આકાશમાં વાદળાં
તળાવમાં કમળની કળી
હવામાં તરતાં ઘાસનાં તણખલાં
જાંબુડાની ડાળીએ વળગેલો કલશોર
ને સોડમાં જંપેલું બાળક
ક્યારેક “કંઈક બનશે”ની અપેક્ષામાં
થોડી થોડી વારે આવું બધું
જોયા કરું છું
હાથગાળી નીચે સૂતેલા શ્વાનની જેમ.
( નીતા રામૈયા )
આકાશમાં વાદળાં
તળાવમાં કમળની કળી
હવામાં તરતાં ઘાસનાં તણખલાં
જાંબુડાની ડાળીએ વળગેલો કલશોર
ને સોડમાં જંપેલું બાળક
ક્યારેક “કંઈક બનશે”ની અપેક્ષામાં
થોડી થોડી વારે આવું બધું
જોયા કરું છું
હાથગાળી નીચે સૂતેલા શ્વાનની જેમ.
( નીતા રામૈયા )
तुम अपना रंज-ओ-गम, अपनी परेशानी मुझे दे दो
तुम्हें उन की कसम, ये दुख ये हैरानी मुझे दे दो
मैं देखूं तो सही, दुनिया तुम्हें कैसे सताती है
कोई दिन के लिए अपनी निगहबानी मुझे दे दो
ये माना मैं किसी काबिल नहीं हूँ ईन निगाहों में
बुरा क्या है अगर ईस दिल की वीरानी मुझे दे दो
वो दिल जो मैंने माँगा था मगर गैरों ने पाया था
बडी शै है अगर उस की पशेमानी मुझे दे दो
( साहिर लुधियानवी )
[निगहबानी – देख रेख, वीरानी – उजडापन, पशेमानी – पछ्तावा]
દિવસો જુદાઈના જાય છે એ જશે જરૂર મિલન સુધી;
મારો હાથ ઝાલીને લઈ જશે, મુજ શત્રુઓ જ સ્વજન સુધી.
ન ધરા સુધી ન ગગન સુધી, નહીં ઉન્નતિ ન પતન સુધી,
ફકત આપણે તો જવું હતું, બસ એકમેકના મન સુધી.
હજી પાથરી ન શક્યું સુમન, પરિમલ જગતના ચમન સુધી,
ન ધરાની હોય જો સંમતિ, મને લૈ જશો ન ગગન સુધી.
છે અજબ પ્રકારની જિંદગી, કહો એને પ્યારની જિંદગી,
ન રહી શકાય જીવ્યા વિના, ન ટકી શકાય જીવન સુધી.
તમે રાંકના છો રતન સમા, ન મળો હે અશ્રુઓ ધૂળમાં,
જો અરજ કબૂલ હો આટલી તો હ્રુદયથી જાઓ નયન સુધી.
તમે રાજરાણીના ચીર સમ, અમે રંક નારની ચૂંદડી!
તમે બે ઘડી રહો અંગ પર, અમે સાથ દઈએ કફન સુધી.
જો હ્રદયની આગ વધી “ગની” તો ખુદ ઈશ્વરે જ ક્રુપા કરી,
કોઈ શ્વાસ બંધ કરી ગયું, કે પવન ન જાય અગન સુધી.
( ગની દહીંવાલા )
આનંદનું મહોરું પહેરીને દુનિયાને હસાવી જાણું છું
હે ખુદા! કહે તું જ હવે હું કેવું નિભાવી જાણું છું
નિશ્વાસભર્યા આ સંસારે જો બે ઘડી શ્વસવાય મળે
શ્વાસોના સુંદર ઉપવનનું ગોકુળ બનાવી જાણું છું
રાધાની મળે જો ગાગર તો યમુના નદી કૈં દૂર નથી
વિરહના લાંબા અણસારે હું સૂર સજાવી જાણું છું
ડોકાઈ શકું જો શબ્દ બની ગીતોની રમઝટ જામી જશે
આરોહ તમે જો છેડી લો અવરોહ જમાવી જાણું છું
( માધુરી દેશપાંડે )
દરિયો
દોડી દોડીને
હાંફી
ગયો
છે
તેથી જ
તેનું
મોં
ફીણ ફીણ
થાય
છે !!
( રજની પાઠક )
મોસમની વાત મને એટલી ગમે કે,
થાય રોજ રોજ હો નવી મોસમ.
મારે શું ખોટ? તારાં વાત ને વિચાર
મારા હૈયાને મન નવી મોસમ.
વર્ષા, વસંત ને હેમંત–બધીયે
તારી નજરૂનાં આછા અણસાર;
તારી બે આંખો તો ચાંદો સૂરજ
એને વશ થઈ ઘૂમે સંસાર.
રોજ મારી આંખોમાં તું નજરૂ પરોવે,
ઊગે હૈયામાં રોજ નવી મોસમ.
બળબળતા વૈશાખે, ભડભડતા તાપમાં
શ્વાસ તારો ચંદન થઈ મહેંકે;
તારો પ્રશ્વાસ હું શ્વાસમાં લઉં ને મારે
રોમ રોમ ચંદન વન મહેંકે.
તારું એકાંત કે તારું મિલન બધું
તારું; મન મારે; નવી મોસમ.
( ડો. નીલા જાની, રાજકોટ )
સાંજ પડ્યે
થાક્યો પાક્યો ઘેર આવું છું.
ડેલી ખોલીને જોઉં છું.
આજે તો કોઈનો પત્ર હશે જ
પણ…
લથડતા પગે બારણું ખોલવા જાઉં છું
ત્યાં જ ફળિયામાંના પીપળાનું
એક નકશીદાર પાંદડું ખરીને પડે છે.
સાવ મારા પગની પાસે જ !
( યજ્ઞેશ દવે )
પાશ્ચાત્ય સંસ્ક્રુતિના અનુકરણથી આપણાં ઉત્સવોના લિસ્ટમાં થોડા વધુ ઉત્સવો ઉમેરાયા છે. ભલે એ વિદેશી સંસ્ક્રુતિનું અનુકરણ છે……છતાં મૂલ્યવાન છે. ઓગષ્ટ મહિનાનો પ્રથમ રવિવાર એટલે “ફેન્ડશીપ ડે”. દોસ્તોને મન દિવાળી સમાન ઉત્સવ. ખરેખર લાગણીઓની લગામને છુટ્ટો દોર આપવા આવો દિવસ મળે તો ધન્ય થઈ જવાય. અલબત્ત મોંઘી પ્રેઝન્ટ કે કાર્ડસની આપ-લેના બદલે લાગણીની-સ્નેહની-વિશ્વાસની આપ-લે થાય તે ઘણું જરૂરી છે.
પોતાની જાતને ખૂબ જ કૂનેહબાજ સમજતાં આપણે મિત્રની પણ સ્વાર્થના-ગરજના ત્રાજવે તોલતાં રહીએ છીએ. લીધું-દીધુંની ગણતરી વચ્ચે સતત મિત્રને પણ માપતા રહીએ છીએ. પણ દોસ્તો, કેટલાક સંબંધોને “માપવાના” નહીં “પામવાના” હોય છે.
મિત્રતા કરવી સહેલી છે, મિત્રતા તોડવી એનાથી પણ સહેલી છે, પણ મિત્રતા નિભાવવી ખૂબ જ કઠિન છે. મિત્રતા નિભાવવામાં ક્યારેક ઘણું ગમતું-અણગમતું છોડવું પડતું હોય છે. અનેક તકલીફોનો સામનો પણ કરવો પડતો હોય છે. દરેક પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં ધૈર્ય ધારણ કરવું આવશ્યક છે. તમારો શ્રધ્ધારૂપી સઢ જો મજબૂત હશે અને તમારી પાસે સ્નેહરૂપી હલેસું હશે તો ગમેતેવી વિપત્તિને તમે પાર કરી જ જશો. તમારા મજબૂત મનોબળ સમક્ષ શંકા,સ્વાર્થ, નફરત …..કંઈ જ ટકી નહીં શકે. અને એક સમજણભરી-સ્વસ્થ મિત્રતાને નિભાવવામાં-ટકાવવામાં-કાયમ કરવામાં તમે સફળ નિવડશો.
મૈત્રી એ પવિત્ર મંદિર છે. તેમાં પવિત્ર વિચારો મૂકો અને તેમાંથી પવિત્ર વિચારો મેળવો. આજના દિવસે વધુ કંઈ જ ન થઈ શકે તો…શાંત, એકાંત ઓરડામાં બેસી મિત્ર સાથેના સંસ્મરણોની સહેલગાહ માણો. આ પણ એક પ્રકારનું ધ્યાન જ છે.
તમામ મિત્રોને “ફેન્ડશીપ ડે” નિમિત્તે હાર્દિક શુભેચ્છાઓ…
હિના પારેખ “મનમૌજી”
( “પારિજાત” – ઓગષ્ટ ૧૯૯૯ના અંકમાં પ્રકાશિત )
Copyright©HeenaParekh
તું વ્રુક્ષનો છાંયો છે, નદીનું જળ છે
ઊઘડતા આકાશનો ઉજાસ છે;
તું મૈત્રી છે.
તું થાક્યાનો વિસામો છે, રઝળપાટનો આનંદ છે
તું પ્રવાસ છે સહવાસ છે:
તું મૈત્રી છે.
તું એકની એક વાત છે, દિવસને રાત છે
કાયમી સંગાથ છે:
તું મૈત્રી છે.
હું થાકું છું ત્યારે તારી પાસે આવું છું
હું છલકાઉં છું ત્યારે તને ગાઉં છું
હું તને ચાહું છું:
તું મૈત્રી છે.
તું બુધ્ધનું સ્મિત છે, તું મીરાંનું ગીત છે
તું પુરાતન તોયે નૂતન અને નીત છે
તું મૈત્રી છે.
તું વિરહમાં પત્ર છે, મિલનમાં છત્ર છે
તું અહીં અને સર્વત્ર છે:
તું મૈત્રી છે.
તું સ્થળમાં છે: પળમાં છે:
તું સકળમાં છે અને તું અકળ છે
તું મૈત્રી છે.
( સુરેશ દલાલ )
Happy Friendship Day
દરિયાના પાણીની છાલક લાગેને પછી દરિયો ભરાય મારી આંખમાં,
દરિયા જેવો હું પછી દરિયો થઈ જાઉં અને મોજાંઓ ઉછળે છે હાથમાં.
લીલ્લેરાં સપનાંઓ છીપલાં બનીને
મારી આંખોની જાળ મહીં આવે,
ઊછળતાં મોજાંનાં ફીણ મારી કાયાને
હળવેરા હાથે પસવારે,
ભાળે નહીં કોઈ એમ હલ્લેસાં સઘળાંયે ભીડી દઉં છું મારી બાથમાં.
ઘૂઘવતા સાગરના પાણીનો સંગ
અને ઘૂઘવતા સાગરની માયા,
કાંઠાની સોનેરી રેતીનો રંગ
અને સોનેરી રેતીની કાયા,
મારામાં ઊછળતો દરિયો વેરાય પછી ઊંબર-ફળીને આખા ગામમાં.
( અરૂણ દેશાણી )