આજે આખો દિવસ

બહાર ફરતો રહ્યો,

છતાં કોઈ દુર્ઘટના ના ઘટી.

આજે આખો દિવસ

લોકોને મળતો રહ્યો,

છતાં ક્યાંય

અપમાનિત ન થયો.

આજે આખો દિવસ

સાચું બોલતો રહ્યો,

છતાં કોઈને

ખરાબ ન લાગ્યું.

આજે બધા પર

વિશ્વાસ મૂક્યો,

છતાંય ક્યાંય

ન છેતરાયો,

અને સૌથી મોટો

ચમત્કાર તો એ

કે ઘરે પાછા આવીને મેં

કોઈ બીજાને નહીં,

પોતાને જ પાછો આવેલો જોયો.

.

( કુંવર નારાયણ, મૂળ કૃતિ : હિન્દી, અનુવાદ : હિના એન. સોની )

આ દિવસોમાં હું

કોઈ અજબ મુશ્કેલીમાં છું

મારી ચિક્કાર નફરત કરી શકવાની તાકાત

દિન-પ્રતિદિન ક્ષીણ થતી જાય છે.

અંગ્રેજો પ્રત્યે નફરત કરવા ઈચ્છું છું

તો શેક્સપિયર આડે આવે છે

જેણે મારા પર ન જાણે

કેટલાય ઉપકાર કર્યા છે

મુસલમાનો પ્રત્યે નફરત કરવા ઈચ્છું છું

તો સામે ગાલિબ આવીને ઊભા રહી જાય છે

હવે તમે જ કહો –

એની સામે કોનું ચાલે ?

શીખો પ્રત્યે નફરત કરવા ચાહું છું

તો ગુરુ નાનક આંખોમાં છવાઈ જાય છે

અને મારું માથું આપમેળે ઝૂકી જાય છે

અને આ કંબન, ત્યાગરાજ, મુટ્ટુસ્વામી…

કેટલુંય સમજાવું છું હું મને પોતાને

કે આ બધા મારા નથી

એ તો ઠેઠ છે દૂર દક્ષિણના

પણ કેમે કર્યું મન માનતું નથી

એમને સ્વીકાર્યા વિના

પ્રત્યેક સમયે પાગલની જેમ

ભટકતો રહું છું

કે કોઈ એવો મળી જાય

જેનો ચિક્કાર ધિક્કાર કરીને

મારા જીવને હળવો કરી શકું

પણ કોઈ ને કોઈ, ક્યાંક ને ક્યાંક, ક્યારેક ને ક્યારેક

એવા મળી જાય છે

જેમને પ્રેમ કર્યા વિના રહી નથી શકતો.

.

( કુંવર નારાયણ, મૂળ કૃતિ : હિન્દી, અનુવાદ : સુરેશ દલાલ )

હાર્ટ બાય પાસ

.

એ હોસ્પિટલમાં

બધું જ છે

નિષ્ણાત ડોક્ટરો પણ છે

શ્વાસો મશીન દ્વારા ચાલ્યા કરે છે

બોટલોથી રક્ત મળ્યા કરે છે

આંખો બદલવા માટે

ચક્ષુબેંક છે !

હે ઈશ્વર !

હું હાર્ટ બાય પાસ કરાવી રહ્યો છું

બધા ડોક્ટર છે

પોતાનું કામ જાણે છે બધા

એવી ખાસ આવશ્યકતા નથી તારી

પણ

તું છે તો આવજે

પાસે બેસજે, વાતો કરીશું !

.

ZEROX

.

ઝેરોક્ષ કરાવીને રાખી છે શું રાત્રી એણે ?

પ્રત્યેક રાત્રે એ જ નકશો અને તારક બિંદુઓ

પ્રત્યેક રાત્રે એ જ સરકતા ગ્રહોની લિપિ

એ જ રહસ્ય અને એ જ જાદુ

પ્રત્યેક રાત્રે એ જ તારકો પર

ડગ મૂકી મૂકીને અહીં સુધી આવું છું

આકાશના નોટિસબોર્ડ પર કેમ

દરરોજ એ જ લટકાવેલી હોય છે ?

ઝેરોક્ષ કરાવીને રાખી છે શું રાત્રી એણે !

.

( ગુલઝાર, અનુ. હનીફ સાહિલ )