કમાડ ઉઘાડ કમાડ ઉઘાડ ચકીરાણી કમાડ ઉઘાડ ! આમ ઘર બંધ કરીને દુનિયા પર રિસાઈને કેટલી વાર આંખો મીંચીને અંદર બેસી રહીશ પોતાનું મન પોતે જ ખાતી રહીશ પવન અંદર આવવો જોઈએ મોકળો શ્વાસ લેવાવો જોઈએ કમાડ ઉઘાડ કમાડ ઉઘાડ ચકીરાણી કમાડ ઉઘાડ ! જેમ ફૂલો હોય છે તેમ કાંટા પણ હોય છે. જેમ સીધો…

૧. ચાર દીવાલોએ ઊભો કરેલો આભ જેટલો ઊંચો અવકાશ- હું અને મારી વચમાં. એક જરા બારી ખૂલી, અને ઊતરી આવ્યું આખું’ય આભ- કેટકેટલાં સંવાદ લઈને…! ૨. મારી આસપાસ ઠેર-ઠેર પડેલા નિરાશા, નિષ્ફળતા, અવગણનાના ઢગલાઓમાંથી કેટલીક ઉપયોગી સામગ્રી એકઠી કરી કૂકર ચડાવી દીધું છે- ગેસ પર. હવે, હું રાહ જોયા કરું છું- સીટી વાગવાની…! ૩. મારી…

અંધારું ચોર પગલે ઊતર્યું પહાડ પર ઝાડ પર વાડ પર અને ગબડ્યું ખનિકામાં પ્રસર્યું મેદાને નદી-નાળે ગામ-ઘર અને ફળિયે પછી અટક્યું સમુદ્રમાં એકાકાર થઈ સમુદ્રરૂપે. અંધારું બસ, અંધારું જ છે ! અંધારું એટલે અંધારું… એટલે… ( પ્રવીણ દરજી )

અપેક્ષા એક ક્ષણ માગી રે મિતવા, નિકટતા એક ક્ષણ માગી રે મિતવા. જગત રંગીન તારા આગમનથી, નીરખવા એક ક્ષણ માગી રે મિતવા. ઋતુ ભીનાશની ઘરમાં જ આવી, પલળવા એક ક્ષણ માગી રે મિતવા. તું પડખે હોય તો એ પણ કબૂલું, ભટકવા એક ક્ષણ માગી રે મિતવા. નીરવતામાં હલે છે તારાં કંકણ, રણકવા એક ક્ષણ માગી…

હું આદિ-અનાદિનો વ્યાપાર છું, પરમ ચેતનાનો, હું આકાર છું. તમે જોઈ લ્યો, અન્યથી પર નથી, નિરાકાર છું, શુદ્ધ સાકાર છું. આ વ્યક્તિત્વનું હું સ્વયમ કેન્દ્ર છું, ચિદાકાશનો સહજ સત્કાર છું. આ વળગણ છે શેનાં…ને જંજાળ શી, અહમથી અલગ એક ચિત્કાર છું. આ કોલાહલોમાં તને શોધતો, હું અસ્તિત્વનો એક ચમત્કાર છું. મેં દરિયો અલખનો ઉલેચી લીધો,…

હાથમાં કાગળ ધરે એ તું જ છે, અક્ષરો થઈ અવતરે એ તું જ છે. સાવ ભૂંસે છે ભુલાવી દઈ બધું, એ પછીથી સાંભરે એ તું જ છે. સાતમા પાતાળનું તળ તાગવા, છેક ઊંડે ઊતરે એ તું જ છે. સાવ સૂના હાડમાં આઠે પ્રહર, શ્વાસરૂપે સંચરે એ તું જ છે. ડૂબતાંને તારવા મઝધારમાં, એક તરણું થઈ…

૧. બાવળને છાંયડે ખરે બપોરે બેઠો હોય છે તડકો રાહમાં સાંજ ક્યારે આવશે ? ૨. સાંજનો નમણો નાજુક ચહેરો જોતાં જ પંખી તો શું સૂરજને પણ યાદ આવે છે ઘર ! ૩. પંખીને પરીઓની વારતા કરવી સાંજ વૃક્ષ ડાળેથી ક્યાં ખોવાઈ ગઈ ? 4. સીમ ચરીને પાછી ફરતી સાંજ છલકાય છે બોઘરણે ! ૫. દિવસભર…

૧. હોલા સાથે પીલુડીને છાંયડે, બપોર આવનારી સાંજનું સંગીત રચે. ૨ ભેંસની પીઠે ચઢી બપોર ગામના તળાવમાં ધૂબકા મારે ૩. ધણને સીમમાં ચરાવતાં પસીને લદબદ થયેલ બપોર, વડલાની વડવાઈએ હીંચકા ખાય ! ૪. ટાઢા પહોરની રાહમાં બપોર માથે ફાળિયું ઓઢી, ફળિયે કેવી ઘસઘસાટ ઊંઘતી પડી હોય છે ! ( પ્રીતમ લખલાણી )

૧. પાટીપેન, લખોટી અને ગરિયા વચ્ચે શૈશવ બેઠું છે લઈ સ્મરણનું અજવાળું. ૨. દીવાના અજવાળે તુલસી ક્યારાને મહેંકતો જોઈ રોજ સવારે આંગણું ઝળહળી ઊઠે ! ૩. ગોખે-ચપટીક અજવાળે દેવ બેઠા છે ખુશ ! ૪. ઝળહળતા મોંઘેરા દીપ પ્રગટાવ્યા બાદ પણ રાજમહેલ ક્યાં પામી શકે છે ઝૂંપડીએ ટમટમતા દીવાના અજવાળાની ખુશી ! ( પ્રીતમ લખલાણી )