Archives

ખુશ્બૂમાં કહીશ-લલિત ત્રિવેદી

ન ગુર્જરીમાં કહીશ કે ન હું ઉર્દુમાં કહીશ,

કહીશ વાત જો ખુશ્બૂની તો ખુશ્બૂમાં કહીશ !

 

મેં એટલે તો લગાડ્યો છે દવ કલમમાં પણ,

ગરલ પીધું છે તો મીરાંના ધૂઘરુંમાં કહીશ !

 

હું ફૂલકુંવરીનું માંગુ લઈને નીકળ્યો છું,

ને એનું સુરખિનું વર્ણન ટગર તંતુમાં કહીશ !

 

તુમુલ વિરાટ હશે ઓરડાનું અંધારું….

હે આસમાન ! તારું નૂર ત્યારે રૂમાં કહીશ !

 

કરીશ કમાલ કલામ લૈને, હું કવિ છું, પ્રભુ !

ત્રણેય પગલાં હું ખડિયાના એક બિંદુમાં કહીશ !

 

( લલિત ત્રિવેદી )

અવતરી હશે-તુરાબ હમદમ

જીવનમાં એટલે જ આ લીલોતરી હશે,

મા-બાપની સેવા ખરા દિલથી કરી હશે.

 

પીળા થઈને પાંદડા ટપટપ ખરે નહિ,

હાથે કરીને પાનખરને નોતરી  હશે.

 

દિવસ ને રાત આમ હૃદય ડંખતું રહે,

કોઈની લાગણીને તમે છેતરી હશે.

 

આવી રીતે હથિયાર કોઈ હેઠાં પડે નહિ,

સામે ઊભા રહી અને છાતી ધરી હશે.

 

અશ્રુઓ ખુદ રડી પડ્યાં આંખોનો વાંક શું ?

મીઠી મધુર યાદ કોઈ સાંભરી હશે.

 

પીડા પ્રસવ જેવી જ હૃદયને થઈ હશે,

‘હમદમ’ પછી, કવિતા આ અવતરી હશે.

 

( તુરાબ હમદમ )

આંખો થોડાં આંસુ રાખો-આઈ. જે સૈયદ

આંખો થોડાં આંસુ રાખો,

દિલને થોડું પ્યાસું રાખો.

 

એ તો વરસે વરસાદ છે,

પોતાનું ચોમાસું રાખો.

 

વરણાગી રાહોની છે સફર,

ગુલાબોનું ભાથું રાખો.

 

રણમાં પણ ઉગે ગુલાબ,

ભીતર ઝરણું સાચું રાખો.

 

ખાટી મીઠી યાદો સાથે,

છુપાવેલ પતાસું રાખો.

 

( આઈ. જે સૈયદ )

વૃત્તગઝલ (શિખરિણી)-પરાજિત ડાભી

લખાયેલો એકાદ પત્ર પણ કોરોકટ મળે,

ન હોવાથી કાંઠા, જળ વગરનો આ તટ મળે.

 

કપાયેલા છે હાથ, સગપણથી દૂર જ રહ્યો,

અને તોયે છાતી પર સમયની થાપટ મળે.

 

અહીં જે છે તૈયાર મરણ સુધી જંગ લડવા,

એ લોકોને શ્વાસોય લડત સુધી છેવટ મળે.

 

તમારા શ્વાસોની ધડપકડ આજે થઈ શકે,

અને પૂછો જો કારણ ઉત્તર ચોખ્ખોચટ મળે.

 

ઉધામા નાખે છે પવન પણ દાવાનળ બની,

ઢળેલા ઢાળે આગને ગજબની ફાવટ મળે.

 

( પરાજિત ડાભી )

ખરતા તારા વિશે-રઘુવીર ચૌધરી

તારો દિવસે ખરે છે

તે દેખાતો નથી,

અવકાશમાં શમી જાય છે.

 

યુદ્ધમાં મરતો માણસ

અંતે ઓળખાય છે.

દિવસે એના ઘરમાં

અંધારું થાય છે.

 

યુદ્ધના આયોજકો

એનું મોં ફૂલોથી ઢાંકી દે છે.

જેણે ફૂલોમાં સુગંધ જગવેલી

એ ચંદ્ર

ખરી ગયેલા તારા વિશે

સરહદ પરથી પૂછે છે :

તમે ખરેલાને

હવે કેમ સંભારતા નથી ?

 

( રઘુવીર ચૌધરી )

લઈ ગઈ-ખલીલ ધનતેજવી

મારા મનમાં જે હતો બોજો ભરીને લઈ ગઈ,

છાંયડો આપી ગઈ તડકો ભરીને લઈ ગઈ.

 

મારા હોઠે સ્મિત જેવું કંઈ જડ્યું ના એટલે,

મારી આંખોમાંથી એ દરિયો ભરીને લઈ ગઈ.

 

ખુદ એણે રસ ચૂસવાની અડચણો આઘી કરી,

શેરડીમાંથી બધી ગાંઠો ભરીને લઈ ગઈ.

 

પહેલાં લોટો લઈને આવી, એ તો મેં ભરવા દીધો,

પણ પછી પેધી પડી, ડોળો ભરીને લઈ ગઈ.

 

સાવ આવી રોશની એના ઘરે ક્યારે હતી,

મારા અજવાળામાંથી દીવો ભરીને લઈ ગઈ.

 

દિલમાં ક્યાં રાખીશ, હવે દિલમાં જગા છે કે નહીં,

આ તારી આંખોમાં મારો ચહેરો ભરીને લઈ ગઈ.

 

મેં ખલીલ એને ફક્ત ગજવું જ ભરવાનું કહ્યું,

વાતે વળગાડી મને ફાંટો ભરીને લઈ ગઈ.

 

( ખલીલ ધનતેજવી )

મોનો ઈમેજ-રમેશ પટેલ

વરસાદનું

ચિત્ર જોઈ-

મન મારું નખશિખ

ગયું ભીંજાય !

વરસાદનું

કાવ્ય છે-

ધરા પર ઊગેલું

લીલેરું ઘાસ !

વરસાદમાં

ભીંજાતું હતું

સામેનું વૃક્ષ

કે તું ?!

નભે

મેઘધનુ જોતાં

બાળક

વિસ્મયના વરસાદે

ભીંજાય ગયો !

વરસાદમાં

મશરૂમની છત્રી

ઓઢી ઊભી છે-

કીડી !

.

( રમેશ પટેલ)

પોસાય કંઈ ?-જીજ્ઞા મહેતા

જો તમે હો માર્ગમાં, થાકી જવું પોસાય કંઈ ?

થાકથી રિસાઈને, હારી જવું પોસાય કંઈ ?

.

લઈ તરાપો એકલી નીકળી ગઈ છું એ તરફ,

જો તરાપો દે દગો હાંફી જવું પોસાય કંઈ ?

.

હું તને જોવા મથું છું, આભની ઊંચાઈમાં,

આ સપાટી પર તને, પામી જવું પોસાય કંઈ ?

.

આપતી હિંમત પહેલા હાથને લઈ હાથમાં,

આજ ખાલી હાથ લઈ, નાસી જવું પોસાય કંઈ ?

.

છેક પાતાળે હવે પહોંચી ગઈ છું સુખના,

એમ કાચી ઊંઘમાં જાગી જવું પોસાય કંઈ ?

.

એક મૂઠી સ્વપ્ન લઈ મળતાં રહીશું રાતભર,

પણ અચાનક બારણે આવી જવું પોસાય કંઈ ?

.

( જીજ્ઞા મહેતા )

સાંભર્યાઁ તમે-ઈસુભાઈ ગઢવી

આભથી અષાઢનાં ફોરાં ખર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

તરસ્યું વછોયાં કો’કને ઓરાં કર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

કો’ક ફાગણ ક્યાંકથી અંગમાં ઊતરી ગયો.

કેસૂડાએ કાળજાં આળાં કર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

આંગણામાં એક આંબો એટલો જુવાન થ્યો,

ત્યાં કુંવારી કોયલે માળા કર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

ચારે તરફ આભ ઝૂકયું પહાડને આલિંગવા,

વાદળોમાં વહાલના દરિયા ઢળ્યા

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

વૈશાખનો વરણાગીયો લહેરાઈ ગ્યો સાફો,

કંકાવટી એ ટેરવાં રાતાં કર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

થઈ વિજોગણ રાત આખી, એટલું રોયા કરી,

સવારમાં તળાવ બે કોરાં ભર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

રાખી મલાજો આંખનો વરસ્યાં નહીં જે આંસુઓ,

ઝાકળ બનીને ફૂલના હોઠે ઠર્યાં

ને સાંભર્યાઁ તમે.

.

( ઈસુભાઈ ગઢવી )

જોઉં છું-મનીષ પરમાર

સૂર્યમાંથી રંગ ઢળતા જોઉં છું,

કેટલાં અરમાન બળતાં જોઉં છું !

એ વખત હું યાદ કરતો’તો તને-

જ્યાં ગગનને ધરતી મળતાં જોઉં છું.

કેટલે અટકી ગયાં પગલાં કહો-

એ જ પગલે માર્ગ વળતાં જોઉં છું.

એક ટીપામાં ચડ્યાં તોફાન કૈં-

કેટલા દરિયા ઊછળતા જોઉં છું.

આંસુનો એકેય સિક્કો ના મળ્યો-

-ને ચારુ અંદર ઊકળતા જોઉં છું.

( મનીષ પરમાર )