. કોઈએ કહ્યું છે : માણસ જન્મે ત્યારે તેનું લગ્ન પણ નક્કી થઈ જાય છે મરણ સાથે. આમ કહેનારનો સંકેત મરણની સુંદરતા તરફ હશે ? કે લગ્નની ભયંકરતા તરફ ? . ‘મરવું’માંથી વાસ આવે છે બાકસમાં પુરાયેલા કાનખજૂરિયાની, કોહવાતા લાકડાની, મરઘાના ખાતરની, વરસોથી ન ખૂલેલા, હવડ હવાબારી વગરના સંબંધની, લોટામાં ચાર પાન મૂકો સાહે…બ, કાંઠલે…

તારી બારી પર ઝરમર ઝરમર વરસાદ પડે છે તે હું છું તારી બારી પર એક ફૂલ ઝૂકેલી ડાળી છે તે હું છું તારી બારી પર એક પંખીનો ટહુકો છે તે હું છું તારી બારી પર હવાની અદ્રશ્ય લ્હેરખી છે તે હું છું. ઉઘાડ-બંધ થતી તારી બારી તે પણ હું છું તારી બારીની અંદર કે બહાર…

મૂળ વલસાડના અને થોડા વર્ષોથી અમેરિકા સ્થાયી થયેલા શ્રી જયંત દેસાઈની આ કવિતા દક્ષિણ ગુજરાતની લાક્ષણિક બોલીમાં લખાયેલી છે. આને પ્રાર્થના કે ભજન કહેવું મુશ્કેલ છે. કવિ ખૂબ જ સહજતાથી અને આત્મીયતાથી ઈશ્વર સાથે એવી રીતે વાત કરે છે જાણે કે ઘરની વ્યક્તિ કે મિત્ર સાથે કરતાં હોય. કવિ આ કવિતામાં ઈશ્વરને બાપો, ડોસો કહીને…

બે ઘડીની જ બાજી હતી જિંદગી તોય સંકેલતાં વાર લાગી હાર ને જીતથી પર હતા એટલે ખેલતાં ખેલતાં વાર લાગી ઝેલતાં ઝેલતાં વેદના થઈ ગઈ માત્ર આનંદ હોવાપણાનો પ્રિય પીડા હતી, કષ્ટ અંગત હતાં ગેલતાં ગેલતાં વાર લાગી કોઈ રાખ્યાં નહીં માર્ગનાં વળગણો, કોઈ પરવા કરી નહિ સમયની ટહેલતાં ટહેલતાં છેક પહોંચી ગયા, સહેલતાં સહેલતાં…

आषाढ्स्य प्रथम दिवसे બોલીએ એટલે તરત કવિ કાલિદાસ અને તેમનું શ્રેષ્ઠ સર્જન “મેઘદૂત” યાદ આવે. આજે પણ અષાઢ માસનો પહેલો દિવસ છે. તો આપણે કવિ કાલિદાસ કૃત “મેઘદૂત”  માણીએ. એનો કથાસાર શ્રી વિષ્ણુ પ્રભાકરે લખ્યો છે અને અનુવાદ કનુભાઈ વોરાએ કર્યો છે. વોરા એન્ડ કંપની પબ્લિશર્સ લિમિટેડ દ્વારા સંસ્કૃત સાહિત્યમાળા શ્રેણી અંતર્ગત આ પુસ્તિકા ૧૯૫૬માં…