(૧) પ્હાડ પર ઊગ્યા છે ઝાડ કુહાડી કટકા કરે છે છાંયડાના.  . ( કિશોર શાહ )  . (૨) મેં જેને આખું ને આખું આકાશ આપ્યું એણે મારી પાંખોને કાપી નાખી. ચલો, હવે મિત્રને છોડીને દુશ્મનના શરણે જઈએ. મેં જેને આખો ને આખો સમુદ્ર આપ્યો એણે મારી હોડીને હડધૂત કરી. ચલો, હવે….  . ( સુરેશ દલાલ…

. નથી એ ચપટી નગરનો અજંપો, મને રોજ પીડે છે ઘરનો અજંપો.  . રડે નહીં કદી આમ ઝાકળના રૂપે હશે રાતને રાતભરનો અજંપો.  . નથી જંપ હોતો કદી ઓસરીને સતત કોરી ખાએ ઉંબરનો અજંપો.  . લીલોછમ્મ લાગું ભલે બહારથી હું, મને રોજ ડંખે ભીતરનો અજંપો.  . પીળા એટલે થઈ ગયા પાન લીલા ઝળૂંબે સતત પાનખરનો…

. હું ગૌતમ નથી પણ જ્યારે હું મારા ઘરની બહાર નીકળ્યો ત્યારે મને હતું કે હું મારો પોતાનો તાગ લઈશ- હું પણ વૃક્ષની છાયામાં બેસીશ મારા પર પણ પ્રબુદ્ધત્વનો ઉદય થશે  . પણ મારી સાથે શરીરની આગ સળગતી હતી ઘરની બહાર પવન સખત ફૂંકાતો હતો જ્વાળાઓ વધુ ને વધુ તેજ થતી હતો અને પ્રત્યેક વૃક્ષ…

. વૃક્ષ લીલું, હીંચકો ને બાળપણ તે ક્યાં ગયા ? હમણા તો અહીંયા હતા ! ધૂળવંતા રાજવી ને રાજવણ તે ક્યાં ગયા ? હમણા તો અહીંયા હતા !  . કોઈ વેળા બાગમાં જઈ સાવ અમથું એક લીલું પાંદડું તોડી અને ફૂલને છંછેડવાના ગાંડપણ તે ક્યાં ગયા ? હમણા તો અહીંયા હતા !  . હું થતો…

. એક તરફ સૂરજ, બીજી તરફ વીજળી.  . સૂરજ એટલે કેલેન્ડરનો ડટ્ટો સવારે ઊગે, સાંજે ફડાઈ જાય ક્યાં હશે, ક્યારે હશે- બધું જ નક્કી ‘વર્ક ટુ રુલ’નું જાણે રોજિંદુ આંદોલન.  . સૂરજ ઝાકળમાં મોં ધોતાં ધોતાં મોડો પડ્યો કે તડાક કોચલે બહાર નીકળતા અબાબિલના બચ્ચાને જોવા રોકાઈ ગયો એવું સાંભળ્યું છે કદી ?  . ગ્રહણ…

. યુરોપમાં પૂછવામાં આવ્યું તમે કેવા છો ? મેં જવાબ આપ્યો-‘એશિયન’ એશિયામાં પૂછવામાં આવ્યું મેં કહ્યું-‘ભારતીય’.’ ભારતમાં પ્રશ્ન પૂછાયો મેં કહ્યું-‘પંજાબી.’ પંજાબમાં તું કેવો છે ? મેં કહ્યું ‘માલવી’ પછી જિલ્લો પૂછવામાં આવ્યો મેં કહ્યું-‘લુધિયાણા’, હાલ ફતેહગઢ સાહેબ. પછી તાલુકો પુછાયો પછી કસ્બો પછી ગામ મેં એ બધું જ જણાવ્યું ફરી વધુ પુછાયું- ગામમાં તમે…

. અંદરના અજવાળે લખજે સંત કબીરની સાળે લખજે  . ઊભી વાટે આડા ડુંગર દાવાનળની ફાળે લખજે . મેઘ અષાઢી ઘાસ શરદનાં ટેકરીઓના ઢાળે લખજે  . સોળ વર્ષની વાત લખે તો ગુલમોરોની ડાળે લખજે  . સ્મિત ઝિલાયાં છીપ વચાળે યાદોનાં પરવાળે લખજે  . કંકુચોખા ગોરજ વેળા ફૂલેલા ગરમાળે લખજે  . તાપ તરસ ને આગ લોહીમાં કોણ…

. ખોતર હજી વધારે ખોતર બે આંખે ધસમસતું જે કંઈ ઊંડે ઊંડે છેક જ ઊંડે- મળશે એનું ગોતર ….ખોતર-  . આ માથે ઘનઘોર ઘટાને હજી ખેડવું બાકી ? એક પછીથી એક બધા સંબંધો ઊભા થાકી ? કોની રાહ જુએ છે ? જોતર સ્વયમ જાતને જોતર ….ખોતર-  . તો જ પુષ્પની પાંદડીઓનોરંગ શ્વાસમાં ચડશે. પર્વતને પણ…

. કોઈ એક ફાઈવ સ્ટાર હોટલના સ્વીમિંગ પૂલની છેડે બેસી નિરાંતે દમ ભરીને પીધેલા બિયરની એ ઘૂંટની સાથે અંદર ભરાયેલા, વિખરાયેલા ને ઊમટેલા લાગણીના કાટમાળને બહાર કાઢવાનો ને પછી એના પર કોઈ એક કાવ્ય લખી એક મનુષ્ય તરીકેની ઈમેજ ઉપસાવવાની અને પાછા, વધુ એક બિયરના ઘૂંટ સાથે સૂર્યાસ્ત થતો જોઈ એના રંગોમાં વિલીન થઈ જવાનું…

. આગિયાની જાત છું અંધાર ઝીલી લે, જિંદગી પડકાર છે પડકાર ઝીલી લે.  . તું અડગ યોદ્ધા સમો આ યુદ્ધભૂમિમાં, શસ્ત્ર હાથોમાં ઉઠાવી વાર ઝીલી લે.  . પોતપોતાના ગજાની વાત છે સઘળી, છે કૃપાઓ એની અનરાધાર ઝીલી લે.  . બાગમાં હરએકને ફૂલો નથી મળતાં, ભાગ્યમાં જો ખાર છે તો ખાર ઝીલી લે.  . આયખાનો એ…