક્યારેક ઝવેરી કરે તેમ હીરા જેવા મિત્રની પણ પરખ કરતાં અચકાવું નહીં. માય ફ્રેન્ડ આપણો જીગરીયો ખરાબ ન હોય લેકીન જમાનો સારો નથી. સારા ને પામવા સ્વયં સરસ બનવું. પછી સારાય અને સ્વયંનો મેળાપ થઈ સુંદરતા આપોઆપ ખીલશે.

મસ્ત કોઈ ખુશીની અવસર હોય ને અંગત દોસ્તાર ન હોય કે ત્રસ્ત ગમનો કોઈ દુ:ખદ પ્રસંગ હોય ને અઝીઝ યારા ન હોય તો એ સુખની ક્ષણ ઘટી, દુ:ખ પળ ઉદાસી વધી જાય છે. પ્રેમીની આડોડાઈ, પત્નીની બેવફાઈ, પૈસાની ખેંચ અને આપણી કોઈએ ન જાણેલી કરનામાઓની કહાની. આ બધું જેની પાસે ખુલ્લા દિલ કહી શકો, રાડો પાડી રડી શકો એ તમારો હમદર્દ જ તમારો ખરો ફ્રેન્ડ, ફિલોસૂફર અને ગાઈડ.

ફ્રેન્ક બની જેની પાસે રહી શકાય છે એ ફ્રેન્ડ. એન્ડ ફ્રેન્ડશીપ ડે મીન્સ ગુમાવેલા દોસ્તોને જીવનસફરની રાહ પર રિવાઈન્ડ કરી લેવાનો દિવસ. સાથી દોસ્તો સંગ ઉજાણી તો નવા વ્યક્તિને પોતાના ફ્રેન્ડલીસ્ટમાં જગ્યા આપવાનો વેલકમ ડે, સોસીયલ સાઈટ પર તો રોજ નવા નવા નંગની પધરામણી થાય જેની સંગ દોસ્તીની નવી શરૂઆત થતી રહે. વિચારવાનું એ દોસ્તો વિશે છે જે દોસ્તો સાથ દોસ્તીની વ્યાખ્યા, સમજ ખબર ન હતી એ દિનથી દોસ્તી છે. એ લંગોટિયા યાર.. જે પોતાની દુનિયામાં ખોવાય ગયા છે, બહુ વ્યસ્ત છે. એ યુવાનીમાં કે બુઢાપામાં બનેલ મનગમતો દોસ્ત ક્યાં છે? શું કરતી હશે એ સખી? એ બેસ્ટ ફ્રેન્ડ સિવાયનાં ઘણા મિત્રો છે છતાં એ મિત્રની ઉણપ જીવનમાં, શરીરમાં વિટામિનની કમીની જેમ વર્તાય છે. એ દોસ્ત ગણાતા હમસફરો સાથ જીવન પસાર કરવા આ ફ્રેન્ડશીપ ડે પર તેમને ગૂગલથી લઈ જ્યાં રમતા, બેસતા ગલીનાં નાકા સુધી શોધી આવો. શું ખબર આ ફ્રેન્ડશીપ ડે તમને તમારો જૂનો યાર કે તેના સ્વરૂપે કોઈ નવી બહેનપણી મળી જાય. વિચારો છો શું ? ગો..

( ભવ્ય રાવલ )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *