છે-ની બારીમાંથી સામે

કદાચ

લીમડાભાઈ લહેરાય છે

મંજરીઓના મઘમઘતા થર આવીને

કદાચ

હાલક ડોલક નાક સુધી પથરાય છે

ડાળ પરે કોઈ અજાણ્યું પંખી

કદાચ

ઉત્કટ એકલતાને ગાય છે

પાંદડાં પવનરહિત રૂપેરી તડકામાં

ફરફર ફરફર ન્હાય છે

ઘોળીને ચૂસેલી પડી ગયેલી પક્વ લીંબોળીનો

મીઠો કડવો સ્વાદ

કદાચ

અધરોષ્ઠના ચસકારામાં સંભળાય છે

ટબ્બા જેવીના સ્પર્શમાં ટેરવાં

કદાચ

રણઝણ રણઝણ થાય છે

છે

છે-ની હાલક ડોલક સ્મૃતિઓમાં

કદાચ

છે-ને તાકે છે…ચાખે છે…સૂંઘે છે…સ્પર્શે છે…

એવું

છે-ને

ઊંઘ ભરેલાં ઝોકામાં લયભર

કદાચ

લાગે છે.

( લાભશંકર ઠાકર )

મ્હોતાજ ના કશાનો હતો કોણ માનશે?

મારોય એક જમાનો હતો કોણ માનશે?

ડાહ્યો ગણી રહ્યું છે જગત જેને આજકાલ,

એ આપનો દિવાનો હતો કોણ માનશે?

માની રહ્યો છે જેને જમાનો જીવનમરણ,

ઝગડો એ ‘હા’ ને ‘ના’ નો હતો કોણ માનશે?

મસ્તીમાં આવી ફેરવી લીધી જગતની આંખ

એ પણ સમય નશાનો હતો કોણ માનશે?

હસવાનો આજ મેં જે અભિનય કર્યો હતો

આઘાત દુર્દશાનો હતો કોણ માનશે?

( રુસ્વા મઝલૂમી )

મા, મારા જીવતદાન માટે

ઠાકોરજીને ક્યાં સુધી ધર્યા કરીશ

આંસુઓના થાળ?

તને ખબર તો છે જ કે

બહેરી થઈ ગયેલી મારી કરોડરજ્જુમાં

ક્યારેય લીમડાની કૂંપળો ફૂટી શકી નથી

છતાંય તું બ્રાહ્મણોને મૃત્યુંજયના જપ

કરવાનું શા માટે કહે છે?

હવે તો ટેબલેટ્સ ગળવાથી પણ

જ્ઞાનતંતુમાં થીજેલા પતંગિયાઓ

ઊડી શકે તેમ નથી

ને ઊલટાના આવે છે મૃત્યુના વિચારો.

એટલે તો કહું છું કે

શીશીમાં રહી-સહી દવા ઢોળી નાખ

મને મારા લોહીના બળવાની વાસ આવે છે.

હવે બની શકે તો-

આ પલંગ પર ખેતરની માટી પાથરી દે,

માથા પરથી છત ઉડાડી દે,

આકાશને કહે-અહીં આવે

આ દીવાલોને ખસેડીને લઈ જા,

વૃક્ષોના હસતા ચહેરાઓને બોલાવી લાવ

(પ્લીઝ, ડોકટરને નહીં)

મારી પીઠ પર લગાડેલી

આ સ્ટ્રીપ્સ ઉખેડી લે,

પંખીઓને કહે-અહીં આવી બેસે,

કપાળ પરથી હઠાવી કે મીઠાનાં ભીનાં પોતાં,

શિશુઓ જેવાં વાદળોને બોલાવી લાવ-

મારા વાળમાં ભીની હથેળીઓ ફેરવે…

અને ફરી વાર કહું છું

આ ટેબલ પરની શીશીઓમાંથી-

દવા ઢોળી નાખ

ને તારાં સ્તનોનું

પહેલાંનું તાજું દૂધ પા

-કદાચ હું જીવી જઈશ!

( મહેન્દ્ર જોશી )

આ ચરણ હવે તો થાક્યા!

જીવતરના આ જટાઝૂટ જંગલમાં કાંટા વાગ્યા!

આ ચરણ હવે તો થાક્યા!

ખટમીઠા સહુ સ્વાદ સરીખા અક્ષર ત્રોફી જોયા

વળગેલી માયાના મણકા શત શત જોખી જોયા

ભાર કશોયે નહીં તોય આ મણકામાં ભરમાયા!

આ ચરણ હવે તો થાક્યા!

સાત સમંદર પાર કર્યાના પડઘમ ભીતર વાગે

નામ વિનાની નદી બિચારી કોક મળસ્કે જાગે

હલેસાં હારી-થાકીને દૂર દૂર જઈ ભાગ્યા!

આ ચરણ હવે તો થાક્યા!

પ્રસ્વેદોની પીડા ભરચક અંગઅંગમાં કણસે

અશ્રુઓનાં ઓઘ હજીયે દશે દિશાથી વરસે

નયન હજીયે જોયા કરતા વરસોના પડછાયા!

આ ચરણ હવે તો થાક્યા!

( રમણ વાઘેલા )

એક ક્ષણનું આપણું મળવું અને એવું બધું

ને યુગોનું એમ ખળભળવું અને એવું બધું

આમ દરિયા ને ક્ષિતિજની વાત તો અંગત હતી

ડૂબતા સૂરજનું સાંભળવું અને એવું બધું

પારદર્શક ઓરડામાં બંધ આ બપ્પોર છે

સાંજનું ધુમ્મસમાં ઓગળવું અને એવું બધું

કારમી દ્વિધા હતી સંબંધની ઓળખ વિશે

પાર્થનું અંતે પછી લડવું અને એવું બધું

( નીતિન વડગામા )