Archives

થઈ ગઈ છે-દિવ્યા સોની “દિવ્યતા”

વાટ જોતી કંઈ કેટલી આંખ થઈ ગઈ છે;
વાહ આપણી પણ હવે શાખ થઈ ગઈ છે !

હતી પાસે તો ફગાવી, જ્યાં લીધી કોઈએ હાથે,
એ કોડીની કિંમત, હવે લાખ થઈ ગઈ છે.

જેવા પડશે તેવા દેવાશે, રહ્યો છે એજ મારગ;
હતી જે દુનિયાદારી બળીને ખાક થઈ ગઈ છે !

હવે તો જાતે જ આવી, એ જિંદગી ઉગારે,
એના વિનાની પૃથ્વી, જાણે રાખ થઈ ગઈ છે !

કાનુડો છે કણકણમાં, ને શોધું હું ચારેધામ;
મા યશોદા જેવી મારી આ કાખ થઈ ગઈ છે ?

ઉડી ઉડી એ પહોંચે બસ તારા હૃદય સમીપે;
તારી જ બંધાણી આ મનની પાંખ થઈ ગઈ છે !

( દિવ્યા સોની “દિવ્યતા” )

લઘુકાવ્યો-મદનકુમાર અંજારિયા ‘ખ્વાબ’

૧.
લોભ

કચરામાંથી
જેને અનાયાસે
હીરો મળી જાય,
એવા લોકો
બીજા હીરાની શોધમાં
જિંદગીભર
કચરો ફેંદતા રહે છે !

૨.
ઘાતક

ઝરણાંને
બંધિયાર થવાનું
વ્યસન લાગુ પડી જાય,
તો પૂરી શક્યતા છે
એને ખાબોચિયાનું
કેન્સર થવાની !

૩.
પ્રકૃતિ

હસતાં-હસતાં વાત સુગંધી
કહે સવારે કળીઓ-
-ફળની અંદર ફૂલ ન હોય,
ન હોય ફૂલમાં ઠળિયો.

( મદનકુમાર અંજારિયા ‘ખ્વાબ’ )

ટગલી ડાળ-યોગેશ જોષી

શિયાળો ગાળવા
આવેલાં પંખી
વતન પરત જવા
ડાળ ડાળ પરથી
આ…ઊડ્યાં
પાંખો ફફડાવતાં
ફડ ફડ ફડ ફડ…
સાથે થોડો તડકો
થોડું આકાશ લઈ…

ડાળ ડાળ
હલતી રહી
જાણે
‘આવજો’
કહેતી રહી…

ટગલી ડાળ
જરી ગરદન ઊંચી કરી
જોઈ રહી-
વિદાય થતાં પંખીઓની
પંક્તિઓની પંક્તિઓ
ક્ષિતિજમાં દેખાતી
બંધ થઈ
ત્યાં લગી
અપલક…

કોઈ પંખીએ
જોયું નહીં
પાછું ફરીને…

પછી
ટગલી ડાળ
સાધતી રહી
કશોક સંવાદ
મૂળ સાથે… …

( યોગેશ જોષી )

એક ઈમારત-ચિનુ મોદી

એક ઈમારત બંધ પડી છે
અધ્ધર, આભે ઊંચી
એની નથી જ જડતી કૂંચી-

કઈ સદીઓથી હવા બંધ છે
દીવાલ વચ્ચે કેદ;
અંધારાએ સંતાડ્યા છે
કૈંક જનમના ભેદ-
પડછાયામાં હોડી ડૂબી
વાત મને એ ખૂંચી
એક ઈમારત બંધ પડી છે
અધ્ધર, આભે ઊંચી…

બંને પાંખો વીંઝી પીંખી
નભ લગ પહોંચે રોજ
મેં કૂંચીનું પૂછ્યું તો કહે
એ જ ચાલતી ખોજ
હાથવાગી કૂંચી બનતી તો
વધે ઈમારત ઊંચી
એક ઈમારત બંધ પડી છે
અધ્ધર, આભે ઊંચી…

( ચિનુ મોદી )

પારસમણી-તુરાબ ‘હમદમ’

એટલે દિલ મહીં રણઝણી હોય છે,
એક ઈચ્છા ને મેં અવગણી હોય છે.

ખુલ્લી આંખે જ સપનાં જોયા કર્યાં,
રેત પર કોઈ ઈમારત ચણી હોય છે.

દિલનાં ઊંડાણને કોણ માપે અહીં,
સાવ દેખાવની લાગણી હોય છે.

કાચની જેમ આડા ઊભા વેતરે,
જિંદગી એક હીરાકણી હોય છે.

કોઈની એક મીઠી નજરને અમે,
શબ્દ રૂપે ગઝલમાં વણી હોય છે.

શ્વાસ લઈને પરત શ્વાસ દેવા પડે,
કોઈ પળ ક્યાં અહીં આપણી હોય છે.

સ્પર્શ ‘હમદમ’ જો થઈ જાય તોયે ઘણું,
આ કવિતાય પારસમણી હોય છે.

( તુરાબ ‘હમદમ’ )

કેમ ?-પરાજિત ડાભી

આર પણ લેતો નથી કે પાર પણ લેતો નથી,
તું હવે જગની કશી દરકાર પણ લેતો નથી.
સંભવામી…નું વચન આપ્યું અમોને તે છતાં,
આ ધરા પર કેમ તું અવતાર પણ લેતો નથી ?

રૂપ પથ્થરનું ધરી ચૂપચાપ જોયા કર હવે,
મંદિરોમાં દૂધથી તું દેહ ધોયા કર હવે.
માણસો તો માણસાઈથી હવે નાસી રહ્યા,
તું બધી શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ ખોયા કર હવે.
અસ્મતો લૂંટી રહ્યા જે ધર્મનાં નેજા તળે,
એમને સંહારવા હથિયાર પણ લેતો નથી.

આગ લાગી ચોતરફએ ઠારવી સહેલી નથી,
આજ દુનિયા સ્વર્ગ જેવી ધારવી સહેલી નથી.
માણસો ટોળું બનીને ભીડમાં ભટકી ગયા,
ભીડને સમજાવવી કે વારવી સહેલી નથી.
વહાણને મઝધારમાં ડૂબાડતો પણ તું નથી,
કે કિનારે લઈ જવા પતવાર પણ લેતો નથી.

પથ્થરોમાંથી નવો આકાર પણ લેતો નથી,
તેં રચેલા ધર્મનો આધાર પણ લેતો નથી.
સંભવામી..નું વચન આપ્યું અમોને તે છતાં,
આ ધરા પર કેમ તું અવતાર પણ લેતો નથી.

( પરાજિત ડાભી )

હારોહાર ચાલે-તથાગત પટેલ

સાંજ પડતાં એ જ કારોબાર ચાલે,
કોઈ આવે કોઈ બારોબાર ચાલે.

કોણ જાણે કેમની છે જીવલીલા ?
હું અહીંયા શ્વાસ સામે પાર ચાલે.

સ્વાદ પાછો કેમ આજે બેઅસર છે ?
એ સમયની ધાક વારંવાર ચાલે.

જિંદગીને એવડું તે દુ:ખ ક્યાં છે ?
કાયમી એ ખીણ ધારોધાર ચાલે ?

એ જ ડાળી, એ જ પંખી, એ જ ટહુકા,
રણ વચાળે એ જ હારોહાર ચાલે.

( તથાગત પટેલ )

લાગણીભીના ઉર ગયા ક્યાં ?-કિસન સોસા

ભાવાત્મક સંબંધના હર સ્થળ થયા નાબૂદ
આ શહેરમાં ક્યાં હવે સૂર્ય ચંદરનું વજૂદ
હીંચકે બેઠી શેરી હતી ત્યાં
ભયે ભરચક રોડ
કિડિયારામાં ગુમ થયા છે
કોમળ કિલ્લોલ કોડ
ધુમાડાના આકાશ તળે શું વદ અને શું સુદ
આ શહેરમાં ક્યાં હવે…
લાગણીભીના ઉર ગયા ક્યાં
મુખ એ ભોળા ભોળા
અથડાતા કૂટાતા દોડે
ચોગમ વિહ્વળ ટોળાં
પંખી-કલરવ-ને કસબે અવ કપિની કૂદાકૂદ
આ શહેરમાં ક્યાં હવે…

( કિસન સોસા )

દૂર છું-આબિદ ભટ્ટ

એ શક્યતાથી પર સમજ, તારાથી દૂર છું,
દર્પણના શબ્દમાં કહું ? મારાથી દૂર છું !

ઓઢીને સ્થિરતા ઊભો, ઉપડે નહીં કદમ,
મંજિલ તો છે સમીપ પણ રસ્તાથી દૂર છું.

સૂરજ મને ગળી જશે, શબનમ છું પર્ણ પર,
ના બુંદ છું સમંદરી, ધારાથી દૂર છું.

માળા નહીં રચાય ને ટહુકા થશે નહીં,
ના માંડવો વસંતનો, શાખાથી દૂર છું.

વળગી નહીં શકે મને ઈચ્છાની લીલ પણ,
સંપૂર્ણ મુક્તિ માણતો, લિપ્સાથી દૂર છું.

ઝાઝું નથી હું જાણતો, મારામાં વાસ છે,
એ છે હૃદયમાં ઝંઝાથી દૂર છું.

( આબિદ ભટ્ટ )