૧. શિક્ષકે પૂછ્યું : વિશ્વના નકશામાં ભારત ક્યાં ? વિદ્યાર્થીએ આંગળી ચીંધી : બારીમાંથી દેખાતા ફૂટપાથ તરફ. ૨. ઈતિહાસમાંથી ખોવાઈ ગયેલ બુદ્ધ, મહાવીર અને ગાંધીનાં પગલાં કદાચ ફૂટપાથે સાચવી રાખ્યાં હશે ! ૩. ‘વહ સુબહ કભી તો આયેગી’નું સ્વપ્ન જોતા ફૂટપાથ પ્રતીક્ષામાં રાત આખી જાગે ! ૪. સમજાતું નથી કે ફૂટપાથ નવરો છે કે પછી…

૧. હે પથ્થર, જો તને હૃદય ન હોત તો ! શું રામ ક્યારેય સીતાના હૃદય સુધી પહોંચી શક્યા હોત ખરા ! ૨. જે પથ્થરો ફૂલોનો બોજ ઉઠાવવા સમર્થ બને છે ! શું તે જ ઈશ્વર તરીકે પૂજાય છે ? ૩. પ્રત્યેક પથ્થરને ઈશ્વર થવું હોય છે ! પણ હથોડી ને ટાંકણું જોઈ માર્ગની કોરે બેસી…

જિંદગી થોડાક પડછાયાઓ જેવી ઊગતી તડકાની વચ્ચે સાંજનો ભાર હળવો થાય એવી રાતમાં સ્વપ્ન આંજી દોડતા રાખે દિવસભર ઓનલાઈન વોટ્સઅપ હોઈએ ત્યાં જ પકડાઈ જવાતું કોઈના મેસેજથી… આવવો જોઈએ મેસેજ જેનો એને કરવો પડતો સામેથી હંમેશાં લાગણી ટચ સ્ક્રીન જેવી થઈ ગઈ છે ખૂલવાનું હોય ત્યારે ના ખૂલે ને ખૂલે તો ટેરવાને ન્યાલ કરતા સ્પર્શ…

અંદર ને અંદર આનંદ મને એટલો કે બહાર એને કેમ કરી બતાવું ? આનંદ એ દરિયાની માછલી નથી કે જાળમાં ઝાલીને લઈ આવું. ડાળીને પહેલી વાર ખીલે છે ફૂલ એને ઝાડનો આનંદ કહેવાય કે નહીં ? મૂળિયાંને કોણ જાણે શુંનું શું થતું હશે આટલો આનંદ કદી જીરવાય કે નહીં ? પંખી જો હોય તો પીંજરામાં…

હવે આ માણસોની વાતની બહુ બીક લાગે છે. મને મારી જ ખુદની જાતની બહુ બીક લાગે છે. દિવસનાં સૂર્યનો રંજાડ સહેવાની પડી આદત, મને ઝળહળ થતી આ રાતની બહુ બીક લાગે છે. કરે છે કંટકો જે ઘાવ એ તો હોય છે સારા, મને ફૂલો તણા આઘાતની બહુ બીક લાગે છે. કરે ઘૃણા જગતનાં લોક તે…

વરસે અનરાધાર અને મન કોરું કોરું ! તરસે લથબથ પ્રાણ અને મન કોરું કોરું ! અંતરમાં એકલતાનું રણ ધોમ ધખે છે ત્યારે, પગરવને અંકૂરિત કરવા બીજ રોપશો ક્યારે ? મૃગજળ સમા વિરહના દરિયા ને સ્મરણોનું ફોરું… વરસે અનરાધાર અને મન કોરું કોરું… અમને અંતરિયાળ મળ્યું એ હતું કયું અજવાળું ! એક જ ઝબકારે અનંતને આરપાર…

ભમરાએ કદી, કોઈ દિવસ ફૂલનાં આંસુ લૂછ્યાં હોય એવું આજ લગી જાણ્યું નથી. એ તો આવે ને જાય ગીત એનાં જ ગાય ને જતાં જતાં ડંખ એક મૂકી જાય. માની લ્યો કે ક્યારેક, કદાચ કોઈ ભમરાએ ફૂલનાં આંસુ લૂછ્યાં હોય તો ભમરાઓની સભા ભરાય ને એમાં જાહેર થાય કે આવું તે થાય ? ચાલો, આ…

આપણે ભૂલા પડ્યા એ ખૂબ મોટું રણ હતું – તેં સાંભળ્યું ? ને ફરી પાછા મળ્યાનું એજ તો કારણ હતું – મેં સાંભળ્યું. કોઈ લીલા વૃક્ષ ઉપરથી ઉડેલી વાદળી – તેં સાંભળ્યું ? હા, પલળતું ત્યાં અજાણ્યું એક કોરું જણ હતું – મેં સાંભળ્યું. ધૂંધળા ચહેરા હંમેશા ફૂટવાથી થરથરે – તેં સાંભળ્યું ? હા, ખરેખર…

માણસ હોવું એટલે પોતાના પગ પર ઊભા રહેવું અને હાથ પાસેથી ફક્ત હાથનાં કામ કરાવવાં માણસ હોવું એટલે પોતાનો રોટલો વહેંચીને ખાવો અને રાજી થવું. માણસ હોવું એટલે પોતે પગથિયાં બનીને બીજાંને આગળ વધારવાં માણસ હોવું એટલે નિર્દોષ સસલાંને જંગલી ઝરખથી બચાવવું અને, ગાંડીવ ઉઠાવવું. માણસ હોવું એટલે વિકર્ણ બની કૌરવોનો વિરોધ હસ્તિનાપુરમાં કરવો માણસ…