Tag Archive | ગુજરાતી કવિતા

હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે-સાહિલ

અહીં શૂળ જેવાં જ છે સુમન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે,
બધાં વ્યર્થ જીવ તણાં જતન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

લીધી અંગ-જડતી જો આગમનની તો રોમરોમમાં સાંપડ્યું,
મને ડોકિયાં કરતું ગમન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

છીએ કમનસીબ કે બંધ બારી કદીય ખોલી શક્યા નહીં,
હતાં હાથવા જ નકર ગગન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

જો જમાને જીભ સીવી લીધી તો જગતને જાણ થઈ શકી,
છે ખામોશી પાસે ઘણાં કઠન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

રહ્યા દોડતા પૂરી જિંદગી છતાં જ્યાં હતા છીએ ત્યાં ને ત્યાં,
છતાં એની એ જ રહી લગન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

કદી સગપણોનાં મહોરાં જો હટાવી શક્યો જો સમજ પડી,
અહીં હું જ મારો છું આપ્તજન-હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

જો મનનના સાગરોને ઉલેચ્યા તો જાણવા મળ્યું એટલું,
ન મરણ મરણ-ન જીવન જીવન–હરે રામ-કૃષ્ણ હરે હરે.

( સાહિલ )

…પણ નથી-હરીશ મીનાશ્રુ

છે શિખર દુર્ગમ ને ભીષણ ખીણ, ડગમગતાં ચરણ,
આપનો આભાર, મુરશિદ કે સહારો પણ નથી.

એક સધિયારો છે, ખલકત છે તો આખર આપની,
ખિજ્ર છો ભૂલા પડે, છો ધ્રુવતારો પણ નથી.

એ અલલપંખી છે, ભમશે ભોમિયા વણ આભમાં,
જ્યાં નથી એકેય પગદંડી, ઉતારો પણ નથી.

સમ ઉપર આવીને બેઠો છું સમેટી જાતને,
સાત સ્વરના જેટલો મારો પથારો પણ નથી.

સાતમા કોઠે હજીયે થઈ નથી શકતો ફના,
ને પ્રલયની આ દશામાંથી ઉગારો પણ નથી.

એ ભૂમિમાં તો મને હરગિજ ના પોઢાડશો,
સંત શાયર કે સૂફીની જ્યાં મઝારો પણ નથી.

શેર મક્તાનો તો છે અલ્લાહની આરામગાહ,
બાંગનો શોરે નથી, મંત્રોદગારો પણ નથી.

( હરીશ મીનાશ્રુ )

દૂર બસો ઘનશ્યામ-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

દૂર બસો ઘનશ્યામ
છોડ કે ગોકુલ ગાંવ રે – દૂર

છાય પરી જમુના ભઈ કાલી,
બિચ મેં ઠાડી ગગરી ખાલી;
રિતે પનઘટ ધામ રે – દૂર

મુરલી મેં રસરાજ બહાવે,
સૂરા કી અગનિ મૈં કો જલાવે
મૈં ગોરી બન ગઈ શ્યામ રે – દૂર

ઘરપન ઘટતે આવન જાવન,
હાર ગઈ મૈં હે મન ભાવન;
અબ ચન નહીં વિસરામ રે – દૂર

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

ધારા વર્ષાની-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

ધારા વર્ષાની
ઝરમર ઝરપી ટપ ટપ ટપકે,
ગડગડ ગગડી નેવાં છલકે;
દડદડ દદડી ઘૂઘૂ ગરજે-હેલી વર્ષાની.

વ્યાકુળ વ્યોમ વસુધા ચંચલ,
કો’ક નવોઢા નિર્દય વાદળ-પીડા વર્ષાની.

નભથી વરસ્યું ભીનું તમ જે,
ધરતી સ્પર્શે લીલું છમ તે;
પ્રીત રસાયણ હળવું મલકે-માયા વર્ષાની.

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

અભિલાષા-ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ

ચાલ, સામે જઈને મળતો જાઉં
હેતની વાતો કરતો જાઉં
કોઈનો બોજો લઈ ન શકું તો
મારગમાંથી ખસતો જાઉં.

મળવામાં તે શું રે જવાનું !
હળવા થઈને દિલ ભરવાનું.
જુગ જુગ રીઢા પથ્થર પર,
સ્મિતનું ફૂલ ખીલવતો જાઉં.

મળવું છે તો અવઢવ શાની ?
ક્યાં કરવી એમાં કુરબાની ?
ઠઠ્ઠા ટીખળ હાસ્ય મિલનથી
સૌમાં હૂંફ હું ભરતો જાઉં.

પૃથ્વી પાટે જનમ લઈને
ઋણી સૌનો આ મેળામાં;
કોઈનાં આંસુ સહેજ લૂછીને
મારું હાસ્ય ચીતરતો જાઉં.

( ઈશ્વરચંદ્ર ભટ્ટ )

…આવ્યો છે-હર્ષદ ચંદારાણા

દૈ ટકોરા, ફકીર આવ્યો છે,
દ્વાર ખોલ્યા ? કબીર આવ્યો છે.

મનને, ઉજાળવા, દીવા જેવો,
જ્ઞાનનો એ અમીર આવ્યો છે.

વિશ્વ આખું બને સુગંધી, બસ-
બાગ લઈને સમીર આવ્યો છે.

ભાગ્યમાં ક્યાં હતું ભજન ગાવું,
શબ્દ પાછો અધીર આવ્યો છે.

કંઠ : કોયલ ભલે મૂકે છુટ્ટો,
જીવ જન્મ્યે બધિર આવ્યો છે.

દ્વાર ખોલ્યાં, અતિથિ સામે,
વાયરો પણ મદિર આવ્યો છે.

( હર્ષદ ચંદારાણા )

અહીં ના તો-ડો. મનોજ એચ. જોશી ‘મન’

અહીં ના તો શબરી, ન શ્રી રામ મળશે,
છતાં બોરના ભાવ બેફામ મળશે.

અહીં દુશ્મનીના બધા માર્ગ ભરચક,
અને પ્રેમના પંથ સૂમસામ મળશે.

અહીં તમને દેખાય એ તો અલગથી,
ન દેખાય એવાંય અહીં ડામ મળશે.

અહીં મોતનું સાચું કારણ જો પૂછો,
ફક્ત જિંદગીનું બધે નામ મળશે.

અહીં શ્વેત, લીલ્લો, પીળો, લાલ, ભગવો,
ધજામાં બધા રંગ બદનામ મળશે.

( ડો. મનોજ એચ. જોશી ‘મન’ )

દીવાલોની પારનાં-જયા મહેતા

દીવાલોની પારનાં અજવાળાંને પામવાની
મથામણમાં
મારી ચીમની બુઝાવી નાખવી
મને મંજૂર નથી.

મને મંજૂર નથી
આ પાર કે તે પારની
સંતાકૂકડીની રમત.

મારે માણવા છે
આ પારની દુનિયાના બધા સૂર્યોદય
બધા સૂર્યાસ્ત
બધી આવનજાવન દિવસ અને રાતની.

મારી નાનકડી ચીમનીની
જ્યોત નાનકડી
ટમટમતી
રાખવી છે મારે.

( જયા મહેતા )

શું જોઈએ છે ?-કરસનદાસ લુહાર

તડકો, તમસ કે કંકુ, કાજળ શું જોઈએ છે ?
આ રેત, ફૂલ, વાદળ, મૃગજળ શું જોઈએ છે ?

ચોખા, કપૂર, સ્વસ્તિક, શ્રીફળ શું જોઈએ છે ?
લે છીંક, સ્મિત, ડૂમો, દંગજળ શું જોઈએ છે ?

અશ્વત્થ, આંબો, આવળ, બાવળ શું જોઈએ છે ?
સંભવ, અપેક્ષા, શુકન, અંજળ શું જોઈએ છે ?

પગરવ-પ્રતીક્ષા-અવઢવ-અટકળ શું જોઈએ છે ?
ચહેરો, છબિ, અરીસો, કાગળ શું જોઈએ છે ?

ઝંઝા, જુવાળ, જ્વાળા, ઝાકળ શું જોઈએ છે ?
અવસાદ, ગમ, ઉમળકો, છળ, બળ શું જોઈએ છે ?

( કરસનદાસ લુહાર )

ગઝલ લખ-બેન્યાઝ ધ્રોલવી

જન્નતી પૈગામ આવે તો ગઝલ લખ,
હૂર સાથે નામ આવે તો ગઝલ લખ.

કૃષ્ણ હૈયે ને મુહંમદ નામ હો કે,
કાશી-કાબા ધામ આવે તો ગઝલ લખ.

હોઠ પર મૂંગી રૂબાઈ બોલવા દે,
ત્યાં ઉમર ખય્યામ આવે તો ગઝલ લખ.

સ્મિતની સ્મૃતિ ઝરુખે જોઉં છું હું,
આંસુ ખુલ્લેઆમ આવે તો ગઝલ લખ.

શબરી ઊભી બોરની મીઠાશ લૈને,
ત્યાં અચાનક રામ આવે તો ગઝલ લખ.

શબ્દનો ‘બેન્યાઝ’ ઢળતો સૂર્ય નભમાં,
ત્યાં ગઝલની શામ આવે તો ગઝલ લખ.

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )