દોડતો કેવો રહ્યો એ દરબદર જિંદગી ! હાંફી રહી કારણ વગર ! ભર વસંતે એટલો મ્હોરી ઊઠું કે પછી ફરકે નહીં કો, પાનખર. વૃક્ષની ડાળે નિરાંતે ઝૂલતું, ક્યાં ગયું એ માતબર લીલું નગર ? કેદ કરવું મારે આખું વિશ્વ, પણ દ્રષ્ટિ આપી તે ય પાછી માપસર મન થયું બસ એટલે આવી પડી ઘર નથી, તો…

નમણી આંખો વત્તા આંસુ, કામણગારી સત્તા આંસુ. ચાલ પિછાણી શકો નહીં તો, ખવડાવી દે ખત્તા આંસુ. કૈંક ઝવેરાતોથી અદકી, મોંઘામૂલી મત્તા આંસુ. જુદાઈની જ્યાં વસ્તી રહેતી- પ્રેમનગરના લત્તા આંસુ. ડાળ ગઝલ કેરી વાસંતી, લીલાં લીલાં પત્તા આંસુ. ( જગદીપ ઉપાધ્યાય )

મારા જેવી એકા’દિ પણ ત્યાં લીલીછમ વાત જ ક્યાં છે ? પથ્થર તોડીને ઉગવાની એનામાં તાકાત જ ક્યાં છે ? એવો દાવો છે જ નહીં કે મધદરિયે ભૂલા ના પડીએ, પણ અમને અજમાવી જુએ એવો ઝંઝાવાત જ ક્યાં છે ? ઊગવાનું અહીં છે જ નહીં તો આથમવાની વાત જ કેવી ? મારી છે પોતાની દુનિયા…

લાગણીની ધાર કાઢે, તું ગજબનો સાર કાઢે ! છે જડીબુટ્ટી આ શબ્દો, મનનો કેવો ભાર કાઢે ! રાખવું ટટ્ટર છે સર, પણ તે ફૂલોનો હાર કાઢે ! દર્દમાંથી જો ગઝલ જન્મે, દર્દમાંથી બહાર કાઢે ! દુશ્મનોનું ભાગ્ય તો જુઓ, દોસ્ત ખુદ હથિયાર કાઢે ! નામ હરિનું ભજ તું ચંદ્રેશ, ભવમાંથી એ પાર કાઢે ! (…

જરૂરી બસ ઝૂકી જાવું, શિવાલય હો કે મસ્જિદ હો ! નડે તારું ચૂકી જાવું, શિવાલય હો કે મસ્જિદ હો ! તિમિર ઘેરી વળે એવી અમાસી ઘોર નિદ્રાથી; સફળ તારું ઊઠી જાવું, શિવાલય હો કે મસ્જિદ હો ! ગમે તે માર્ગથી પ્યારે, કમળ ચરણો સુધી તારું થશે સાર્થક પૂગી જાવું, શિવાલય હો કે મસ્જિદ હો !…

૧. પારદર્શકતા પણ અભેદ્ય દીવાલ લાગવા માંડે એવા તદ્રુપ ઐક્યની અભિપ્સા જો પરમ ગતિ હોય તો, એ દિશાની અંતિમે -તારા દ્વારે આવીને ઊભા રહેવાની આકરી જહેમત મેં લીધી છે. હવે, એ અભેદ્ય દીવાલને ખેરવી નાખવાની તણખલું ઉપાડવા જેવી હળવી જહેમત તો તું લે…!! ૨. ભલે દૂર દૂરની પરંતુ, સામસામી બારીમાં ઊભા રહી કોઈ જોઈ ન…

અમારી છે આંખો અમારાં છે ચશ્માં કહે તારા દર્શનથી શું ભાન આવે ? તમારા છે ગ્રંથો તમારી જ વાણી કહો કેમ કરતાં મને ગ્યાન આવે ? મને તું જમાના ન બતલાવ રસ્તા જનમ આ કે પછીના જનમના મને ક્યાં ખબર છે કે જન્મો તે શું છે અમે તો હતાં ત્યાં ઘણાં ગામ આવે. અમે ‘કોણ…

દરિયા ! ઓ દરિયા ! ડુબાડી તો જો; સૂરજ ! ઓ સૂરજ ! દઝાડી તો જો. આંખો ઓ આંખો ! છે ચેલેન્જ મારી, લીલાંછમ બે સપનાં બતાડી તો જો. ગગન ! ઓ ગગનિયા ! તને કહું છું, મને તારલા જેમ પછાડી તો જો. ઘણાં વર્ષથી હું સદેહે અહીં છું, અહીંથી મને તું ઉખાડી તો જો.…

વન નજીકના એક નાનકડા કસબામાં હું રહું છું. થોડાંક ઘરોની વસ્તીવાળા આ કસબામાં આજકાલ ભયનું વાતાવરણ છે. પાસેના જંગલમાંથી વાઘ આવીને ઉપાડી જાય છે બાહર સૂતેલા જણને. કસબાના પુરુષો રાતપાળી કરીને વારાફરતે પહેરો ભરે છે. મારી ઝૂંપડીના ઓટલા પર સૂતેલી હું, કલ્પના કરી રહી છું એ વાઘની. કેવો કદાવર હશે એ ? એના શક્તિશાળી પંજાથી…

જો તમે પ્રવાસ નહીં કરો, પુસ્તકો વાંચશો નહીં, જો તમે જીવનનો રવ નહીં સાંભળો, તમે તમારી પીઠ નહીં થપથપાવો- તો તમે ધીમે-ધીમે મૃત્યુ તરફ ધકેલાશો. જો તમે તમારું આત્મગૌરવ ગુમાવશો, તમે બીજાની મદદ લેવામાં કતરાશો- તો તમે ધીમે-ધીમે મૃત્યુ તરફ ધકેલાશો. જો તમે તમારી આદતોના ગુલામ બની જશો, દરરોજ એ જ જાણીતા માર્ગ ઉપર ચાલ્યા…