मैं जो बोलती हूँ वह नहीं है मेरी भाषा क्योंकि वह हो सकती थी किसी और की जैसे कि कोई और बोल रहा है मेरी भाषा अभी कहीं किसी दूरदराज के शहर में। . जन्म के वक़्त मैं रोई थी किस भाषा में अब याद नहीं पर वही थी शायद मेरी भाषा। . प्रथम रुदन…

आज सुबह बहुत ख़ुश था कामरेड . कह रहा था : . “युद्ध हो रहा है भाईसाहब युद्ध!” . मैंने कहा : . “तो”? . तो हँसी को दबाकरआवाज़ में गंभीरता का अभिनय करते हुए बोला : . “अब तो गया साला मोदी!” . मैंने पूछा : . “कैसे गया मोदी?” . तो उसने बातों…

જે આપણને ડરાવે છે એ હંમેશા એમ કહેતો હોય ડરવા જેવી કોઈ વાત નથી હું કોઈને ડરાવતો નથી . જે આપણને ડરાવે છે એ હવામાં આંગળી ઊંચી કરીને કહે છે કોઈએ ડરવાની જરૂર નથી એ પોતાની મુઠ્ઠી ભીડીને હવામાં ઉલાળે છે અને પૂછે છે તમે ડરતા તો નથી ને . જે આપણને ડરાવે છે એ…

|| મિત્ર || એ મિત્ર હતો એકનો એક પહેલી જાસુસી ચોપડી પહેલી સિગરેટ પહેલો ઝઘડો પહેલો પ્રેમ અમારું બધું સહિયારું હતું . હું વહેંચતો મારા દુઃખ એની સાથે કશું બોલ્યા વિના અને કશું બોલ્યા વિના સમજી પણ જતો એનો મૂંઝારો અને એનાં સપના . એની પાસેથી ઉછીના લીધેલા પૈસા ક્યારેય ભારરૂપ ન લાગતા દિલને અને…

કઈ હતી મારી માતૃભાષા ? ફળિયાની કોરે ઉગેલા ટમેટાંના લીલા છોડમાં અચાનક એક લાલ ટમેટું જોઈ હું બોલી ઊઠેલો પહેલીવાર ” અરે ! “ જે તોતડી ભાષામાં એ ? . અથવા પછી બધાં સપના જોયાં જે ભાષામાં એ અલ્લડ અને બાલિશ ઉંમરમાં એ ? . કે પછી જે ભાષામાં રમતાં રમતાં લડી પડતાં અમે નાના…

નિકળ્યો છું પતવાર લઈનેસ્વપ્નોની ભરમાર લઈને. . ક્યાં લગ જાશે વ્હાણ અમારું !ભ્રમણાઓનો ભાર લઈને. . જો ને મારી નૈયા ડૂબે !આવ મનુ અવતાર લઈને. . ભીતર કોઈ મરવાં લાગ્યુંઆવ હવે જણ ચાર લઈને. . પંખી ઊડ્યું ડાળ ઉપરથીલીલોછમ ચિત્કાર લઈને. . શ્વેત ચળકતા જગમાં ભટકુંઅણઘડ શો આકાર લઈને. . દરિયો શાને મોટો થ્યો છે…

. सुप्रसिद्ध कवि-कथाकार, साहित्य अकादेमी और ज्ञानपीठ पुरस्कार से सम्मानित विनोद कुमार शुक्ल जी (1937-2025) को विनम्र श्रद्धांजलि 🙏 . उनकी सरल भाषा में गहन जीवन दर्शन वाली रचनाएँ, जैसे ‘नौकर की कमीज’ और ‘दीवार में एक खिड़की रहती थी’, हमें हमेशा प्रेरणा देती रहेंगी। . (१) रात दस मिनट की होती तो पाँच मिनट…