Tag Archive | ગુજરાતી કવિતા

અહીંયા ક્યારેક !-રેખા જોશી

પુસ્તક થશે પસ્તી અહીંયા ક્યારેક !
માણસ હશે વસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

સાંભળ અહીં ગીતા અને રામાયણને !
પાવન હતી હસ્તી અહીંયા ક્યારેક !!

રમવું હવે કાયમ અહીં સત્તરમાં જ !
કરવા મળે મસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

કાલે અધૂરી જે હતી ઈચ્છા આજ !
કરશે જબરજસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

ત્યારે તરીને આવશે ઉપર જાત !
ભીતર બને સસ્તી અહીંયા ક્યારેક !

( રેખા જોશી )

બા એકવાર પાછી આવને-ડૉ. નિમિત ઓઝા

[23.08.1938 to 25.12.2012]

સાંતા ક્લોઝ તો
મોટી ક્લબમાં આવે,
પાર્ટીઓમાં આવે,
ત્યાં તો….
કેક, પીઝા ને પાસ્તા હોય
બા, તું જ એકાદ રોટલી
ચૂલા ઊપર ચડાવ ને !
બા, તું એકવાર પાછી આવ ને !

.

બા, સફેદ મોજામાં
તારા જેવો સ્પર્શ
નથી વરતાતો,
રસોડામાં રોજ સવારે
ધીમું ધીમું,
એ પણ કેમ નથી ગાતો ?
બા, એને તો
ગુજરાતી પણ નથી આવડતું.
શું કરવી મારે
એની સાથે વાતો ?

.

બા, સાંતા ક્લોઝ તો
ફક્ત ગીફ્ટ આપે છે.
જો શક્ય હોય તો
થોડા આશીર્વાદ પણ
એની સાથે મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

બા, સફેદ દાઢીમાં
તારા જેવું સ્મિત
કેમ નથી દેખાતું ?
એના ખોળામાં માથું મુકવાનું મન નથી થાતું.
બા, આ બાજુ
તલ શીંગની ચીકી ને
મમરાના લાડુ,
ને પેલી બાજુ
ચોકલેટની રેલમ છેલ.

.

બા, આ બાજુ તારા અવાજમાં
હજુ પણ ગુંજતા હાલરડા,
ને પેલી બાજુ જિંગલ બેલ.
બા, જિંગલ બેલની ટયુનમાં
એકાદ હાલરડું મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

બા, સાંતા તારા જેટલો
ક્લોઝ તો ન જ આવી શકે.
એના થેલામાં એક વાર
તારી જાતને મોકલાવ ને !
બા, તું એક વાર પાછી આવ ને !

.

( ડૉ. નિમિત ઓઝા )

કુટુંબ-ઉદયન ઠક્કર

મને થયું લાવ દીકરીને શીખવું કે કુટુંબ એટલે શું?

હું માંડ્યો પૂછવા
“તારું નામ શું?”
“ઋચા….ઠક્કર”
“બકી કોણ કરે?”
“મમ્મી….ઠક્કર”
“પાવલો પા કોણ કરે?”
“પપ્પા….ઠક્કર”

ત્યાં તો સાઈકલ પર કપડાંની ગઠરી મૂકી
ટ્રીન..ટ્રીન..કરતું કોઈ આવ્યું
દીકરીનો ચહેરો થયો ઊજળો!
“ધોબી…ઠક્કર!”

ચોખાના દાણાથી હાઉસફુલ થઈ જાય એવું પંખી
હવામાં હીંચકા લેતું હતું
દીકરીએ કિલકાર કર્યો
“ચક્કી…ઠક્કર!”

લો ત્યારે
દીકરી તો શીખી ગઈ
હું હજી શીખું છું…!

.

(ઉદયન ઠક્કર)

વિઘ્નહર્તાને વંદન-દેવાયત ભમ્મર

ભલે, શરીર છોટુ પણ મગજ મોટું રાખવાનું છે.
અને એ પણ ભોળાનાથ ઉપર બધું નાખવાનું છે.

 

ગણનાયક થવાને માટે ગજાનન ગુણ વાળા, તારે.
એક ઉંદરને પણ વાહન બનાવી વધું હાંકવાનું છે.

 

ઝેર પીધાં પીતા પીનાકપાણીએ સૃષ્ટિના સઘળાં,
છે પ્રિય મોદક મજાના,જગત મીઠું રાખવાંનું છે.

 

હેં વિઘ્નહર્તા! વિધ્નો તો આવ્યા જ કરે વારે વારે.
પ્રહાર પરશુંનો ઝીલવા દંતશૂળ આડું આપવાનું છે.

 

કાન મોટાં કાયમને માટે વાત જનગણની સુણવા,
સઘળાંને સમાવી લેવા આ પેટ મોટું રાખવાનું છે.

 

આસુરો અલગ જ વૃત્તિ વાળા તમારાથી જ મરે.
બળ, વર, સૂંઘવાને માટે નાક અનોખું રાખવાનું છે.

 

ને કામ તમારે ઘણાં કાર્તિકેયબંધુ કર ચાર જોશે.
લઈ કલમ ક્યારેક શુભ લાભ લખી નાખવાનું છે.

 

રિદ્ધિ સિદ્ધિ ઉભી છે ‘દેવ’ આંગણે લઈ વરમાળા.
વિનમ્ર થઈ ને હે વિર તમારે માથું ઊંચું રાખવાનું છે.

 

( દેવાયત ભમ્મર )

ગુરુ-દેવાયત ભમ્મર

ગાજતો મેઘ મારો ગુરુ છે.
ને ગહેંકતો મોર મારો ગુરુ છે.

ગગન ભેદી લડતાં શીખવે.
આ અષાઢી તોર મારો ગુરુ છે.

મને જે સપનાં સમેત ઉઠાડે.
એ ભરેલો ભોર મારો ગુરુ છે.

ઓછપમાં મારે કેમ ઉછરવું?
લે લીલેરો થોર મારો ગુરુ છે.

આફળી ઝબૂકે જ્ઞાન વિજળીયા,
ને ઘટા ઘનઘોર મારો ગુરુ છે.

સૂર્ય, ચંદ્ર, તારા, પવન, ગગન.
એક કૂંપળની કોર મારો ગુરુ છે.

ઉઠે અવાજ ભભૂકી અંદરથી,
એ આત્મ અઘોર મારો ગુરુ છે.

એક બાળક મને ટોકી શકે,
તો સ્નેહની ટકોર મારો ગુરુ છે.

કાળની થપાટ ન ડગાવી શકે.
સિંહણના નહોર મારો ગુરુ છે.

અભાવ છતાં ‘દેવ’થી ન યાચે,
એ સુદામો ગોર મારો ગુરુ છે.

તડકો,છાંયો,ભડકો,હો શાંતી,
સવાર,સાંજ બપોર મારો ગુરુ છે.

‘દેવ’ પોતે પોતાનો તો છે જ,
કૃષ્ણ આંઠે પહોર મારો ગુરુ છે.

( દેવાયત ભમ્મર )

જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે! વહાલમાં…-વિવેક ટેલર

જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે! વહાલમાં…

મારી આંખોની પાર નથી એક્કે કવિતા, મારી આંખોમાં આંખ તું પરોવ મા,
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

આંખોમાં આંખ અને હાથોમાં હાથ હવે લાગે છે થોડું આઉટડેટેડ,
વ્હૉટ્સએપ ને ફેસબુક છે લેટેસ્ટ ફેશન, બેબી ! એનાથી રહીયે કનેક્ટેડ.
વાઇબર કે સ્કાયપી પર મેસેજ કરીને નેક્સ્ટ મિટિંગ રાખીશું આજકાલમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

ડેઇલી મૉર્નિંગમાં હું સ્માઇલી મોકલાવીશ, તું બદલામાં કિસ મોકલાવજે,
‘લાસ્ટ સીન’ સ્ટેટસમાં અંચઈ નહીં કરવાની, એટલી ઑનેસ્ટી તું રાખજે.
તારી એક્કેક ટ્વિટ ફોલૉ કરું છું હુંય, એક-એક પિરિયડના દરમિયાનમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

કાગળ-પેન લઈ હું લખતો નથી કે આ છે કમ્પ્યૂટર-મોબાઇલનો યુગ,
ફૂલ અને ઝાકળ ને સાગર-શશી ને આ કવિતા-ફવિતા, માય ફૂટ !
સાથે રહી લઈશ પણ એક જ કન્ડિશન- તું તારા, હું મારા મોબાઇલમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

( વિવેક ટેલર )

લાગી ગયા તાળા-જયપ્રકાશ સંતોકી

રાધાએ કૃષ્ણને કાનમાં જઈ કીધું અલ્યા કર્યા તે કેવા ગોટાળા-
કે તારા મંદિરને લાગી ગયા તાળા?
ચોરી કરવાની તારી ટેવ છે જૂની, કામ તારા છે પહેલેથી જ કાળા
કે તારા મંદિરને લાગી ગયા તાળા.

 

માખણની મટકીઓ ફોડતો તું તે છતાં થાતી અમે સૌ ઈમ્પ્રેસ,
કપડા અમારા તે ચોર્યા હતા ને તોય, કર્યો ન’તો તારા પર કેસ;
ગોપીઓ સમાન ના હોય બધી ભોળી, કર્યા હશે તે કૈંક ચાળા
કે તારા મંદિરને લાગી ગયા તાળા.

 

ક્રિકેટના સટ્ટામાં હારી ગયો કે જોવા ગયો તો તું ઘોડાની રેસ,
શામળશા શેઠની ઊઠી ગઈ પેઢી કે બદલાવી નાખ્યું એડ્રેસ;
મોબાઈલના સમ તને સાચું તું બોલજે, શું કામ કર્યા છે છોગાળા?
કે તારા મંદિરને લાગી ગયા તાળા.

 

ઊઠી નથી અને ઊઠશે પણ નહીં આ શામળશા શેઠની પેઢી,
પણ ગામડા ને શે’રની, શેરી ને ગલીઓમાં ગાયું રખડે છે સાવ રેઢી;
માણસના પાપ વધ્યા તેથી તેને દૂધ નહિ પીવા પડે છે ઉકાળા.
તેથી મંદિરને લાગી ગયા તાળા.

 

( જયપ્રકાશ સંતોકી )

હોંભરજે-સુરેશ પરમાર ‘સૂર’

ચાલ તનઅ કવિતા હંભરાઉ, હખણો થૈન હોંભરજે;

ડાયો તો’તું છજ અલ્યા, પણ ડમરો થૈન હોંભરજે.

 

બાવો ‘ઓમ ઓમ’ બોલ છં, પણ તું ઈની મંઈ ના પડતો,

તું ફૂલની પોંખરિયો ઓઢી, ભમરો થૈન હોંભરજે.

 

આજ હધી તું ‘જાગો, જાગો’- એવું નહણક બોલ્યો છ;

કાલ ફરીથી હવાર પડઅ તાર, મરધો થૈન હોંભરજે.

 

ઓ પરભુ તું મારી હોમું, નંય આવઅ તો વોંધો નંય,

ઉં મંદિરમંઅ આવું તેદાડ, પથરો થૈન હોંભરજે.

 

‘સૂર’ના દરિયામંઈ માછલીઓ ઉછરી ઉછરીન ગાય ગીતો,

‘મનિયા’ જો તું બગલો છ, તો બગલો થૈન હોંભરજે.

 

( સુરેશ પરમાર ‘સૂર’ )

રામભરોસે-મધુમતિ મહેતા

ઊંડી ખીણો, ઊંચા ડુંગર ચડવાનું છે રામભરોસે,

જીવ્યા જેવું જીવતર છે ને મરવાનું છે રામભરોસે.

 

હોડી ને ક્યાં હલ્લેસાં ક્યાં છે સઢ ને ક્યાં બેલીડા ?

પથ્થર જેવી જાત લઈને તરવાનું છે રામભરોસે.

 

જંગલની લીલાશ બનું કે પંખીની ઉડ્ડાન ભલે,

પાન બનું કે પીછું મારું ખરવાનું છે રામભરોસે.

 

કાણી કોડી ફાટલ જૂતાં, તરસી આંખો લાંબા રસ્તા,

યાદોનો લઈ ખજાનો ફરવાનું છે રામભરોસે.

 

હું છું સપનું કે જોનારો હું પ્યાદું કે હું રમનારો,

તર્કવિતર્ક બધા છોડી દઈ રમવાનું છે રામભરોસે.

 

( મધુમતિ મહેતા )

લો અમે તો આ ચાલ્યા-શૂન્ય પાલનપુરી

રાગ કેરી પ્યાલીમાં,  ત્યાગની સુરા પીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
જિંદગીની મસ્તીને  આત્મ-ભાન  આપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
બુદ્ધિ કેરી વીણા પર લાગણી  આલાપીને,  લો અમે તો આ ચાલ્યા !
દર્દહીન દુનિયામાં દિલનું મૂલ્ય સ્થાપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
સૃષ્ટિના કણેકણમાં  સૂર્ય  જેમ  વ્યાપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
જાન કેરા ગજ દ્વારા  કુલ  જહાન માપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
ધર્મના   તમાચાઓ,  બેડીઓ  પ્રલોભનની,  કોરડા   સમય   કેરા;
એક  મૂંગી  શ્રદ્ધાની  વેદનાઓ  માપીને,  લો અમે તો આ ચાલ્યા !
ધૈર્ય   કેરા   બુટ્ટાઓ,   પાંદડી   ક્ષમા   કેરી,   વેલ   છે કરુણાની,
પ્રાણના પટોળા પર, દિવ્ય ભાત છાપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
થાય  તે  કરે  ઈશ્વર !  ભાન  થઈ ગયું અમને, આપ-મુખ્ત્યારીનું !
દમ  વિનાના  શાસનની આજ્ઞા ઉથાપીને, લો અમે તો આ ચાલ્યા !
શૂન્યમાંથી  આવ્યા’તા,  શૂન્યમાં  ભળી  જાશું,  કોણ રોકનારું છે ?
નાશ  ને  અમરતાની  શૃંખલાઓ કાપીને લો અમે તો આ ચાલ્યા !
( શૂન્ય પાલનપુરી )