Archives

મા એટલે…(પાંચમી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

1-Mummy-Home-001

(23/08/1938 – 25/12/2012)

મા એટલે મોં ભરાઈ જાય એવો એક અક્ષર ..

મા એટલે એક અક્ષર જેમાં વિશ્વ હોય …

મા એટલે એવો અક્ષર જેમાં વિશ્વ સમાઈ જાય ,શકે ..

મા એટલે બંધ હોઠ ખુલવાની ક્રિયા,

મા એટલે ખુલેલા હોઠમાંથી દુનિયાની દરેક ભાષામાં બોલાયેલો પહેલો શબ્દ…

મા એટલે દુનિયાનો ખૂણો, છેડો કે પછી દુનિયા ??

મા એટલે વહેંચ્યા પછી પણ અવિરત વધતું વહાલ…

મા એટલે મને લેવા પોતાની જિંદગીને મોતના હાથમાં સોંપીને મારો હાથ ઝાલીને દુનિયામાં લઇ આવતો દેવદૂત….

મા એટલે બાબી,

મા એટલે કારેલાનું શાકમાં રહેલું ગોળનું ગળપણ..

મા એટલે રસોઈ કરતા સાડીને છેડે લુછી જતો હાથ..

મા એટલે મારા હાસ્યમાં જોવાતું એનું હાસ્ય મારા દુઃખનું એની આંખમાંથી વહી જતું આંસુ…

મા એટલે મને સૌથી સમજાતી અને સમજતી વ્યક્તિ…

મા એટલે મારે માટે ખાટ્ટી મીઠી દાળ…

મા એટલે મોળો ભાત અને દહીં…

મા એટલે સૌના સપનામાં જાત ને ખોઈ નાખતું વ્યક્તિત્વ…

માનું સરનામું જે દુનિયાના કોઈ પણ દેશના ઘરમાં રસોડું હોય એવી વ્યક્તિ….

મા એટલે સૌથી પહેલી જાગીને સૌથી મોડી સુતી વ્યક્તિ….

માનો સ્પર્શ એટલે કોઈ પણ દુ:ખની પહેલી દવા..

મા એટલે મારા દુઃખમાં આખી રાતનો ઉજાગરો..

મા એટલે મારા સુખમાં પોતાની ચિંતાનો સદૈવ વૈભવ માણતી વ્યક્તિ…

મા એટલે મારી જિંદગી ને પહેલા થી છેલ્લા બિંદુ સુધી એનું ઋણી બનાવી દેતું વ્યક્તિત્વ..

મા એટલે અનુભવની પાઠશાળા….

મા એટલે પોતાના વ્યક્તિત્વ અને જીવનને કૈક કેટલાય ટુકડામાં કાપીને પણ અખંડ રહેતું એક વ્યક્તિત્વ..

મા એટલે દુનિયાનો સૌથી પહેલો જાદુગર જે એને મળેલા તમામ દુખોને સુખમાં અને હાસ્યમાં બદલી નાખી શકે…

મા એટલે પોતાનું વ્યક્તિત્વ અને ખુશી ભૂલી જવાની તાકાત ધરાવતી વ્યક્તિ…..

મા એટલે અર્ધી ઊંઘમાં અનુભવાતો વાળમાં આંગળીઓ વાળો હાથ….
મા એટલે શું ??  જેનો એક માત્ર અંશ હું …મારો અણુ એ અણુ એટલે મા….

 .

(પ્રીતિ ટેલર )

મા એટલે…(ચોથી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

(23/08/1938 - 25/12/2012) Mummy in New York

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Mummy in New York

.

પોતે સર્જેલી સૃષ્ટિમાં દરેક ઠેકાણે પહોંચી વળવાનું ઈશ્વર માટે અશક્યથયું. એટલે જ તેણે “મા’નું સર્જન કર્યું !

 .

તારાઓ આકાશની કવિતા છે, તો માતા પૃથ્વીની કવિતા છે.

 .

( હારગ્રેવ )

.

જગતમાં સહુના ઉપકારનો બદલો વળી શકે છે, ભક્તિભાવ વડે પ્રભુના ઉપકારો પ્રિછ્યાનો સંતોષ પણ વળે, બદલો નથી વાળી શકાતો એકમાત્ર માતાના ઉપકારનો !

 .

જે મસ્તી હોય આંખોમાં તે સુરાલયમાં નથી હોતી

અમીરી કોઈ અંતરની મહાલયમાં નથી હોતી.

શીતળતા પામવાને માનવી તું દોટ કાં મુકે ?

જે માની ગોદમાં છે તે હિમાલયમાં નથી હોતી.

 .

( સુરેન ઠાકર ‘મેહુલ’)

 

 

મા એટલે…(ત્રીજી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Mummy at Science-Fort Wyne

.

પ્રસુતિની વેદનાને એક બાજુ હડસેલીને જ્યારે માતા હસી પડે છે તે ઈશ્વરનો સૌથી મોટો ચમત્કાર છે. ચમત્કારની પ્રત્યેક પળ જન્માષ્ટમી છે. મા એટલે ચિત્કાર અને ચમત્કાર.

 .

( સુરેશ દલાલ )

 *

મા યુવાન થઈ વૃદ્ધ થાય છે પરંતુ તેનાં સંતાન સદા બાળક રહે છે.

 .

( ઈરિચ નોરિશ )

*

મા એ સ્વાર્થરહિત સ્નેહની જીવંત મૂર્તિ છે !

 .

( રમણલાલ દેસાઈ )

*

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

ના કોઈ શોખ, ના કોઈ ઈચ્છા, બસ બધું સંતાનો માટે,

કરે છે સઘળું કુરબાન, અને અફસોસ જરા પણ ના રાખે.

 .

ગુસ્સે થાય છે ક્યારેક, તે પણ આપણા સારા કાજે,

ભૂલાવી એ ગુસ્સો પળવારમાં, એ પ્રેમ પણ કેવો વરસાવે.

 .

દોડે છે દિન રાત, બધાના સમય સાચવવા ને માટે,

થાકે જો દિવસના અંતે, તો પણ પાણી સામેથી ના માંગે.

 .

રાખું જો શીશ તારા ખોળામાં, તો જિંદગી સાવ હળવી લાગે,

સઘળા દુ:ખ ને મુશ્કેલી બસ એક ક્ષણ જેવી લાગે.

 .

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

( બિહાગ ત્રિવેદી “અનિર્ણિત” )

મા એટલે…(બીજી માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

Mummy at Mama’s home, Fort Wyne (USA)
(23.08.1938 – 25.12.2012)

.

ભગવાનનું બીજું નામ મા છે.

*.

તમારા નિ:શ્વાસોનું સુગંધમાં રૂપાંતર કરતી મા

જાદુગરણી છે,

તે તમારામાં ઉગાડે છે વિસ્મયની સવાર

સત્યનું રૂપાંતર સુંદરમાં કરી આપે છે તાબડતોબ

એટલે કે મા સ્વયંનું રૂપાંતર કરે છે

સત્યમાંથી સુંદરમાં.

મા હંમેશાં સુંદર હોય છે.

*

એક પલ્લામાં મારી મા મૂકો અને

બીજા પલ્લામાં આખું જગત મૂકો તો માવાળું પલ્લું નીચું નમશે.

 ( લોર્ડ લેન્ગડેઈલ )

*

માતા એ જ વિધાતા છે અને એની જોડે એક જ પ્રાસ મળે છે, શાતા.

 ( સુરેશ દલાલ )

 *

તારું સ્વર્ગ તારી માતાનાં ચરણોની નીચે છે.

 ( હઝરત મહમ્મદ પયગંબર )

મા એટલે…(પ્રથમ માસિક શ્રદ્ધાંજલિ)

Mummy in Fort Wyne (USA)
(23.08.1938 – 25.12.2012)

‘માની શું ઉંમર હતી ? માને ઉંમર નથી હોતી.

શું નામ હતું ? માને નામ નથી હોતું.

મા ક્ષર નથી હોતી, અ-ક્ષર છે.’

( ચંદ્રકાંત બક્ષી )

*

માતા કદી મરતી નથી,

અને બાળક કદી મોટો થતો નથી.

( બરકત વીરાણી ‘બેફામ’ )

*

મા એક એવી ઋતુ છે જેને કદી પાનખર આવતી નથી.

*

મા ક્રિયાપદ છે, નામ નથી.

( સુરેશ દલાલ )

*

મા એટલે મૂંગા આશીર્વાદ

મા એટલે વહાલ તણો વરસાદ.

મા એટલે વહાલ ભરેલો વીરડો

મા એટલે મંદિર કેરો દીવડો.

( દેવેન્દ્ર ભટ્ટ )

*

મરે છે ત્યારે સ્ત્રી મરે છે, માતા કદાપિ મરતી નથી.

( બરકત વીરાણી ‘બેફામ’ )

રૂબરૂ – શરીફા વીજળીવાળા

[આમ તો આ સાઈટ પર જે કૃતિ અગાઉ ક્યાંય પણ નેટ પર ન મૂકાઈ હોય એ જ અહીં મૂકવાનો પ્રયાસ હું ૨૦૦૮થી રોજ કરું છું. પરંતુ “ગુજરાતી સાહિત્ય સંગમ” બ્લોગ પર શરીફાબેન સાથેની મુલાકાત વાંચીને અહીં ફરી પોસ્ટ કરવાની લાલચ હું રોકી શકતી નથી. અલબત્ત અગાઉ જ્યાં પ્રાકાશિત થઈ છે તેની લીંકના સાભાર ઉલ્લેખ સહિત જ. ]

ચિટચેટ – નંદિની ત્રિવેદી

ઉત્તમ અનુવાદક, ચરિત્રલેખક, વિવેચક અને સંપાદક શરીફા વીજળીવાળા સુરતની એમટીબી કૉલેજમાં ગુજરાતી વિભાગનાં અધ્યક્ષ છે. મેડિકલમાં સાત માર્ક ઓછા પડતાં એન્જિનીયરિંગમાં પ્રવેશ લેવો પડ્યો હતો. એમને તો આર્કિટેક્ટ બનવું હતું પણ અધધ ખર્ચ પોસાય એમ નહોતો એટલે બી.ફાર્મ કર્યું અને પાંચ વર્ષ ફાર્માસિસ્ટ તરીકે નોકરી કરી. પરંતુ, ઘર મેળવવાની તકલીફને લીધે હોસ્ટેલના રેક્ટરની જવાબદારી સ્વીકારી અને હોંશે હોંશે બાર વર્ષ નિભાવી. અભ્યાસકાળ દરમ્યાન ઘર ન હોવાથી હોસ્ટેલમાં રહેવા મળે એટલે જ ગુજરાતી અને મેથ્સ સાથે બી.એ. કરવાનું નક્કી કર્યું. ગુજરાતી વિષયમાં રસ વધતો ગયો ને પછી એમ.એ., બી.એડ. અને પી.એચડી પણ કર્યું. તમે માનશો, એફ.વાય.બી.એ.થી એમ.એ. સુધી એકેય વાર ક્લાસ અટેન્ડ ન કરવા છતાં હંમેશાં તેઓ યુનિવર્સિટીમાં ફર્સ્ટ આવ્યાં છે. વીસમી સદીનાં શ્રેષ્ઠ ૧૨૫ ગુજરાતી પુસ્તકોમાં એમનું પુસ્તક ‘શતરૂપા’ સ્થાન પામ્યું છે. સ્પાઈનલ કોર્ડની તકલીફને કારણે છેલ્લાં વીસ વર્ષથી ચોવીસે કલાક પીઠની પીડા સહન કરતાં શરીફાબહેનનો જુસ્સો અને લેખન પ્રત્યેનો ઉત્સાહ આજેય બરકરાર છે, કારણકે તે કહે છે કે ‘હું શરીરથી ક્યાં જીવું છું, મનથી જ જીવું છું.’’ સાહિત્ય પરિષદ, સાહિત્ય અદાદમી સહિત અનેક પારિતોષિકો મેળવી ચુકેલાં આવાં મનસ્વી તપસ્વિની શરીફાબહેન અહીં તેમનાં અંગત રસ-રૂચિ શેર કરે છે.

મુખ્ય શોખ

વાંચવું, લખવું, ઓફબીટ સિનેમા જોવી, ગમતાં લોકો સાથે ગપ્પાં મારવાં અને ક્રિકેટ જોવાનો ભારે શોખ. કોઈ પણ દેશ રમતો હોય તોય આ બંદા ‘બેગાની શાદી મેં અબ્દુલ્લા દીવાના’ની જેમ હરખાય અને પોરસાય!

પ્રિય લેખકો

પન્નાલાલ પટેલ, જયંત ખત્રી અને કવિ-સર્જક-વિવેચક તરીકે દ્વિરેફ સૌથી વધુ ગમે. એ મને હંમેશાં સમય કરતાં ૩૦-૪૦ વર્ષ આગળ લાગ્યા છે. લોકપ્રિય સાહિત્યકારો ચંદ્રકાન્ત બક્ષી, અશ્વિની ભટ્ટ અને વિનોદ ભટ્ટ પણ એટલા જ પ્રિય. પણ ક.મા. મુનશી શિરમોર. સાહિત્યમાં વાર્તા સ્વરૂપ અને આત્મકથા સૌથી વધુ ગમે તેથી દરેક ઉત્તમ વાર્તાકાર મને ગમે. મન્ટો, ઈસમત ચુગતાઈનો જવાબ નહીં. કુર્રેતુલૈન હૈદર, ક્રિશ્ના સોબતી, રાહી માસુમ રઝા, ઈન્તીઝાર હુસૈન અને વિદેશી લેખકોમાં અર્નેસ્ટ હેમિંગ્વે, આર્થર મિલર, શેક્સપિયર તો ખરા જ અને નાટ્યલેખક તરીકે ઈબ્સન.

પ્રિય કવિ

કાવ્યોની હું બહુ ચાહક નથી છતાં નાનપણથી વાચનની શોખીન એટલે એ વખતે વાંચેલાં કાવ્યોમાં કાન્ત સૌથી વધુ ગમતા, યુવાનવયે હરિવંશરાય બચ્ચનની કવિતા પણ ગમતી. એ પછી પ્રહલાદ પારેખ, ઉશનસ, રા.વિ. પાઠક, ઉમાશંકર જોષી, સુંદરમ અને રમેશ પારેખ ખૂબ ગમ્યા છે. આધુનિકતામાં ઓછી ચાંચ ડૂબે છતાં સિતાંશુનાં સર્જનો ઘણાં ગમે. હિન્દીમાં ગુલઝાર, અશોક બાજપાઈ અને દુષ્યંતકુમાર.

પ્રિય સાહિત્યિક કૃતિ

જુલે વર્નની ‘સાહસિકોની સૃષ્ટિ’. પચાસવાર તો મેં એ વાંચી જ છે. એ પછી ગુજરાતનો નાથ, સોક્રેટિસ, માનવીની ભવાઈ, સળગતાં સુરજમુખી, ચુગતાઈની આત્મકથા અને તેમની નવલકથા ‘ટેઢી લકીર’. થાકી હોઉં ત્યારે હળવાશ અનુભવવા વિનોદ ભટ્ટનુું પુસ્તક ‘મારી નજરે’ અવશ્ય વાંચું. ‘અ ડોલ્સ હાઉસ’ અને ‘ધ ગ્રેપ્સ ઓફ રૉથ’ પણ સર્વપ્રિય.

પ્રિય ફિલ્મો

ફિલ્મ જોવાનો જબરજસ્ત શોખ. દર રવિવારે સાંજે મૂવી જોવાનો નિયમ ૧૭ વર્ષથી બરકરાર છે. જોકે મને હળવી, રોમેન્ટિક અને જરા હટ કે પ્રકારની ફિલ્મો જ ગમે. એકશન ફિલ્મો જરાય ન ગમે. મુગલ-એ-આઝમ એટલી પ્રિય કે બધા સંવાદો સાથે બોલી શકું. કાગઝ કે ફૂલ, પ્યાસા અને તીસરી કસમ મોર્બિડ કહેવાતી હોવા છતાં મારી ફેવરિટ ફિલ્મો. માતૃભૂમિ અને થ્રી ઈડિયટ્સ જેવી મેઈનસ્ટ્રીમ ફિલ્મો ઉપરાંત ‘ખામોશ પાની’, ‘ખુદા કે લિયે’ અને ‘બોલ’ બહુ જ ગમી હતી. ઈરાનીયન ફિલ્મોમાં બાળકો પાસેથી જે અદ્ભુત કામ લેવાય છે અને જે સુંદર સંગીત હોય છે એ નવાઈ ઉપજાવે.

મનપસંદ વાનગી?

ખીચડી. સાચું કહું તો એને મેં મારી ફેવરિટ વાનગી જ બનાવી દીધી છે કેમકે રાંધવાની હું ભારે આળસુ છું. રસોઈના બેસ્ટ શોર્ટકટ મારી પાસેથી શીખી શકાય (હસીને કહે છે).

પ્રેમ એટલે શું?

વ્યાખ્યાયિત કરવો અઘરો. પણ મને લાગે છે કે જેને માટે બધું જતું કરવાની ઈચ્છા થાય, લેવા કરતાં આપવાની દાનત વધુ હોય અને લડ્યા પછી તરત ભેગા થઈ જવાનું મન થાય એ લાગણી પ્રેમ હોઈ શકે.

જીવનસાથી કેવો ગમે?

મળ્યો જ નથી તો શું કહું? હા, એક સમયે ‘મિલ્સ એન્ડ બુન્સ’ના નાયક જેવા જીવનસાથીની કલ્પના કરી હતી, કારણકે મોટાભાગના જુવાનિયાઓની જેમ અંગ્રેજી નવલકથા વાંચવાની શરૂઆત તો મેં એનાથી જ કરી હતી. જોકે, ન મળ્યાનો અફસોસ કે ખોટ ક્યારેય લાગ્યાં નથી, સિવાય કે માર્ચ મહિનામાં ઈન્કમટેક્સની ગણતરી કરવાની આવે. એવું બોરિંગ કામ કે એ વખતે થાય કે કોક હોત તો સારું થાત! મને લાગે છે કે જ્યાં ‘હું’ અને ‘તું’ ઓગળી જાય અને એકબીજા સાથે નિર્ભાર થઈને જીવી શકાય એવો જીવનસાથી શ્રેષ્ઠ.

પ્રિય સંગીત અને સંગીતકાર

હળવું ક્લાસિકલ અને હિન્દી ફિલ્મીગીતો. આજકાલ મને રાશીદખાનનું જબરું ઘેલું લાગ્યું છે. ફિલ્મી ગીતોમાં મન્નાડે, હેમંત કુમાર, મોહમ્મદ રફી અને ભૂપેન હઝારિકા.

તમારા માટે સ્ટ્રેસ બસ્ટર શું?

અનુવાદ. જ્યારે મારા અનુવાદો પ્રગટ થવા માંડે ત્યારે મિત્રો સમજી જાય કે જિંદગીમાં પીડા વધી ગઈ હશે. તાજેતરમાં જ મેં ‘જિન્હે લાહૌર નહીં દેખા’નો ગુજરાતી અનુવાદ કર્યો અને હમણાં ‘સુખા બર્ગદ’ (વડનું ઝાડ)નો કરી રહી છું. અનુવાદ કરતી વખતે હું આખી દુનિયા ભૂલી જાઉં અને સાહિત્યમાં ઓતપ્રોત થઈ જાઉં.

પ્રિય પ્રવાસસ્થળ

જ્યારે શરીર સાજું-સારું હતું ત્યારે પૈસા નહોતા અને હવે પૈસા ભેગા કર્યાં છે ત્યારે શરીર સાથ નથી આપી રહ્યું. ભારત બહાર તો ક્યાંય ગઈ નથી, પણ ભારતમાં હિમાલય સૌથી વધુ ગમે. જુદા જુદા એંગલથી એને નિહાળવાની ખ્વાહિશ છે.

મનગમતી સાંજ એટલે શું?

દુનિયાથી જુદી જ છે મારી સાંજ. ઘરમાં અંધારું કરીને ઊંઘી જવું એ મારી બેસ્ટ ઈવનિંગ. સવારે નવથી સાડા પાંચની નોકરી કરીને આવ્યા પછી ઢગલો થઈ જાઉં એટલે દોઢેક કલાક ઊંઘી જાઉં અને પછી રાત્રે દોઢ-બે વાગ્યા સુધી લખું.

વીકએન્ડ કઈ રીતે વિતાવવો ગમે?

રવિવાર બહુ મહત્વનો. આરામથી ઊઠું અને વળી પાછો બપોરે બાર વાગ્યાથી તો ઊંઘવાનો જ વિચાર આવે. તેથી ફક્ત આરામ, લેખન-વાચન અને સાંજની ફિલ્મ તો ખરી જ.

જિંદગીમાં સૌથી મૂલ્યવાન શું?

પ્રામાણિકતા. મેં નક્કી કરેલા સિદ્ધાંતોમાં કોઈ સમાધાન ન કરું. મૂલ્યોથી વધુ મહત્વનું કંઈ નહીં!

લોકો તમને કઈ રીતે યાદ રાખે તે ગમે?

લોકો ગાંધીજીને ભૂલી ગયા છે તો મને શું યાદ રાખવાના?

લોકોની કઈ બાબત ગમતી નથી?

જે દેશે દુનિયાને સર્વોદયની ભાવના આપી તે જ દેશના પ્રજાજન અતિશય સ્વાર્થી બની ગયા છે, સ્વકેન્દ્રીતા વધતી ગઈ છે. અપ્રામાણિકતા, કામચોરીના માહોલમાં બદલાવની શરૂઆત જાતથી કરવાની જરૂર છે.

કોઈ ધ્યેય?

આત્મકથા લખીને જ જવું છે દુનિયામાંથી.

કોઈ ડર?

ના. હું બહુ બિન્દાસ એટલે મારી મા મને હંમેશાં કહેતી કે તું તો ભૂતના પેટની છું. આમ છતાં, તમે માનશો? હોરર ફિલ્મો હું જોઈ શકતી નથી. એનો ડર લાગે.

પુનર્જન્મ હોય તો શું બનવું પસંદ કરો?

શરીફા જ. પણ જે જગ્યાએ મને મારા નામની સજા ન મળતી હોય એવા સ્થળે જન્મ લેવો છે. હું ભારતપ્રેમી છું, આ દેશ મને અતિશય પ્રિય છે, છતાં ઈતિહાસની સજા મને શા માટે? ઔરંગઝેબે મંદિર તોડ્યાં એમાં મારો શો વાંક? જિંદગી આખી ખભેથી ઈતિહાસ ખંખેરવામાં જ ગઈ તોય ધર્મના ‘રખેવાળો’એ બમણા વજનથી ઈતિહાસ મારા પર થોપ્યો. સામાન્ય લોકોની વસાહતમાં ઘર ન મળવાને કારણે ૨૯ વર્ષ મેં હોસ્ટેલમાં કાઢ્યાં. ૬૪ બિલ્ડરોએ ના પાડી હતી. શા માટે? જો હું ભારતીય હોઉં તો મારો પોતાનો ‘અલગ’ વિસ્તાર કેવી રીતે હોય? જો હું મુસ્લિમ બનવા તૈયાર થાત તો મને મુસ્લિમ વિસ્તારમાં અને હિંદુ બનવા તૈયાર હોત તો મને હિન્દુ વિસ્તારમાં ઘર મળ્યું હોત. મારી મથામણ માણસ બનવાની હતી. માણસ થવા ગઈ એની સજા મળી. માણસને એકબીજા સામે પ્રશ્નો નથી હોતા, ટોળાંને જ હોય છે. પરંતુ, માનવતા મરી પરવારી નથી. માણસજાત પ્રત્યેની શ્રદ્ધાને કારણે ૧૮ વર્ષે મને છેવટે મારું ઘર મળ્યું છે, મારા ઈચ્છિત વિસ્તારમાં જ. મને આશા છે કે, વો સુબહ જરૂર આયેગી, જ્યારે ધર્મ-કોમ-પ્રદેશવાદથી પર થઈને માણસ પોતાના ‘મનુષ્યત્વ’ને સાર્થક કરશે, માણસ માત્ર ‘માણસ’ને શોધશે.

આભાર :

http://www.bombaysamachar.com/frmStoryShow.aspx?sNo=28987

http://gujaratisahityasangam.wordpress.com/2012/08/04/sharifa-vijaliwala/

 

ધન્યવાદ, અભિનંદન અને આભાર

.

શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી બ્લોગ સ્પર્ધા-૨૦૧૧માં મારા બ્લોગને પણ શ્રેષ્ઠ ૧૦ બ્લોગમાં સ્થાન મળ્યું તે જાણીને આનંદની લાગણી અનુભવું છું.

 .

સૌ પ્રથમ તો આવી સ્પર્ધા યોજવા બદલ હું ગુજરાતી નેટ જગતના સંચાલકો વિજયભાઈ શાહ, કાંતિભાઈ કરશાળા, જિજ્ઞેશભાઈ અધ્યારુ અને ટીમને ધન્યવાદ આપું છું. તથા અન્ય વિજેતાઓને અભિનંદન આપું છું.

 .

હું આભાર માનું છું…

  • નિર્ણાયકોનો, જેમણે પોતાનો કિંમતી સમય ફાળવીને યોગ્ય મૂલ્યાંકન કર્યું
  • એ સર્જકોનો, જેમની રચના હું મારી સાઈટ પર મૂકું છું.
  • વાચકોનો..જેમણે સમય કાઢીને મારી સાઈટને માણી અને પ્રતિભાવ આપ્યા.
  • મારી સાઈટને વોટ આપનાર મિત્રોનો.
  • વિનયભાઈ ખત્રીનો જેમણે મને સાઈટ બનાવી આપી અને સતત બ્લોગ કે સાઈટ વિશે માર્ગદર્શન પૂરું પાડતા રહ્યા છે.
  • જિજ્ઞેશભાઈ અધ્યારુનો..જેમણે “અક્ષરનાદ”ને મારી સમક્ષ એક આદર્શરૂપ મૂકીને પ્રેરણા આપી છે.
  • મારા પરિવારજનોનો…જેમણે મને મારી આ ગમતી પ્રવૃત્તિ કરવા સ્વતંત્રતા આપી.
  • કાજલ શાહનો..
  • અન્ય તમામ નેટજગતના મિત્રોનો, મારા અંગત મિત્રોનો

 .

બ્લોગની શરૂઆત કરી ત્યારથી એ નક્કી રાખ્યું છે કે બ્લોગ પર એવી રચના મૂકવી જે આ અગાઉ નેટ પર ક્યાંય ન મૂકાઈ હોય. અને જાતે વાંચીને, જાતે શોધીને જ મૂકવી. કોપી-પેસ્ટ ક્યારેય ના કરવું. શક્ય હોય ત્યાં સુધી જોડણી ભૂલ ન કરવી. આ જ નિયમોને અત્યાર સુધી જાળવી રાખવાની કોશિશ કરી છે. આવનારા વર્ષોમાં પણ આજ રીતે ઉત્તમ રચનાઓ વાચકો સમક્ષ મૂકવાની ઈચ્છા ધરાવું છું. શ્રી હરિ સમક્ષ પ્રાથના કરું છું કે આ માટે મને શક્તિ અને સમય પ્રાપ્ત થાય.

 .

હિના પારેખ “મનમૌજી”

.

 

હું આવું છું… – હિના પારેખ “મનમૌજી”

વાતાવરણમાં વરસાદી સાંજ ઘેરાતી ને શશિનને એક પ્રકારનો અજંપો ઘેરી વળતો. વરસાદી મોસમ એને નહોતી ગમતી એવી વાત નહોતી. પણ આકાશમાં કાળા વાદળોનું સામ્રાજ્ય છવાયેલું હોય, વીજળી વારંવાર ઝબકારા મારતી હોય અને વરસાદ ધોધમાર વરસતો હોય એવી દરેક સાંજ શશિનના હૃદયની એક એવી યાદને તાજી કરતી…જે યાદ એણે ક્યારેય મિટાવવાનો પ્રયત્ન નહોતો કર્યો.

 .

રિમઝિમ વરસાદના અમીછાંટણા રસ્તાઓને ભીંજવી રહ્યા હતા ત્યારે શશિન અને સલીનાએ આ શહેરમાં પગ મૂક્યો. શશિનની ટ્રાન્સફર અચાનક થવાથી નવા શહેરમાં આવવું પડ્યું હતું. કંપની તરફથી જે આવાસ મળ્યું હતું ત્યાં આ દંપતિએ પગ મૂક્યો એના તરત બાદ વરસાદ ધોધમાર વરસવો શરૂ થયો અને સાથે લાઈટ પણ ગૂલ થઈ ગઈ…અજાણી જગ્યા ન ધારેલી પરિસ્થિતિ…બંને જણાં મૂંઝાઈ ગયા.

 .

“શું કરીશું હવે ? હજુ આપણો સામાન પણ પેક છે. એમાં ટોર્ચ શોધવી મુશ્કેલ છે. આમ બેસી રહીશું તો રાત કેમ પસાર થશે ? તમે બહાર જઈને કંઈક તો વ્યવસ્થા કરો.” સલીનાએ ચિંતા વ્યક્ત કરી.

 .

શશિન સલીનાની ચિંતા દૂર કરવાનો વિચાર જ કરતો હતો…ત્યાં દરવાજામાં આછેરો પ્રકાશ રેલાયો. જોયું તો એક હાથમાં મીણબત્તી અને બીજા હાથમાં થર્મોસ લઈને એક છોકરી ઊભી હતી….પરિચયના શબ્દો પૂછાય તે પહેલા ટહૂકો થયો..

 .

“બા અદબ, બામુલાહિઝા હોશિયાર…રીમા રાનીકી સવારી આ રહી હૈ. હું રીમા વર્મા…તમારી બાજુમાં જ રહું છું. મેં સાંજે તમને આ ઘરમાં પ્રવેશતાં જોયાં હતાં. માટીની મીઠી મીઠી સુગંધ આવતી હોય અને ઝરમર વરસાદ પડતો હોય એવા સમયે મને નિરાંતે ગરમ ગરમ ચાની ચુસ્કીઓ લેવાનું બહુ ગમે છે. તમને બન્નેને પણ અત્યારે ચાની જરૂર છે તેવું મને લાગ્યું અને તેથી હું આપણા ત્રણે માટે ચા લઈને જ આવી છું. ચાલો હવે આપણી આ પ્રથમ મુલાકાતને મારા જેવી મીઠ્ઠી ચા પીને તેને સેલીબ્રેટ કરીએ.”

 .

પહેલી મુલાકાતમાં જ રીમાએ શશિનં-સલીના પર અધિકાર જમાવી દીધો..અલબત્ત પ્રેમપૂર્વક જ. આ અજાણી છોકરી માટે એ બન્નેએ તેમના વાત્સલ્યભર્યા હૃદય ખૂલ્લાં મૂક્યાં. રીમા બધાને ગમી જાય તેવી હતી. તેજસ્વી ચહેરો આંખોમાં અઢળક અરમાન અને નિખાલસ-નિર્મળ હૃદય. રોજ એ જોરદર પવનની માફક શશિનના ઘરમાં પ્રવેશતી અને તોફાન મચાવી દેતી. ગમ્મતભર્યા સૂરમાં જાતજાતની વાતો કરતી, હસતી અને હસાવતી.

 .

શશિન સલીના વચ્ચે મુખ્ય સામ્યતા પુસ્તકો પ્રત્યેની પ્રીતિ હતી. ઘરની દીવાલો જાણે કે પુસ્તકોની બનેલી હોય એટલા બધા પુસ્તકો હતા. પુસ્તકો જોઈને રીમાથી બોલ્યા વિના ન રહેવાતું…

 .

“શશિનભાઈ આટલા બધા પુસ્તકોની વચ્ચે તમે ક્યાંક ઊધઈ ન થઈ જાવ એ જોજો.”

 .

“મને ઊધઈ કહે છે એમ ઊભી રહે તું…હું તને બરબરનો મેથીપાક ચખાડું છું.” પણ શશિન ખોટો ગુસ્સો વ્યક્ત કરે તે પહેલાં તો રીમા રૂમમાંથી બહાર દોડી જતી.

 .

રોજ સાંજે શશિન ઘરે આવે એટલે ઘરના આંગણામાં ગુલમહોરની છાંયમાં શશિન-સલીના બેસતાં. એ લોકોની મહેફિલનું અવિભાજ્ય અંગ એવી રીમ પણ “બંદા હાજિર હૈ.”. બોલતી હાજર થઇ જ જાય. ક્યારેક સ્વામી વિવેકાનંદ, ક્યારેક વિનોબા, ક્યારેક જે. કૃષ્ણમૂર્તિ તો ક્યારેક ગાંધીજી…એમ એ બૌદ્ધિક ચર્ચા બહુ મોડે સુધી જામતી. રીમાની સતત જિજ્ઞાસુ બનીને પ્રશ્નો કરવાની આદત પર, ક્યાંક કોઈ બાબત પર સંમત ન થવાય તો “આદરપૂર્વક વિરોધ” અને ” વિરોધમાં પણ આદર” દર્શાવવાની રીત પર, દરેક વાતને ઊંડાણથી સમજદારીપૂર્વક વિચારવાના સ્વભાવ પર શશિન-સલીનાને માન હતું.

 .

“શશિનભાઈ જલ્દી કરો ને…હમીરસરની આજુબાજુ ચાલતાં ચાલતાં પાંચ આંટા મારવાના છે અને હજુ તમે તૈયાર નથી?” દિવસનો શુભારંભ રીમાના ઘંટડી જેવા મધુર સ્વરથી જ થતો. હમીરસરના કિનારે ચલાવીને એ શશિનને થકવી નાખતી તો ક્યારેક વળી રસોડામાં જઈને સલીનાને કહેતી…
.
“અરે, દીદી, તમે આવી કેવી રોટલી બનાવો છો ? ખસો જોઉં, રોટલી હું બનાવું છું.”

 .

એના હાથે એ સરસ મજાની રોટલી બનાવતી. પણ રોટલી બનાવતા રીમાએ વેરેલો લોટ જોઇને સલીનાથી ટોક્યા વિના ન રહેવાતું. “રીમા, આટલો બધો લોટ વેરાય તે કેમ ચાલે ?”

 .

“તો તમે જ કરો રોટલી…હું તો આ ચાલી.”

 .
પરંતુ જીભ પર મૂકો એટલે જ ઓગળી જાય તેવી મુલાયમ રોટલી ખાતાં ખાતાં શશિન-સલીના રીમાનો પ્યારભર્યો છણકો ભૂલી જતા.

 .

જે દિવસે રીમા ન આવે તે દિવસે સૂર્ય ઊંધી દિશામાં ઉગ્યો છે એવું શશીનને અનુભવાતું. એ ચિંતિત થઇ વરંડામાં આંટા મારતો હોય, સલીના પર વિના કારણે ચિડાતો હોય ત્યારે સલીના એ અકળામણ પાછળના કારણને પારખી જતી.

 .

“આમ અહીં મારી સામે શું આંટા માર્યા કરો છો ? જઈને બોલાવી લાવોને તમારી લાડલીને!”

.

અને…સલીનાના કહેવાની જ રાહ જોતો હોય તેમ શશિન રીમાને બોલાવી લાવે અને ફરી શરુ થતી ધમાલમસ્તી.
.
દિવસો-મહિનાઓ જ નહિ…વર્ષો પસાર થઇ ગયાં. રીમા ગ્રેજ્યુએટ થઇ અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન કરવા માટે મોટા શહેરમાં એડમિશન લીધું. સફળતા રીમાના કદમ ચૂમે એવી જ શશિન-સલીનાની શુભેચ્છા હતી. છતાં રીમાનું એમનાથી દૂર જવું બન્નેને જરાય ન ગમ્યું. રીમા પણ ક્યાં એટલી ખુશ હતી ? એ બન્નેને વળગીને ખુબ રડી…જવા જરાયે તૈયાર ન હતી. જેમતેમ સમજાવીને શશિન એને હોસ્ટેલમાં મૂકી આવ્યો. હોસ્ટેલમાંથી નિયમિત રીતે રીમાના પત્રો આવતા રહ્યા…
.
“પ્રિયાતિપ્રિય શશિનભાઈ તથા દીદી,

 .

તમારા બન્ને વિના મને અહીં જરાયે નથી ગમતું. ક્યારેક ઉદાસીભરી સાંજ ઢળે છે ત્યારે શશિનભાઈના શબ્દો યાદ કરું છું. Live here and now, totally, joyfully… ગાઢ અંધકારમાં જેમ એક નાનકડા દીવાના આધારે મુસાફર ચાલે છે તેમ અહીં હું તમારા શબ્દોના આધારે જ જીવું છું. તમે બન્ને મારા માટે શું છો એની મને પૂરી ખબર નથી…છતાં તમે બન્ને મારા માટે એક સ્તંભ છો જેના સહારે હું ઉભી છું.

 .

આજે મારો જન્મદિવસ…આવા શુભદિવસે હું તમને બન્નેને યાદ કર્યાં વિના રહી જ ન શકું. હું ત્યાં હોત તો દીદીએ આખું ઘર સજાવ્યું હોત, શશિનભાઈ કેક લાવ્યા હોત અને હું તમારા ભાવતા રસગુલ્લા તો અવશ્ય બનાવત. ખેર, ખાસ તો એ જણાવવા પત્ર લખ્યો છે કે મને તમારા બન્ને પ્રત્યે અત્યંત પ્રેમાદર છે. છતાં હજુ સુધી મેં તમને એકેય વાર પ્રણામ નથી કર્યાં. પરંતુ આજે હું તમને આટલે દૂરથી મારા હાર્દિક પ્રણામ પાઠવું છું. શું આશીર્વાદ આપશો મને ? ના, તમે બન્નેએ મને એટલો બધો સ્નેહ આપ્યો છે કે એથી વિશેષ મને કંઈ જોઈતું પણ નથી. ઘણીવાર વિચારું છું કે તમારા આ સ્નેહનું ઋણ હું કયા જન્મમાં ચૂકવીશ ? વધુમાં દીદીને વિદિત થાય કે હું આ વીકએ ન્ડમાં આવવાની છું. મારા માટે ગરમાગરમ ચા તથા નાસ્તો તૈયાર રાખજો અને શશિનભાઈ તમે મને લેવા સ્ટેશને આવજો. તમે નહીં આવો તો જાણીતો રસ્તો પણ મને તો અજાણ્યો જ લાગશે.”
.
રીમાનો પત્ર આવે એટલે વાંચીને શશિનના ઘરમાં આનંદ પુષ્પો ખીલી ઉઠતા. શશિન-સલીના ઉત્સાહપૂર્વક રીમાના આગમનની તૈયારીમાં લાગી જતા. શશિન એને સ્ટેશન લેવા જતો…બસ આવીને અટકતી અને એ કૂદકો મારીને ઉતારી પડતી…દોડીને શશિન પાસે આવી પહોંચતી. શશિન એને કંઈ પૂછે એ પહેલા અધિકારપૂર્વક માંગણી કરતી…”

 .

શશિનભાઈ મને આઈસ્ક્રીમ અપાવો ને…”

 .
શશિન આઈસ્ક્રીમ અપાવે એટલે ખાતાં ખાતાં, સ્નેહભરી વાતો કરતાં કરતાં એ બંને ઘરે પહોંચતા. ઘરે સલીના એની ઇન્તઝારમાં આંખો બિછાવીને બેઠી જ હોય. રીમાના આવવાથી શશિનના ઘર “આશિયાના”માં રોનક આવી જતી. એની હાજરીમાં શશિન-સલીના દરેક ક્ષણને પ્રસન્નતાથી જીવતાં. રજાઓ પૂર્ણ થતી. રીમા જવાની હોય તેની આગલી રાતે એ પણ રડતી અને સલીનાદીદી પણ. શશિન વિક્ષિપ્ત મને રીમાને વહેલી સવારે બસમાં બેસાડી આવતો.

 .

બે શહેરો વચ્ચેની રીમાની અવરજવર ચાલુ રહી. ત્યાં એક દિવસ રીમાના પ્રિન્સીપાલનો ફોન આવ્યો.

 .

“મિ. શશિન, હું રીમાના પ્રિન્સીપાલ બોલું છું. હું કેવી રીતે કયા શબ્દોમાં તમારી સાથે વાત કરું તે મને સમજાતું નથી. પણ તોયે મારે કહેવું તો પડશે જ. જરા મજબુત હૈયું રાખીને સાંભળજો…તમારી રીમા હવે આ દુનિયામાં નથી. મિત્રો સાથે જીપમાં ફરવા નીકળી હતી. રસ્તામાં જીપનો એક બસ સાથે અકસ્માત થતાં સ્થળ પર જ એનું મૃત્યુ થયું છે. અમે એના મૃત શરીર લઈને આવીએ છીએ. હિંમત રાખજો.”

 .

શશિન-સલીનાની વહાલુડી રીમાનું શબ લઈને શબવાહિની આવી. જે શરીરને લગ્નમંડપમાં સજાવવાના સ્વપ્નો એ બન્નેએ જોયા હતાં તે શરીરના ટુકડે ટુકડા થઈ ગયા હતા. એ મૃત શરીરને જોવાની હિંમત સલીનામાં નહોતી. એ બેભાન થઇને પડી હતી. શશિન પણ જેમતેમ હૈયે હામ રાખી રીમાના શરીરને પંચમહાભૂતમાં વિલીન થતો જોઈ રહ્યો.

.
“આશિયાના” માંથી એક ચહેકતું બુલબુલ ઉડી ગયું…એ બન્નેના હૃદયમાં સૂનકાર વ્યાપી ગયો. રીમા એટલી બધી યાદ આવતી કે કેટલીક વાર તો કોઈ કામ ન ગમતું. ભગવાનને સતત કહેવા તલસી ઉઠતાં કે, “આ તે શું કર્યું ? એક ઉડતા પંખીને કેમ પાડી દીધું ?” હાલતું ચાલતું માણસ અચાનક તસ્વીર બનીને ભીંત પર લટકી જાય એ સ્વીકારવું જરા કઠીન હતું. રીમા વગરનું આ શહેર શશિન-સલીનાને જાણે ખાવા દોડતું. બધા રસ્તાઓ જાણે એ લોકોની એકલતાને પ્રશ્નાર્થ નજરે જોઈ રહેતા. સલીનાની તબિયત સતત ખરાબ રહેવા લાગી અને ના છૂટકે શશિને ત્યાંથી દુરના સ્થળે ટ્રાન્સફર માંગીને એ શહેર છોડ્યું.

 .

બરાબર પાંચ વર્ષ પછી ફરી એવી જ એક અંધારી રાત ઘેરાઈ…વીજળીના ઝબકારા થઇ રહ્યા હતા અને વરસાદ મૂશળધાર વરસી રહ્યો હતો. શશિન એક મેટરનિટી હોમના વેઈટીંગ રૂમમાં આંટા મારી રહ્યો હતો. લગ્નના પંદર વર્ષ બાદ સલીનાને સારા દિવસો રહ્યા અને આજે પીડા ઉપાડતા શશિન એને આ મેટરનિટી હોમમાં લાવ્યો.

 .

ડોક્ટર સલીનાને ઓપરેશન થિયેટરમાં લઇ ગયા અને શશિન ખુરશીમાં બેઠાં બેઠાં વિચારોના ઝોકે ચડ્યો.

 .

વિચારોની તંદ્રાને તોડતો નવજાત શિશુનો અવાજ સંભળાયો…થોડા સમય બાદ ઓપરેશન થિયેટરનો દરવાજો ખૂલ્યો. ડોકટરે પ્રસન્નમુદ્રા સાથે જણાવ્યું, “અભિનંદન મિ. શશિન, તમારી પત્નીએ સરસ મજાની પરીને જન્મ આપ્યો છે. મા-દીકરી બન્નેની તબિયત સારી છે. તમે થોડીવાર પછી અંદર જઈ શકશો.”

 .

કેટલીક ક્ષણો પસાર થયા પછી શશિને રૂમમાં પ્રવેશ કર્યો. સલીનાની પડખે માખણ જેવું મુલાયમ નાનકડું શિશુ હતું. નજીક જઈને શશિને પોતાની દીકરીને હાથમાં લીધી. નાનકડી આંખો ખોલીને એ શશિનને જોઈ રહી. જાણે કહેતી ન હોય…”બા અદબ, બામુલાહીઝા હોશિયાર…મારી સવારી આવી ચૂકી છે. તમારો અને મારો સંબંધ એક માર્યાદિત શરીરનો નથી પણ આત્માનો છે. અને તેથી જ હું પાછી આવી છું…તમારી પાસે.” “

 .

કેટલુંક જોયા કરશો તમારી લાડલીને ?” મૌન વાર્તાલાપમાં તલ્લીન શશીને સલીનાને પૂછ્યું: “બોલો, તમારી આ દીકરીનું નામ શું પડીશું?”

 .

બન્ને ક્ષણભર અટકી પડ્યાં, અને પછી બન્નેના મોઢામાંથી એક સાથે શબ્દો સરી પડ્યાં: “રીમા”!

 .

હિના પારેખ મનમૌજી

ઉડાન – હિના પારેખ “મનમૌજી”

ઓર્કુટની ગુજરાતી=મેગેઝિન, છાપા અને કોલમ કોમ્યુનિટી દ્વારા તેની ત્રીજી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે છેલ્લા બે વર્ષની જેમ જ ઈ-મેગેઝિન “e_vachak”નું,  ૨ જૂનના રોજ જય વસાવડાના હસ્તે ઈ-વિમોચન કરવામાં આવ્યું.  આ ઈ-મેગેઝિનમાં મારી કવિતા “ઉડાન” પણ પ્રકાશિત થઈ છે.  જે અહીં માણી શકશો.

[આ ઈ-મેગેઝિન PDF સ્વરૂપે ડાઉનલોડ કરવા અહીં ક્લીક કરો]