Archives

राष्ट्र का मंगलमय आह्वान-देवराज दिनेश

ध्यान से सुनें राष्ट्र-संतान,राष्ट्र का मंगलमय आह्वान.
राष्ट्र को आज चाहिए दान, दान में नवयुवकों के प्राण.

राष्ट्र पर घिरी आपदा डेक,सजग हों युग के भामाशाह
दान में दे अपना सर्वस्व और पूरी कर मन की चाह
राष्ट्र के रक्षा के हित आज,खोल दो अपना कोष कुबेर
नहीं तो पछताओगे मीत,हो गई अगर तनिक भी देर
समझकर हमें निहत्था,प्रबल शत्रु ने हम पर किया प्रहार
किन्तु अपना तो यह आदर्श,किसी का रखते नहीं उधार
हमें भी ब्याज सहित प्रतिउत्तर उनको देना है तत्काल
शीघ्र अपनानी होगी शिव को रिपु के नरमुंडों की माल
राष्ट्र को आज चाहिए वीर, वीर भी हठी हमीर समान .
राष्ट्र को आज चाहिए दान, दान में नवयुवकों के प्राण.

राष्ट्र के कण-कण में आज उठ रही गर्वीली आवाज़
वक्ष पर झेल प्रबल तूफान शत्रु पर हमें गिरानी गाज
देश की सीमाओं पर पागल कौवे मचा रहे हैं शोर
अभी देगा उनको झकझोर,बली गोविन्द सिंह का बाज
किया था हमने जिससे नेह,दिया था जिसको अपना प्यार
बना वह आस्तीन का सांप,हमीं पर आज कर रहा वार
समझ हमको उन्मत्त मयूर,मगन-मन देख नृत्य में लीन
किया आघात,न उसको ज्ञात,सांप है मोरों का आहार
राष्ट्र चाहेगा जैसा,वैसा हीं अब हम देंगे बलिदान .
राष्ट्र को आज चाहिए दान, दान में नवयुवकों के प्राण.

राष्ट्र को चाहिए देवी कैकेयी का अदम्य उत्साह
धूरी टूटे रण की,दे बाँह, पराजय को दे जय की राह
राष्ट्र को आज चाहिए गीता के नायक का वह उद्घोष
मोह ताज हर अर्जुन के मानस-पट पर लहराए आक्रोश
आधुनिक इन्द्र कर रहा आज राष्ट्र हित इंद्रधनुष निर्माण
यही है धर्म बनें हम इंद्रधनुष की प्रत्यंचा के बाण
इन्द्र-धनु रूपी प्रबल एकता की सतरंगी छवि को देख
शत्रु के माथे पर भी आज खिंच रही है चिंता की रेख
राष्ट्र को आज चाहिए एकलव्य से साधक निष्ठावान.
राष्ट्र को आज चाहिए दान, दान में नवयुवकों के प्राण.

राष्ट्र को आज चाहिए चंद्रगुप्त की प्रबल संगठन-शक्ति
राष्ट्र को आज चाहिए अपने प्रति राणाप्रताप की शक्ति
राष्ट्र को आज चाहिए रक्त, शत्रु का हो या अपना रक्त
राष्ट्र को आज चाहिएभक्त, भक्त भी भगतसिंह के भक्त
राष्ट्र को आज चाहिए फिर बादल जैसे बालक रणधीर
राष्ट्र की सुख-समृद्धि ले आयें,तोड़ रिपु कारा की प्राचीर
और बूढ़े सेनानी गोरा की वह गर्व भरी हुंकार
शत्रु के छूट जाये प्राण, अगर दे मस्ती से ललकार
राष्ट्र को आज चाहिए फिर अपना अल्हड़ टीपू सुल्तान
राष्ट्र को आज चाहिए दान, दान में नवयुवकों के प्राण.

आज अनजाने में ही प्रबल शत्रु ने करके वज्र प्रहार
हमारे जनमानस की चेतना के खोल दिये हैं द्वार
राष्ट्र-हित इससे पहले कभी न जागी थी ऐसी अनुरक्ति
संगठित होकर रिपु से आज बात कर रही हमारी शक्ति
प्रतापी शक्तिसिंह भी देश-द्रोह का जामा आज उतार
राष्ट्र की तूफानी लहरों में करता है गति का संचार
आज फिर नूतन हिंदुस्तान लिख रहा है अपना इतिहास.
राष्ट्र के पन्ने-पन्ने पर अंकित अपना अदम्य विश्वास.

( देवराज दिनेश )

દૂર બસો ઘનશ્યામ-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

દૂર બસો ઘનશ્યામ
છોડ કે ગોકુલ ગાંવ રે – દૂર

છાય પરી જમુના ભઈ કાલી,
બિચ મેં ઠાડી ગગરી ખાલી;
રિતે પનઘટ ધામ રે – દૂર

મુરલી મેં રસરાજ બહાવે,
સૂરા કી અગનિ મૈં કો જલાવે
મૈં ગોરી બન ગઈ શ્યામ રે – દૂર

ઘરપન ઘટતે આવન જાવન,
હાર ગઈ મૈં હે મન ભાવન;
અબ ચન નહીં વિસરામ રે – દૂર

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

ધારા વર્ષાની-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

ધારા વર્ષાની
ઝરમર ઝરપી ટપ ટપ ટપકે,
ગડગડ ગગડી નેવાં છલકે;
દડદડ દદડી ઘૂઘૂ ગરજે-હેલી વર્ષાની.

વ્યાકુળ વ્યોમ વસુધા ચંચલ,
કો’ક નવોઢા નિર્દય વાદળ-પીડા વર્ષાની.

નભથી વરસ્યું ભીનું તમ જે,
ધરતી સ્પર્શે લીલું છમ તે;
પ્રીત રસાયણ હળવું મલકે-માયા વર્ષાની.

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

અભિલાષા-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

ચાલ, સામે જઈને મળતો જાઉં
હેતની વાતો કરતો જાઉં
કોઈનો બોજો લઈ ન શકું તો
મારગમાંથી ખસતો જાઉં.

મળવામાં તે શું રે જવાનું !
હળવા થઈને દિલ ભરવાનું.
જુગ જુગ રીઢા પથ્થર પર,
સ્મિતનું ફૂલ ખીલવતો જાઉં.

મળવું છે તો અવઢવ શાની ?
ક્યાં કરવી એમાં કુરબાની ?
ઠઠ્ઠા ટીખળ હાસ્ય મિલનથી
સૌમાં હૂંફ હું ભરતો જાઉં.

પૃથ્વી પાટે જનમ લઈને
ઋણી સૌનો આ મેળામાં;
કોઈનાં આંસુ સહેજ લૂછીને
મારું હાસ્ય ચીતરતો જાઉં.

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

…આવ્યો છે-હર્ષદ ચંદારાણા

દૈ ટકોરા, ફકીર આવ્યો છે,
દ્વાર ખોલ્યા ? કબીર આવ્યો છે.

મનને, ઉજાળવા, દીવા જેવો,
જ્ઞાનનો એ અમીર આવ્યો છે.

વિશ્વ આખું બને સુગંધી, બસ-
બાગ લઈને સમીર આવ્યો છે.

ભાગ્યમાં ક્યાં હતું ભજન ગાવું,
શબ્દ પાછો અધીર આવ્યો છે.

કંઠ : કોયલ ભલે મૂકે છુટ્ટો,
જીવ જન્મ્યે બધિર આવ્યો છે.

દ્વાર ખોલ્યાં, અતિથિ સામે,
વાયરો પણ મદિર આવ્યો છે.

( હર્ષદ ચંદારાણા )

અહીં ના તો-ડો. મનોજ એચ. જોશી ‘મન’

અહીં ના તો શબરી, ન શ્રી રામ મળશે,
છતાં બોરના ભાવ બેફામ મળશે.

અહીં દુશ્મનીના બધા માર્ગ ભરચક,
અને પ્રેમના પંથ સૂમસામ મળશે.

અહીં તમને દેખાય એ તો અલગથી,
ન દેખાય એવાંય અહીં ડામ મળશે.

અહીં મોતનું સાચું કારણ જો પૂછો,
ફક્ત જિંદગીનું બધે નામ મળશે.

અહીં શ્વેત, લીલ્લો, પીળો, લાલ, ભગવો,
ધજામાં બધા રંગ બદનામ મળશે.

( ડો. મનોજ એચ. જોશી ‘મન’ )

દીવાલોની પારનાં-જયા મહેતા

દીવાલોની પારનાં અજવાળાંને પામવાની
મથામણમાં
મારી ચીમની બુઝાવી નાખવી
મને મંજૂર નથી.

મને મંજૂર નથી
આ પાર કે તે પારની
સંતાકૂકડીની રમત.

મારે માણવા છે
આ પારની દુનિયાના બધા સૂર્યોદય
બધા સૂર્યાસ્ત
બધી આવનજાવન દિવસ અને રાતની.

મારી નાનકડી ચીમનીની
જ્યોત નાનકડી
ટમટમતી
રાખવી છે મારે.

( જયા મહેતા )

શું જોઈએ છે ?-કરસનદાસ લુહાર

તડકો, તમસ કે કંકુ, કાજળ શું જોઈએ છે ?
આ રેત, ફૂલ, વાદળ, મૃગજળ શું જોઈએ છે ?

ચોખા, કપૂર, સ્વસ્તિક, શ્રીફળ શું જોઈએ છે ?
લે છીંક, સ્મિત, ડૂમો, દંગજળ શું જોઈએ છે ?

અશ્વત્થ, આંબો, આવળ, બાવળ શું જોઈએ છે ?
સંભવ, અપેક્ષા, શુકન, અંજળ શું જોઈએ છે ?

પગરવ-પ્રતીક્ષા-અવઢવ-અટકળ શું જોઈએ છે ?
ચહેરો, છબિ, અરીસો, કાગળ શું જોઈએ છે ?

ઝંઝા, જુવાળ, જ્વાળા, ઝાકળ શું જોઈએ છે ?
અવસાદ, ગમ, ઉમળકો, છળ, બળ શું જોઈએ છે ?

( કરસનદાસ લુહાર )

ગઝલ લખ-બેન્યાઝ ધ્રોલવી

જન્નતી પૈગામ આવે તો ગઝલ લખ,
હૂર સાથે નામ આવે તો ગઝલ લખ.

કૃષ્ણ હૈયે ને મુહંમદ નામ હો કે,
કાશી-કાબા ધામ આવે તો ગઝલ લખ.

હોઠ પર મૂંગી રૂબાઈ બોલવા દે,
ત્યાં ઉમર ખય્યામ આવે તો ગઝલ લખ.

સ્મિતની સ્મૃતિ ઝરુખે જોઉં છું હું,
આંસુ ખુલ્લેઆમ આવે તો ગઝલ લખ.

શબરી ઊભી બોરની મીઠાશ લૈને,
ત્યાં અચાનક રામ આવે તો ગઝલ લખ.

શબ્દનો ‘બેન્યાઝ’ ઢળતો સૂર્ય નભમાં,
ત્યાં ગઝલની શામ આવે તો ગઝલ લખ.

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

પ્રકૃતિના જીવોનાં-સાહિલ

પ્રકૃતિના જીવોનાં સાવ મન સરળ આપ્યાં,
માત્ર માણસોનાં મન કેમ તેં અકળ આપ્યાં.

ઉમ્રભર રહ્યાં તરતાં-તોય તળ નથી પહોંચ્યાં,
પોપચાંનાં ઉંદાણો કેટલાં અતળ આપ્યાં.

આપણા હિસાબો લ્યો સાવ થઈ ગયા સરભર,
તેં મને વમળ આપ્યા મેં તને કમળ આપ્યાં.

તારી મહેરબાનીને ઝંખીએ જનમ આખો,
એટલાં જ માટે તેં ક્યાં તરસને તળ આપ્યાં.

કાચઘરમાં લોકોને તેં ઉતારા દીધા છે,
સાથમાં પરિચય ના પામે એવાં છળ આપ્યાં.

તેં કશું નથી આપ્યું એમ ક્યાં હું કહું છું હું,
જળ જરૂર આપ્યાં પણ બંધિયાર જળ આપ્યાં.

એ જ એક વાતે તેં ઓશિયાળ કીધો છે,
શબ્દ આપી ‘સાહિલ’ને વિશ્વ તેં સકળ આપ્યાં.

( સાહિલ )