રાતના પાના નથી પૂરા થતા,
આંસુઓ છાના નથી પૂરા થતા.

એ શમા બળતી રહી છે રાતભર,
તોય પરવાના નથી પૂરા થતા.

કેટલા જન્મોથી ચાલ્યા આવતા,
દર્દ એ ઘાના નથી પૂરા થતા.

છેક છેલ્લા શ્વાસ લગ છોડે નહીં,
પ્રેમ દીવાના નથી પૂરા થતા.

વારતા ચાલ્યો અધૂરી મૂકીને,
મર્મ હોવાના નથી પૂરા થતા.

( મનીષ પરમાર )

રોજ બારીમાં ઊભે, કોણ છે તું ?
રાહ કોની જુએ છે, કોણ છે તું ?

મારો પડછાયો બનીને ચાલે,
મારી સાથે જ રહે, કોણ છે તું ?

શ્વાસમાં આવજાવની ઘટના
તું જ રગરગમાં વહે, કોણ છે તું ?

તું જ ચાહત છે તું જરૂરી છે
તું જ વગર કંઈ ન ગમે, કોણ છે તું ?

સત્ય તું, શિવ તું ને સુંદર તું
તું જ કણકણમાં વસે, કોણ છે તું ?

તું જ શબ્દોનું કરે આયોજન
ને પછી રૂપ ધરે. કોણ છે તું ?

તું કહે એમ કરે છે સાહિલ
તું લખાવે તે લખે, કોણ છે તું ?

( હનીફ સાહિલ )

સિલ્કના એક સુંદર સ્કાર્ફમાં
મેં છૂપાવી રાખી છે, એક કવિતા.
આમ તો જોકે,
આ એક કોરો કાગળ જ છે.
મારા ગયા પછી,
એ સ્કાર્ફ જેના હાથમાં આવશે,
એ જોશે એક કોરો કાગળ.
મારા વાળનું તેલ,
સ્કાર્ફમાંથી થઈને એ કાગળ પર ઊતર્યું હશે.
એ કાગળ પર થોડા તેલના ધાબા ઉપસ્યા હશે.
પછી એ કાગળ કોઈ ફેંકી દેશે પસ્તીમાં,
અને સ્કાર્ફ પણ ધોવાઈ જશે.
ખુલ્લી હવામાં ફરફરી રહેલા સ્કાર્ફ પર ચિતરેલા
ચકલી ને પતંગિયાં ઊડાઊડ કરી મૂકશે
ને મોર નૃત્ય કરશે ત્યારે
તેલના ધાબાવાળો એક કાગળ
વેચાશે કશેક નજીવા દામમાં.
એ કાગળ ભળી જશે, બીજા કાગળોના પલ્પમાં.
અને બની જશે ફરી, એક નવોનકોર કાગળ.
એ બનશે કોઈ સુંદર પ્રેમપત્ર
કે એના પર લખાશે કોઈ કાનૂની દસ્તાવેજ,
એ બનશે કોઈની આજીવન કેદનો હુકમ
કે એના પર લાગશે કીમતી સ્થાવર મિલકતની સ્ટેમ્પ.
કોઈ બાળક એની હોડી બનાવશે
કે કોઈ વેપારી એ કાગળમાં અગરબત્તી બાંધીને વેચશે.
જે હોય તે.
મારા ગયા પછી,
હું મૂકી જઈશ, એક કોરો કાગળ.
પણ, અત્યારે તો,
અગરબત્તીની તીવ્ર સુગંધ નથી સહન થતી મારાથી.
એ સુગંધમાં રહેલી પવિત્રતા અકળાવી રહી છે મને.
અત્યારે તો, મને સૂંઘવા દો.
રિસાઈકલ થઈ રહેલા કાગળમાં ભળી રહેલા
કૃત્રિમ રસાયણોની સુગંધ.

( મનીષા જોષી )

કાંઠે
ઊભો ઊભો જોઉં છું-
વહાણ તો
હલેસાય છે
આ વિરાટ સરોવરમાં
પાણીય છે ભરપૂર
હિલોળા લેતું…
સઢ પણ છે નવો નક્કોર,
ફરફરતા આકાશ જેવો
ને
વેગીલો પવન પણ છે
અનુકૂળ દિશામાં…
ધ્રુવના તારા જેવી નજરથી
નાવિક મીટ માંડી રહ્યો છે
મારા ભણી…
પણ
કોઈ જ ઈચ્છા
ક્યાં છે હવે ?!
બસ,
ઊભો છું
કાંઠે…

( યોગેશ જોષી )

આંગળીના ટેરવે ક્યાંથી મળે જળનું ટીપું ?
સ્પર્શ ભીનો ઝળહળે છે, ઝળહળે જળનું ટીપું.

છીપ પણ અકબંધ રાખી સાચવે શમણું હજી
ખોલશો ના તોડશો ના-ટળવળે જળનું ટીપું.

આંખની બારે ઉઘાડી કોણ આ ઊડી ગયું ?
ઝૂરતા એકાંતને ક્યાં સાંકળે જળનું ટીપું ?

ડાળથી છૂટાં પડેલા પાંદડાંઓ ક્યાં ગયાં ?
પીળચટ્ટી ધૂળમાં આ ટળવળે જળનું ટીપું.

સાવ સૂના ઓરડાને સાચવી ઘર ઊંઘતું
આંગણે આકાશ ઊભું-નેવલે જળનું ટીપું.

( રન્નાદે શાહ )

હવે જવાના દિવસ છે, જવા દે યાર મને
બની શકે તો હવે દૂરથી પોકાર મને

મને ન લાગશે દુનિયાના કોઈ રંગ હવે
હવે તો તારા કોઈ રંગે તું ચિતાર મને !

ન આવી મારા સુધી એના ફૂલની ખુશબો
નકામી છેડીને ચાલી ગઈ બહાર મને

ધરમ કરમની બધી વાત ભૂલી બેઠો છું
જરીક આપ તારી આસ્થા ઉધાર મને

હું કંઈ નથી તો ઢંકેલી દે હાંસિયામાં હવે
હું કંઈક છું તો ગઝલોમાં નિખાર મને

( અદી મિર્ઝા )

આજે એ હાથ બારણું ખખડાવશે નહીં
પણ અર્થ એનો એ નથી, એ આવશે નહીં

આબોહવા આ દેશની અત્યંત શુષ્ક છે
લીલા સમયને શ્વાસ લેવું ફાવશે નહીં

ઘડિયાળ તૂટે તો સમય તૂટે નહીં, શું કામ ?
એવું તને કદી કોઈ સમજાવશે નહીં

કાપ્યા કરું છું હું અહમ વધેલા નખની જેમ
હદથી વધીશ તો કોઈ બોલાવશે નહીં

પંખો બની વિચાર સૌ માથા ઉપર ભમે
ઊંઘ આવશે નહીં, જો તું સુવડાવશે નહીં

( કુલદીપ કારિયા )

જો વીતી ગઈ તો લાગે વેદનાઓ ખૂબ સસ્તી છે
ફરી બેઠા થવાની સૌ વ્યથાઓ ખૂબ સસ્તી છે

પુન:નો પાક લીલોછમ્મ ઊગી ચાલ્યો છે વય વધતાં
હવે તારા મિલનની શક્યતાઓ ખૂબ સસ્તી છે

ઘણા યત્નો પછી આવે છે ને ટકતું નથી લાંબુ
છે દુર્લભ સુખ સદાનું, આપદાઓ ખૂબ સસ્તી છે

ધુમાડે લઈ ગયો અગ્નિ, ધરા-પાણી-ગગનને પણ
દિલાસો છે તો કેવળ એ, હવાઓ ખૂબ સસ્તી છે

પ્રતિદિન ફાંફાં પડતાં જાય છે માણસને રહેવાનાં
પરમ છે લહેરમાં-બધી ધજાઓ ખૂબ સસ્તી છે

ભિખારીની તમે ઝોળીમાં નાખી તો જુઓ રૂપિયો
છે નિર્મમ મોંઘવારી પણ દુઆઓ ખૂબ સસ્તી છે

( શોભિત દેસાઈ )

જૂના રાજમહેલના બંધિયાર ઓરડામાં
કાન કડિયાની તીણી સિસોટી
ચામાચિડિયાની પાંખનો હળવો ફડફડાટ
ઠાલાં હલળાં કરોડિયાનાં ઝાળાં
સતત ખર્યા કરતી દીવાલોની પોપડી
આ બધા વચ્ચે
ચોકીદારની નાનકડી દીકરી
જ્યારે ઘર-ઘર રમે છે
અને એકલી એકલી
ઢીંગલી સાથે વાતો કરે છે
એટલી ઘડી
બસ એટલી જ ઘડી
ઝાંખા થતા જતા વેનીશિઅન અરીસામાં
ઘેનઘેઘૂર ઓરડો
આંખો ખોલે છે અને આળસ મરડે છે !

( વિજય રાજ્યગુરુ )

ઝાંખરામાં ભરાયેલી ફાટેલી ફરફરતી
પ્લાસ્ટિકની ધોળી એક કોથળી
વાયરાની અમથી એવી એક ફૂંકે
ઊડી,
રમણી બની રમણે ચડી
ઊંચે ને ચડે ચડી
બેલેરિનાની જેમ એક પગ હળવેથી હવામાં ફંગોળી
એક પગે સ્થિર થઈ
ગોળ ગોળ ફરી
તો વળી બીજો પગ બીજી તરફ લહેરાવી
અમથું અમથું નાચી.
ત્યાં તો
પળવારમાં થયો
કથક નૃત્યાંગનાના ચક્રધારનો આરંભ
ઘડીક આમ ફરી ઘેર રચે
તો ઘડીક તેમ
પોતાનામાં જ મસ્ત
એવી તો ચક્કર ચક્કર નાચે
કે લાગે સ્થિર.
એ બાવરી તો નાચતી રહી અદ્દભુત
તિહાઈના કોઈ સમ પર આવ્યા વગર
નાચતી જ રહી
નાચતી નાચતી જ હળવે હળવે ઊંચે ચડી
ઊડી ગઈ તેના દેશમાં-એ પરી !

( યજ્ઞેશ દવે )