વૈરાગ્ય – પ્રીતમ લખલાણી

ઓફિસે જવાની ચિંતામાં

ઉતાવળે બાલ્કનીમાં ઊભા

તમે બ્રશ કરતા હો

ને

રણકતી ફોનની ઘંટડી

સમાચાર આપે કે

પરોઢે

સૂર્ય ઊગવાના

કોડ જોતી મારી આંખ

સદા માટે બિડાઈ ગઈ.

હે દોસ્તો !

તમારા ભરચક કાર્યક્રમમાંથી

થોડોક સમય કાઢી

મારા શબને

વીજળીને બદલે

લાકડાની ચિતામાં બાળજો.

સ્મશાનને બાંકડે

બીડી ફૂંકતા

તમે બે ઘડી

વિચારી શકો

કે

માણસે

ધુમાડો થવા

આખી જિંદગી

કેટલી દોડધામ કરવી પડે છે !!!

 .

( પ્રીતમ લખલાણી )

કવિતામાં કશુંક – સુરેશ દલાલ

કવિતામાં કશુંક ન સમજાય એવું

હોવું જોઈએ

-માણસની જેમ.

બધું જ સમજાઈ જાય છે

પછી

કોઈ રહસ્ય નથી રહેતું.

 .

કિનારો અને સમુદ્ર

હંમેશાં એકમેકની સંગતમાં હોય છે

છતાં પણ

સમુદ્રના પ્રત્યેક મોજાને

સમજવાનો દાવો ખુદ સમુદ્ર પણ ન કરી શકે

તો પછી બાપડા કિનારાની તો વાત જ શી ?

કિનારો પણ એવી પાળ બાંધીને

બેસી ગયો છે

કે એ પોતાને પણ ઓળંગી શકતો નથી.

પછી બીજાને ઓળંગવાની તો વાત જ ક્યાં ?

 .

મારે કશું જ સમજવું નથી.

કેવળ જીવવું છે-

અનંત રહસ્ય સાથે.

 .

( સુરેશ દલાલ )

તું અને હું – મધુમતી મહેતા

શબ્દની ગહેરાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

તેજની તનહાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

કંટકોનાં રાજ્ય છે ને શૂળના ત્યાં કાયદાઓ,

ફૂલની રુસવાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

વાત લઈને વાયરાઓ વાય છે ચારે દિશામાં,

વાતની વડવાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

ના મળ્યાં પળની પછીતે કે પ્રલયના અંધકારે,

પ્રેમની પરછાંઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

જ્યાં નથી પડઘો કે પડછાયો કે ભણકારો હવામાં,

સ્તબ્ધતાની ખાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું

 .

આજ કિસા ગૌતમીની શોધ પૂરી થઈ ગઈ છે,

એક ચપટી રાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

( મધુમતી મહેતા )

વાણી પછીનું મૌન – સુરેશ દલાલ

વાણી પછીનું મૌન

મને ડાળી પરના ગુલાબ જેટલું

સુંદર લાગ્યું.

 .

પથ્થરમાંથી પ્રકટતું ઝરણ

મને વૈશાખી મોગરા જેટલું

મ્હેકતું લાગ્યું.

 .

તારા સાન્નિધ્યને કારણે જ

કાદચ, આ બધું સુંદર લાગતું હશે.

 .

તારા સાન્નિધ્યમાં

મને એમ થયા કરે છે

કે હું વૃક્ષ થઈને ઊગી શકું છું

પંખી થઈને ઊડી શકું છું

સાંજની શીતળ હવા થઈને

પર્વતના ખભા પંપાળી શકું છું

અને નદી થઈને વહી શકું છું.

 .

તારું સાન્નિધ્ય સ્વયમ સૌંદર્ય

સૌંદર્ય એકલું હોય છે

કદીયે એકલવાયું નથી હોતું.

 .

( સુરેશ દલાલ )

અટકી અટકી – મધુમતી મહેતા

બગલા જેવું ધ્યાન ધરે છે અટકી અટકી

મનનો મણકો આજ ફરે છે અટકી અટકી

 .

રમતાં રમતાં થોભું છું ને નીરખું સઘળે,

જાણે હરણું ઘાસ ચરે છે અટકી અટકી

 .

ભીની આંખે સાસરિયે જાતી કન્યા સમ,

વૃક્ષો પરથી પાન ખરે છે અટકી અટકી

 .

બુઢ્ઢી મા તો જૂની વાતો કરતાં કરતાં

આજ બની હો એમ કહે છે અટકી અટકી

 .

આંખો મીંચી ખૂબ પીઉં છું અંધારાને

આઘે દીવો સાદ કરે છે અટકી અટકી

 .

વીંટી તો ખોવાઈ નથી તો એને મળવા

મહેતા ડગલાં કેમ ભરે છે અટકી અટકી

 .

( મધુમતી મહેતા )

તમને લઈ જવા માટે – સુરેશ દલાલ

તમને લઈ જવા માટે

રસ્તો તો તૈયાર છે : પણ થાક્યા છો

અહીં બેસો તો ખરા.

 .

દોડ દોડ શું કર્યા કરો છો ?

આવતી કાલની સલામતી માટે

આટલું બધું શું તરફડ્યા કરો છો ?

થોડીક વાર તો આકાશ જુઓ

થોડીક વાર તો જુઓ ધરા

અહીં બેસો તો જરા.

 .

આકાશના કોઈક ટુકડાને

તમારી સાથે જીવવું છે

રોજ રોજ તમારે જ આંગણે ઊગેલા ફૂલને

તમને કૈંક કહેવું છે.

 .

તમે સ્હેજ

થોડીક ક્ષણ પણ ઊભા રહેશો

અમસ્તા પણ મૂંગા રહેશો

તો તમારી જ ભીતર

રહેલા પંખીને ટહુકવું છે.

 .

તમે થોડાક તો તમારા પ્રત્યે

ઓછા ક્રૂર થાવ

તમે દુનિયાદારીથી થોડક તો દૂર થાવ

ખાતરી આપું છું

કે તમને લઈ જવા માટે

રસ્તો તો તૈયારછે : પણ થાક્યા છો –

તો અહીં બેસો તો જરા.

 .

( સુરેશ દલાલ )

પ્રેમરંગથી ન્યાલ – મેઘબિંદુ

પ્રેમરંગથી ન્યાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

 .

સ્મિતભર્યા સૌરભની બંસી

સાંભળતા હરખાતી

તારા સંગે રંગભીની થઈ

આશ્લેશે મલકાતી

વરસાવે તું વ્હાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

 .

ઉમંગનાં ફૂલોથી શોહે

જીવતરનો આ બાગ

રંગરાગના લયતાલથી

ખીલ્યો રે અનુરાગ

પળપળ મારો ખ્યાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

.

( મેઘબિંદુ )

સતત દ્વાર થઈને – નરેશ સોલંકી

સતત દ્વાર થઈને ખખડવાનું લાવ્યા,

નરી અંધતા લઈ રખડવાનું લાવ્યા.

.

અમે ચીસ, પડઘા, ટહુકા ને ગીતો

પછી ખીણ અંદર ગબડવાનું લાવ્યા.

 .

છીએ ખુરશી ટેબલ ને કાગળની ફાઈલ,

મનોમન ઉદાસી બબડવાનું લાવ્યા.

 .

મને થાતી ઈર્ષાઓ પીંજરનાં પંખી

નગરમાં અકારણ ફફડવાનું લાવ્યા.

 .

કલેજું ભલેને સિકંદરનું રાખો

મસાણોમાં માથું રગડવાનું લાવ્યા.

.

છતો જોઈને બસ આ વરસે છે વાદળ

અમે રિક્ત નેવે દદડવાનું લાવ્યા.

 .

( નરેશ સોલંકી )

જીત તમને – હરીશ પંડ્યા

જીત તમને કોઠે પડી ગઈ

અમે સ્વીકારી હાર,

શું પામ્યાં ને શું શું ખોયું

એ વાતનો છે અણસાર ?

 .

તમે રમઝટ વરસાદે નાહ્યાં

અમે ઝીલ્યાં છે ફોરાં,

લથબથ અંગ ભલે થયાં તમારાં

પણ ભીતર છો કોરાં;

 .

તમને ઘૂઘવતો દરિયો ગમે

અમને ઝરણાંની ધાર,

જીત તમને કોઠે પડી ગઈ

અમે સ્વીકારી હાર;

 .

તમે ઊગતાં સૂરજને પૂજો

અમે સંઘર્યો અજવાસ,

તમને ગમતાં સુખ-સગવડ સૌ

અમને ગમે વનવાસ;

 .

આપણી વચ્ચે છેટું છે ઘણું

તમે ત્યાં, અમે આ પાર,

જીત તમને કોઠે પડી ગઈ

અમે સ્વીકારી હાર,

 .

 ( હરીશ પંડ્યા )

ક્યાં છે ? – સિકંદર મુલતાની

પ્રશ્ન ક્યાં છે ? જવાબ પણ ક્યાં છે ?

હાથમાં મુજ કિતાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

કે મળો આપ ને હસી ન શકું,

એટલાં દી’ ખરાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

કેમ તું  ફૂલદાનીને રોવે ?

મુજ કને ફૂલછાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

મરતબો-માન, પગ કરી જાતાં,

નિત્ય ચાલે, રૂઆબ પણ ક્યાં છે ?

 .

કેમ સરખાવે ચાંદથી મુજને ?

મુજ શીતળતા-શબાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

કેમ ના થાય ? આંખ, ઊંઘણશી !

કનડે એવાં ય ખ્વાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

રાત વીતી ગઈ ‘સિકંદર’ પણ-

ક્યાં ઉષા ? આફતાબ પણ ક્યાં છે ?

 .

( સિકંદર મુલતાની )