Tag Archive | ગુજરાતી કવિતા

કરો ખમૈયા કરો-કૃષ્ણ દવે

કરો ખમૈયા કરો
મહાકાળના કાળ તમે વિકરાળ રૂપ કાં ધરો ?
કરો ખમૈયા કરો
તમે જ ફૂંક્યા હતા દેહમાં પ્રાણ તમે કાં હરો ?
કરો ખમૈયા કરો
.
કેમ અમારું દુઃખ નજરમાં નથી આપને ચડતું ?
પ્રાણવાયુને માટે જીવન જ્યાં ને ત્યાં તરફડતું !
કોઈ ઝાડ ક્યાં કહે પર્ણને ભર વસંતમાં ખરો
કરો ખમૈયા કરો
.
નથી કોઈને માંગ્યો મળતો એક ઉછીનો શ્વાસ
તમે જ બોલો કોના પર એ મૂકે હવે વિશ્વાસ ?
અરે આટલા ક્રૂર બની આ ધરતી પર ના ફરો
કરો ખમૈયા કરો
.
તમે જ સૌથી વધુ લૂંટો છો જીવનરસનો લ્હાવો
તમે જ એ બૂઝાતી આંખે દીવો ફરી પ્રગટાવો
હે કરુણામય ક્રોધ ત્યજી આનંદ રૂપે અવતરો
કરો ખમૈયા કરો
.
( કૃષ્ણ દવે )

તું તો આટલું કર-તુષાર શુક્લ

એને જે કરવું હો કરશે
તું તો આટલું કર
બહાદૂરી નહીં , બેવકૂફી છે આ
તું ના બહાર ફર
.
ઓળખ તું આ રોગને
એનો રાખ તું થોડો ડર
એક સાંધવા મથે તબીબો
તૂટે છે સત્તર
.
આભ ફાટ્યું છે ત્યારે તું પણ
બે બખિયા તો ભર
છીંડા શોધવા , છીંડા પાડવાનું
તો તું ના કર !
.
ધ્યાન રાખજે પોતાનું
તું પોતાનાં ખાતર
હાથ જોડીને કહું છું
તારી વાટ જૂવે છે ઘર
.
નિંદા કરવા માટે પણ તો
જીવવું છે આખર
જીવતા હશે તો ભદ્રા પામશે
જીવન છે સુંદર
.
એની દુનિયા સાચવી લેવા
એ તો છે હાજર
પણ ગિરધારીયે રાજી રે’શે
તું પણ ટેકો ધર 🙏
.
( તુષાર શુક્લ )

કોઇ રમૂજ વહેંચે છે-તુષાર શુક્લ

કોઇ રમૂજ વહેંચે છે
કોઇ રાજકિય કટાક્ષ કરે છે
કોઇ પરમાત્માની તસ્વીર મુકે છે
કોઇ વીતેલા દિવસોની યાદ વહેતી કરે છે
કોઇ શુભપ્રસંગોની ઉજવણીની તસ્વીર મુકે છે
કોઇ બાળકોના ફોટા મુકે છે.
કોઇ ગીત સંગીત કવિતા વહેંચે છે
કોઇ વાનગીના સ્વાદ ફોટામાં કરાવે છે.
.
સહુ પ્રયત્ન કરે છે
હસવાનો , હસાવવાનો
ને એમ સહજ રહેવાનો , સ્વસ્થ દેખાવાનો
એટલેકે જીવવાનો.
સારું જ છે ,
પણ
આપણને ઘેરી વળેલી લાચારી કોઇ ભૂલ્યું નથી.
બહુ ભયંકર છે આ લાચારી
લાચારી ..
લાચારી જ વળી.
માણસ હોવાની લાચારી.
પૈસા ન હોવાની લાચારી
પૈસા હોવા છતાં લાચારી
એમ્બ્યુલન્સની રાહ જોવાની લાચારી
હોસ્પિટલમાં પ્રવેશ અંગે લાચારી
પથારી માટે લાચારી
દવાઓ માટે લાચારી
પ્રાણવાયુ માટે લાચારી
પરિવારજનોને શોધતી આંખોમાં લાચારી
દર્દીના સમાચાર મેળવવાની લાચારી
અવાજ સાંભળવાની તરસની લાચારી
શ્વાસ બંધ થયા પછીની પ્રક્રિયામાં લાચારી
મોં પણ ન જોઇ શકાયાની લાચારી
અંતિમયાત્રામાંય લાચારી
હોસ્પિટલનાં બિલ ભરવાની લાચારી
અંતિમવિધિમાંય લાચારી
શોક વહેંચવામાંય લાચારી
માણસ હોવું એ જ લાચારી.
.
હસવું ગમતું નથી
ગીત સંગીતમાં મન લાગતું નથી
વાંચવું ગમતું નથી
હમણાં કૈં લખવુ નથી.
ઇમોજીથી થાક્યો છું.
હતાશ નથી
પણ આધાર શોધું છું.
અનિશ્ચિતતાના અંધકાર વચ્ચે
શ્રદ્ધાદીપની કંપતી જ્યોતને
હથેલી વચ્ચે સાચવવા મથું છું.
.
હે પરમ તત્વ ,
અમ સહુ શિશુને આ લાચારીમાં જાળવી લેજે.
.
( તુષાર શુક્લ )

કોહિનૂર મળ્યો નથી-દેવાયત ભમ્મર

હાં, ક્યાંક ગુમ થયેલો કોહિનૂર મળ્યો નથી.
આ દેશને હજુ ખોવાયેલો સુભાષ મળ્યો નથી.
.
માં પ્રભાવતીનો પુત્ર.
ને જાનકીનાથનો જાયો.
કટક નગરીમાં જન્મ્યો.
યુવા લોહીમાં એ સમાયો.
બહુ બુદ્ધિશાળી યોદ્ધો એવો ઘેઘુર મળ્યો નથી.
.
હાં, ક્યાંક ગુમ થયેલો કોહિનૂર મળ્યો નથી.
આ દેશને હજુ ખોવાયેલો સુભાષ મળ્યો નથી.
.
દેશભક્તોનોય દેશભક્ત
હતો એ દેશભક્ત દાદવો.
હે સુભાષ તારા નામનો,
ચંદ્ર ગોતે છે હજુ હિંદવો.
.
અમે ખૂન દીધાં તોય એ સૂર જડ્યો નથી.
હાં, ક્યાંક ગુમ થયેલો કોહિનૂર મળ્યો નથી.
આ દેશને હજુ ખોવાયેલો સુભાષ મળ્યો નથી.
.
ગાંધીજી એ મુક્યો કે જવાહરે?
મુકાયો તો છે અવળા હાથે.
મોહનદાસ પણ મરી ગયા છે.
એ’તો નહીં લઈ ગયા ને સાથે?
જન્મ્યો હતો જરૂર, સુભાષ દિલે મર્યા નથી.
.
હાં, ક્યાંક ગુમ થયેલો કોહિનૂર મળ્યો નથી.
આ દેશને હજુ ખોવાયેલો સુભાષ મળ્યો નથી.
.
ફૌજી સુભાષ, નેતા સુભાષ.
સુભાષ આઝાદ હિન્દ ફૌજ.
‘દેવ’ દેશભક્ત સાચા નેતાની.
અંખડ ભારતને હજુ છે ખૌજ.
.
આઝાદ હિંદ માટે ગયેલો દૂર, પાછો ફર્યો નથી.
હાં, ક્યાંક ગુમ થયેલો કોહિનૂર મળ્યો નથી.
આ દેશને હજુ ખોવાયેલો સુભાષ મળ્યો નથી
.
( દેવાયત ભમ્મર )

એ જ પ્રેમ છે-મુકેશ જોશી

શું ફૂલ પ્રેમ છે ? ના રે ના

તો શૂળ પ્રેમ છે ? ના રે ના

ડાળ ઉપર ફૂલના રખોપાઓ કરવામાં શ્વાસ બધા ખર્ચવાની ગેમ છે

એ જ પ્રેમ છે

મારી છાબડીને ફૂલોથી રોજ ભરું છું

તને ફૂલોથી ઝાઝેરો પ્રેમ કરું છું

.

શું તાપ પ્રેમ છે ? ના રે ના

શું ઝાડ પ્રેમ છે ? ના રે ના

ઝાડવાએ પાડેલા છાંયડામાં બેઠેલી છોકરીની આંખમાં જે રહેમ છે

એ જ પ્રેમ છે

મારા ખોબલામાં છાંયડાઓ રોજ ભરું છું

તને છાંયડાથી ઝાઝેરો પ્રેમ કરું છું

.

શું હાથ પ્રેમ છે ? ના રે ના

શું મૌન પ્રેમ છે ? ના રે ના

મૌન થઈ પ્રાર્થનામાં હાથ બે જોડીને આંખેથી છલકાતો ડેમ છે

એ જ પ્રેમ છે

મારી આંખોને જળથી હું રોજ ભરું છું

તને ગંગાથી ઝાઝેરો પ્રેમ કરું છું

.

શું વાત પ્રેમ છે ? ના રે ના

શું સાદ પ્રેમ છે ? ના રે ના

ટોળાની વચ્ચે પણ છાનકા ઈશારામાં આંખેથી પૂછે કે કેમ છે

એ જ પ્રેમ છે

તારી વાતોથી મારું આકાશ ભરું છું

તને તારાથી ઝાઝેરો પ્રેમ કરું છું

.

( મુકેશ જોશી )

પીડા-સોનલ પરીખ

પોતાની પર્તો ખોલી

હું એક પીડાને પામી

.

-હવે ?

.

હવે સળગવું નથી, વળગવું નથી

અટકવું નથી, છટકવું નથી

પીડાની આંગળીઓ પર આમ લટકવું નથી

નસમાં વહેતા ગરમ લોહીમાં

ઈચ્છાઓના લઈ પરપોટા

અહીંથી ત્યાં ને ત્યાંથી ક્યાં

ક્યાંય ભટકવું નથી

.

પીડાની પર્તો ખોલું તો

કદાચ ખુદને પામું.

.

( સોનલ પરીખ )

અહીંયા ક્યારેક !-રેખા જોશી

પુસ્તક થશે પસ્તી અહીંયા ક્યારેક !
માણસ હશે વસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

સાંભળ અહીં ગીતા અને રામાયણને !
પાવન હતી હસ્તી અહીંયા ક્યારેક !!

રમવું હવે કાયમ અહીં સત્તરમાં જ !
કરવા મળે મસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

કાલે અધૂરી જે હતી ઈચ્છા આજ !
કરશે જબરજસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

ત્યારે તરીને આવશે ઉપર જાત !
ભીતર બને સસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

( રેખા જોશી )

બા એકવાર પાછી આવને-ડૉ. નિમિત ઓઝા

[23.08.1938 to 25.12.2012]

સાંતા ક્લોઝ તો
મોટી ક્લબમાં આવે,
પાર્ટીઓમાં આવે,
ત્યાં તો….
કેક, પીઝા ને પાસ્તા હોય
બા, તું જ એકાદ રોટલી
ચૂલા ઊપર ચડાવ ને !
બા, તું એકવાર પાછી આવ ને !

.

બા, સફેદ મોજામાં
તારા જેવો સ્પર્શ
નથી વરતાતો,
રસોડામાં રોજ સવારે
ધીમું ધીમું,
એ પણ કેમ નથી ગાતો ?
બા, એને તો
ગુજરાતી પણ નથી આવડતું.
શું કરવી મારે
એની સાથે વાતો ?

.

બા, સાંતા ક્લોઝ તો
ફક્ત ગીફ્ટ આપે છે.
જો શક્ય હોય તો
થોડા આશીર્વાદ પણ
એની સાથે મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

બા, સફેદ દાઢીમાં
તારા જેવું સ્મિત
કેમ નથી દેખાતું ?
એના ખોળામાં માથું મુકવાનું મન નથી થાતું.
બા, આ બાજુ
તલ શીંગની ચીકી ને
મમરાના લાડુ,
ને પેલી બાજુ
ચોકલેટની રેલમ છેલ.

.

બા, આ બાજુ તારા અવાજમાં
હજુ પણ ગુંજતા હાલરડા,
ને પેલી બાજુ જિંગલ બેલ.
બા, જિંગલ બેલની ટયુનમાં
એકાદ હાલરડું મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

બા, સાંતા તારા જેટલો
ક્લોઝ તો ન જ આવી શકે.
એના થેલામાં એક વાર
તારી જાતને મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

( ડૉ. નિમિત ઓઝા )

કુટુંબ-ઉદયન ઠક્કર

મને થયું લાવ દીકરીને શીખવું કે કુટુંબ એટલે શું?

હું માંડ્યો પૂછવા
“તારું નામ શું?”
“ઋચા….ઠક્કર”
“બકી કોણ કરે?”
“મમ્મી….ઠક્કર”
“પાવલો પા કોણ કરે?”
“પપ્પા….ઠક્કર”

ત્યાં તો સાઈકલ પર કપડાંની ગઠરી મૂકી
ટ્રીન..ટ્રીન..કરતું કોઈ આવ્યું
દીકરીનો ચહેરો થયો ઊજળો!
“ધોબી…ઠક્કર!”

ચોખાના દાણાથી હાઉસફુલ થઈ જાય એવું પંખી
હવામાં હીંચકા લેતું હતું
દીકરીએ કિલકાર કર્યો
“ચક્કી…ઠક્કર!”

લો ત્યારે
દીકરી તો શીખી ગઈ
હું હજી શીખું છું…!

.

(ઉદયન ઠક્કર)

વિઘ્નહર્તાને વંદન-દેવાયત ભમ્મર

ભલે, શરીર છોટુ પણ મગજ મોટું રાખવાનું છે.
અને એ પણ ભોળાનાથ ઉપર બધું નાખવાનું છે.

 

ગણનાયક થવાને માટે ગજાનન ગુણ વાળા, તારે.
એક ઉંદરને પણ વાહન બનાવી વધું હાંકવાનું છે.

 

ઝેર પીધાં પીતા પીનાકપાણીએ સૃષ્ટિના સઘળાં,
છે પ્રિય મોદક મજાના,જગત મીઠું રાખવાંનું છે.

 

હેં વિઘ્નહર્તા! વિધ્નો તો આવ્યા જ કરે વારે વારે.
પ્રહાર પરશુંનો ઝીલવા દંતશૂળ આડું આપવાનું છે.

 

કાન મોટાં કાયમને માટે વાત જનગણની સુણવા,
સઘળાંને સમાવી લેવા આ પેટ મોટું રાખવાનું છે.

 

આસુરો અલગ જ વૃત્તિ વાળા તમારાથી જ મરે.
બળ, વર, સૂંઘવાને માટે નાક અનોખું રાખવાનું છે.

 

ને કામ તમારે ઘણાં કાર્તિકેયબંધુ કર ચાર જોશે.
લઈ કલમ ક્યારેક શુભ લાભ લખી નાખવાનું છે.

 

રિદ્ધિ સિદ્ધિ ઉભી છે ‘દેવ’ આંગણે લઈ વરમાળા.
વિનમ્ર થઈ ને હે વિર તમારે માથું ઊંચું રાખવાનું છે.

 

( દેવાયત ભમ્મર )