Archives

મા એટલે…(દસમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

Mum-2

(23/08/1938 – 25/12/2012)

.

 

माँ : एक याद

माँ!
याद तो आता नहीं
तुम्हारा
गोदी में वो मुझे झुलाना
दूध का अमृतरस चखाना
झुनझुने से मेरा दिल बहलाना
लोरी का वो गुनगुनाना
माथे को प्यार से चूमना
गुदगुदी से हँस हँस हँसाना
उँगली पकड़ चलना सिखाना

पर
याद है, माँ मुझे
हाथ में उँगली थामें लिखवाना
खून पसीने से मेरे जीवन को सींचना
मुश्किलों में हौसले का बँधाना
प्यार में आँसुओं का छलकना
गम में रोऊँ तो सहलाना
आने चाहे तुफ़ानों को रोक लेना
अंधेरे में रोशनी का दिखलाना
पास ना रहूँ, तो याद में रोना

और फिर वो पल
जब-
माँ बेटी का रिश्ता बना दोस्ताना
माँ के इस प्यार की बेल का
चढ़ते ही जाना
इंद्रधनुषी रंग में जीवन को रंग देना
तुम्हारी हँसी में दुनिया पा जाना

जीवन की है यह ज्योति
जलती रहे निरंतर
आशीश रहे सदा माँ का
असीम है माँ का प्यार!

( संध्या )

મા એટલે…(નવમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

p9040339-web

(23/08/1938 – 25/12/2012)

.

નિતાંત અને નિશ્ચલ
-એ મા હોય છે.
.
જે કંઈ પૂછ્યા વિના, કંઈ કહ્યા વિના
પામી જાય છે સર્વ
અને છતાં
જેનું ભાવવિશ્વ એવું જ ભીનું ને સુંવાળું રહે છે
-એ મા હોય છે.
.
જગતના સર્વ ચહેરામાં
એક ચહેરો એવો કરુણાભર્યો
જેની સામે જોતાં માત્ર વ્હાલ અને સ્વીકારની
અનુભૂતિ થાય –
જે સ્વીકારે છે પોતાના અંશને જેવો છે તેવો,
કોઈ અહોભાવ કે ઉપાલંભ વિના, ઉપેક્ષા વિના,
પોતાની જાત કરતાં પણ
પોતાના અંશને જે વિશેષ સ્વીકારે છે, સમજે છે
-એ મા હોય છે.
.
મા-
એ હોય છે
જે દરેક સમયે, દરેક સંજોગોમાં, દરેક સ્થિતિમાં
મા જ હોય છે
મા અને માત્ર મા
મા.

 .

( પ્રજ્ઞા પટેલ )

 

મા એટલે…(આઠમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

DSC01529

(23/08/1938 – 25/12/2012)

.

‘મમ્મી’ – કેટલો મીઠો શબ્દ છે !
તું પ્રત્યક્ષ ન હોય ત્યારે
અંધકારભર્યા ઓરડામાં આ શબ્દ ઉચ્ચારતાં જ
મારા આખ્ખા શરીરમાં ઝણઝણાટી ફેલાઈ જાય છે.
.
મમ્મી ,
વહેલી સવારે ઉઠતીવેળાએ તારું મૌનભર્યું સ્મિત ,
તારી આંગળીનાં ટેરવાંનો ખરબચડો સ્પર્શ ,
દૂર બેઠા બેઠા ઘરમાં તારી હિલચાલને
ધ્યાનથી નીરખવામાં મળતો આનંદ,
વિદાય વેળાએ તારી આંખમાં ધસી આવતાં
અશ્રુને ખાળવાની તારી મથામણ –
અને
તેમાં મળતી નિષ્ફળતાની ચાડી ખાતો
તારો રૂંધાયેલો અવાજ .
મમ્મી, આ બધું મારા અસ્તિત્વમાં
સંતાઈ ગયું છે .
.
મમ્મી,
હું તને કદીય શબ્દથી શણગારીશ નહીં .
હું તને ‘ તું ઈશ્વર છે ‘ એમ કહીશ નહીં .
આપણને મળેલાં સુખ,  દુ:ખને સાથે બેસી માણીશું
પરસ્પરને સાંત્વન અને ક્ષમા આપીશું
એકમેકની સંભાળ લઈશું
અને આપણી આખરી વિદાય સુધી એકબીજાંને
ભરપૂર પ્રેમ કરીશું કે જેથી
એક સંતોષભર્યા જીવનની અંતિમ ક્ષણને
આપણે બે હાથ લંબાવી આવકારી શકીએ
ને
સવારે ઉઘડતાં પુષ્પના હાસ્ય સાથે
આપણે ચાલી નીકળીએ … … … !
.
( દિનેશ પરમાર )

મા એટલે…( સાતમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

DSC_6068-1

(23/08/1938 – 25/12/2012)

.

मां संवेदना है, भावना है, अह्सास है

मां जीवन के फुलों में खुशबु का वास है।

मां रोते हुए बच्चे का खुशनुमा पलना है

मां मरुस्थल मे नदी या मीठा – सा झरना है।

मां लोरी है, गीत है, प्यारी-सी थाप है

मां पुजा की थाली है, मन्त्रो का जाप है।

मां आंखो का सिसकता हुआ किनारा है,

मां गालों पर पप्पी है, ममता की धारा है।

मां झुलसते दिलो मे कोयल की बोली है,

मां मेहंदी है, कुमकुम है, सिंदुर है, रोली है।

मां कलम है, दवात है, स्याही है,

मां परमात्मा की स्वयं की गवाही है।

मां त्याग है, तपस्या है, सेवा है,

मां फुँक से ठंडा किया हुआ कलेवा है।

मां अनुष्ठान है, साधना है, जीवन का हवन है,

मां चुडी वाले हाथो के मजबुत कंधो का नाम है,

मां चिन्ता है, याद है, हिचकी है,

मां बच्चे की चोट पर सिसकी है।

मां चुल्हा-धुआ-रोटी और हाथो का छाला है,

मां जिंदगी की कड़वाहट में अमृत का प्याला है।

तो मां की कथा अनादि है, अध्याय नही है. . . . . . .

. . . . . और मां का जीवन मे कोइ पर्याय नही है।

तो मां का महत्व दुनिया मे कम नही हो सकता ,

और मां जैसा दुनिया मे कुछ हो नही सकता ।

मै कविता की ये पंक्तियाँ मां के नाम करता हुं,

मै दुनिया की प्रत्येक मां को प्रणाम करता हुं ।

 .

(  पं. ओम व्यास ओम )

 

 

 

મા એટલે…(છઠ્ઠી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

p9040337-web

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Statue of Liberty-USA

ओ माँ

 .

बचपन में

तुमने ही कहा था

अच्छे लोग गुजर जाने पर

तारा बन जाते हैं…

अपने सारे अतीत

को पीछे छोड कर

आज तुम खुद

तारा बन गई हो…!

अतीत की यादों के झरोखों

में

तुम्हारी गायी….

लोरी

आज भी

दुनिया के दिये जख्मों पर

पूस की ठंडी बयार की

फूँक सी लगती है…..!

बहुत रात गये

खिडकी भर अंधेरे में

चौंक कर जब नींद

से जाग जाता हूँ

तब

छत पर फैले

आसमान में तुम्हारे नाम का

तारा ढूंढ लेना

भूलता नहीं हूँ

आज भी….

 .

( दीपक भास्कर जोशी )

 

મા એટલે…(પાંચમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

1-Mummy-Home-001

(23/08/1938 – 25/12/2012)

મા એટલે મોં ભરાઈ જાય એવો એક અક્ષર ..

મા એટલે એક અક્ષર જેમાં વિશ્વ હોય …

મા એટલે એવો અક્ષર જેમાં વિશ્વ સમાઈ જાય ,શકે ..

મા એટલે બંધ હોઠ ખુલવાની ક્રિયા,

મા એટલે ખુલેલા હોઠમાંથી દુનિયાની દરેક ભાષામાં બોલાયેલો પહેલો શબ્દ…

મા એટલે દુનિયાનો ખૂણો, છેડો કે પછી દુનિયા ??

મા એટલે વહેંચ્યા પછી પણ અવિરત વધતું વહાલ…

મા એટલે મને લેવા પોતાની જિંદગીને મોતના હાથમાં સોંપીને મારો હાથ ઝાલીને દુનિયામાં લઇ આવતો દેવદૂત….

મા એટલે બાબી,

મા એટલે કારેલાનું શાકમાં રહેલું ગોળનું ગળપણ..

મા એટલે રસોઈ કરતા સાડીને છેડે લુછી જતો હાથ..

મા એટલે મારા હાસ્યમાં જોવાતું એનું હાસ્ય મારા દુઃખનું એની આંખમાંથી વહી જતું આંસુ…

મા એટલે મને સૌથી સમજાતી અને સમજતી વ્યક્તિ…

મા એટલે મારે માટે ખાટ્ટી મીઠી દાળ…

મા એટલે મોળો ભાત અને દહીં…

મા એટલે સૌના સપનામાં જાત ને ખોઈ નાખતું વ્યક્તિત્વ…

માનું સરનામું જે દુનિયાના કોઈ પણ દેશના ઘરમાં રસોડું હોય એવી વ્યક્તિ….

મા એટલે સૌથી પહેલી જાગીને સૌથી મોડી સુતી વ્યક્તિ….

માનો સ્પર્શ એટલે કોઈ પણ દુ:ખની પહેલી દવા..

મા એટલે મારા દુઃખમાં આખી રાતનો ઉજાગરો..

મા એટલે મારા સુખમાં પોતાની ચિંતાનો સદૈવ વૈભવ માણતી વ્યક્તિ…

મા એટલે મારી જિંદગી ને પહેલા થી છેલ્લા બિંદુ સુધી એનું ઋણી બનાવી દેતું વ્યક્તિત્વ..

મા એટલે અનુભવની પાઠશાળા….

મા એટલે પોતાના વ્યક્તિત્વ અને જીવનને કૈક કેટલાય ટુકડામાં કાપીને પણ અખંડ રહેતું એક વ્યક્તિત્વ..

મા એટલે દુનિયાનો સૌથી પહેલો જાદુગર જે એને મળેલા તમામ દુખોને સુખમાં અને હાસ્યમાં બદલી નાખી શકે…

મા એટલે પોતાનું વ્યક્તિત્વ અને ખુશી ભૂલી જવાની તાકાત ધરાવતી વ્યક્તિ…..

મા એટલે અર્ધી ઊંઘમાં અનુભવાતો વાળમાં આંગળીઓ વાળો હાથ….
મા એટલે શું ??  જેનો એક માત્ર અંશ હું …મારો અણુ એ અણુ એટલે મા….

 .

(પ્રીતિ ટેલર )

મા એટલે…(ચોથી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

(23/08/1938 - 25/12/2012) Mummy in New York

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Mummy in New York

.

પોતે સર્જેલી સૃષ્ટિમાં દરેક ઠેકાણે પહોંચી વળવાનું ઈશ્વર માટે અશક્યથયું. એટલે જ તેણે “મા’નું સર્જન કર્યું !

 .

તારાઓ આકાશની કવિતા છે, તો માતા પૃથ્વીની કવિતા છે.

 .

( હારગ્રેવ )

.

જગતમાં સહુના ઉપકારનો બદલો વળી શકે છે, ભક્તિભાવ વડે પ્રભુના ઉપકારો પ્રિછ્યાનો સંતોષ પણ વળે, બદલો નથી વાળી શકાતો એકમાત્ર માતાના ઉપકારનો !

 .

જે મસ્તી હોય આંખોમાં તે સુરાલયમાં નથી હોતી

અમીરી કોઈ અંતરની મહાલયમાં નથી હોતી.

શીતળતા પામવાને માનવી તું દોટ કાં મુકે ?

જે માની ગોદમાં છે તે હિમાલયમાં નથી હોતી.

 .

( સુરેન ઠાકર ‘મેહુલ’)

 

 

મા એટલે…(ત્રીજી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Mummy at Science-Fort Wyne

.

પ્રસુતિની વેદનાને એક બાજુ હડસેલીને જ્યારે માતા હસી પડે છે તે ઈશ્વરનો સૌથી મોટો ચમત્કાર છે. ચમત્કારની પ્રત્યેક પળ જન્માષ્ટમી છે. મા એટલે ચિત્કાર અને ચમત્કાર.

 .

( સુરેશ દલાલ )

 *

મા યુવાન થઈ વૃદ્ધ થાય છે પરંતુ તેનાં સંતાન સદા બાળક રહે છે.

 .

( ઈરિચ નોરિશ )

*

મા એ સ્વાર્થરહિત સ્નેહની જીવંત મૂર્તિ છે !

 .

( રમણલાલ દેસાઈ )

*

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

ના કોઈ શોખ, ના કોઈ ઈચ્છા, બસ બધું સંતાનો માટે,

કરે છે સઘળું કુરબાન, અને અફસોસ જરા પણ ના રાખે.

 .

ગુસ્સે થાય છે ક્યારેક, તે પણ આપણા સારા કાજે,

ભૂલાવી એ ગુસ્સો પળવારમાં, એ પ્રેમ પણ કેવો વરસાવે.

 .

દોડે છે દિન રાત, બધાના સમય સાચવવા ને માટે,

થાકે જો દિવસના અંતે, તો પણ પાણી સામેથી ના માંગે.

 .

રાખું જો શીશ તારા ખોળામાં, તો જિંદગી સાવ હળવી લાગે,

સઘળા દુ:ખ ને મુશ્કેલી બસ એક ક્ષણ જેવી લાગે.

 .

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

( બિહાગ ત્રિવેદી “અનિર્ણિત” )

મા એટલે…(બીજી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

Mummy at Mama’s home, Fort Wyne (USA)
(23.08.1938 – 25.12.2012)

.

ભગવાનનું બીજું નામ મા છે.

*.

તમારા નિ:શ્વાસોનું સુગંધમાં રૂપાંતર કરતી મા

જાદુગરણી છે,

તે તમારામાં ઉગાડે છે વિસ્મયની સવાર

સત્યનું રૂપાંતર સુંદરમાં કરી આપે છે તાબડતોબ

એટલે કે મા સ્વયંનું રૂપાંતર કરે છે

સત્યમાંથી સુંદરમાં.

મા હંમેશાં સુંદર હોય છે.

*

એક પલ્લામાં મારી મા મૂકો અને

બીજા પલ્લામાં આખું જગત મૂકો તો માવાળું પલ્લું નીચું નમશે.

 ( લોર્ડ લેન્ગડેઈલ )

*

માતા એ જ વિધાતા છે અને એની જોડે એક જ પ્રાસ મળે છે, શાતા.

 ( સુરેશ દલાલ )

 *

તારું સ્વર્ગ તારી માતાનાં ચરણોની નીચે છે.

 ( હઝરત મહમ્મદ પયગંબર )

મા એટલે…(પ્રથમ માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

Mummy in Fort Wyne (USA)
(23.08.1938 – 25.12.2012)

‘માની શું ઉંમર હતી ? માને ઉંમર નથી હોતી.

શું નામ હતું ? માને નામ નથી હોતું.

મા ક્ષર નથી હોતી, અ-ક્ષર છે.’

( ચંદ્રકાંત બક્ષી )

*

માતા કદી મરતી નથી,

અને બાળક કદી મોટો થતો નથી.

( બરકત વીરાણી ‘બેફામ’ )

*

મા એક એવી ઋતુ છે જેને કદી પાનખર આવતી નથી.

*

મા ક્રિયાપદ છે, નામ નથી.

( સુરેશ દલાલ )

*

મા એટલે મૂંગા આશીર્વાદ

મા એટલે વહાલ તણો વરસાદ.

મા એટલે વહાલ ભરેલો વીરડો

મા એટલે મંદિર કેરો દીવડો.

( દેવેન્દ્ર ભટ્ટ )

*

મરે છે ત્યારે સ્ત્રી મરે છે, માતા કદાપિ મરતી નથી.

( બરકત વીરાણી ‘બેફામ’ )