બળે છે ક્યારનું ઝાકળ ! ઊલટતપાસ કરો

અગનને કેમ વળી કળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

હજુયે એ જ વિમાસણ છે બન્ને આંખોમાં

હજુ કાં શ્વેત છે કાજળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

ઘણું લખાય છે કિન્તુ કશું જ ના ઉકલે

લખે છે કોણ એ કાગળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

સુખી થશો તો સૂકાઈ જશે બધાં આંસુ

કરે છે કોણ આ અટકળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

હવે તો એવા ખયાલોથી મન અવાચક છે

કશું છે સ્વર્ગથી આગળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

પવન તો ઉંબરે જડબેસલાક ઊંઘે છે

ખખડતી હોય કાં સાંકળ ! ઊલટતપાસ કરો

 .

શું કોઈ ‘રાહી’ની માફક પડ્યું હશે ભૂલું !

અટૂલું કેમ છે વાદળ ! ઊલટતપાસ કરો

.

( એસ. એસ. રાહી )

જીવની સાથે જીવ મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

સ્વપ્ન અચાનક કોઈ ફળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

 .

કંઈક રૂપેરી સમણાંઓ આળસ મરડીને ઊભા છે

હાથમાં એનો હાથ મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

 .

આ તમસને સાવ ઉલેચી નાખવાનું તો કામ છે અઘરું

ઝાંખું ઝાંખુય ઝળહળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

 .

હૈયામાં જો હામ ન હો તો જીવવાનો પણ અર્થ નથી કંઈ

ઈચ્છાઓ કોઈ સળવળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

 .

એક દિવસ તો મરવાનું છે હમદમ એમાં ફેર નથી કંઈ

મનગમતું જો મોત મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ

 .

( તુરાબ ‘હમદમ’ )

લંબાવું  હાથ, તોય અડકી શકાય નહીં,

ભડભડતી આગ – તોય સળગી જવાય નહીં,

તારો ને મારો આ કેવો સંબંધ

જેમાં સામસામે બેસીને સામે જોવાય નહીં ?

 .

આંખોમાં ઊછળતા ખારાં પાણીનો

હવે ખળખળતો – ધસમસતો ધોધ

તારી છાતી પર મારી અટવાતી નજરોમાં

નકરા આધારની શોધ.

 .

અડધી રાતે મારી આંખો ખૂલે

ને, ભૂલે સ્વપ્નાંઓ ઈચ્છાની ભાષા,

ભૂરી, ઉફણતી ને ધગધગતી રાતમાં

તુંય હોય જાગતો, એ આશા !

 .

હોય તું – તોય, તારા હોવાની સાબિતી

માગ્યા કરે મારી જાત.

પડખામાં હોઉં ત્યારે ઊગે છે રાત,

ને તું જાય ત્યારે આથમે પ્રભાત.

 .

સળગતી જાતને, ભડકે બાળીને

મારે કરવું અજવાળું તારા ઓરડે…

સંબંધો બાંધવા કંઈ સહેલા નથી,

વડ વીંટ્યા વીંટાય નહીં દોરડે.

 .

એકાંત મારી આંખમાં, ને ખાલીપો કાંખમાં

તોય તારા હોવાનો ભાસ

પડખામાં તારા – કોઈ નિરાંતે ઊંઘતું

મારી મુઠ્ઠીમાં મારો નિ:શ્વાસ.

 .

( કાજલ ઓઝા વૈદ્ય )

ચાલ થોડું હચમચીને વાત નક્કર કર હવે

શબ્દ જળમાં ઓગળીને જાત સદ્ધર કર હવે

 .

ખૂબ અઘરું હોય છે ઘરને સજાવી રાખવું

ભારપૂર્વક આપણા સગપણને અવસર કર હવે

 .

ખાતરીપૂર્વક હસેલું બારસાખે ટાંગવું

આપણું હોવું અડીખમ સહેજ પગભર કર હવે

 .

તું હવા છે રક્તમાં ઘોળાયને મ્હેકી ઉઠે

ટીંચવાને ટૂંપવાની વાત પથ્થર કર હવે.

 .

હાર સાથે જીતની વીંટી મળે છે હાથમાં

તું સમયની બાથ ભીડી એક ટક્કર કર હવે.

 .

( નરેશ સોલંકી )

મને હજીયે સંભળાય છે

ગરમ ગરમ શ્વાસનું એ લયબદ્ધ સંગીત !

તારા પ્રત્યેક ચૂંબનની સાથે,

મારા હાથમાંથી સરકતી ગયેલી…

રેશમી મુખવટાની લગામો.

 .

તારા દરેક આલિંગન સાથે

મેં મારી જાતને તારી વધુ ને વધુ નજીક,

તદ્દન – નજીક

અનુભવી હતી..

 .

…..ધુમ્મસ બધું જ હટી ગયું હતું !

ને

એ ઝાકળભીની સવારના સૂર્યોદય સમયે

મેં

તારો હાથ મજબૂતીથી પકડીને

ઘસઘસાટ ઊંઘી જવાની ભૂલ કરી

મને લાગ્યું કે તારા વિશાળ બાહુ પર મૂકાયેલું

મારું માથું તદ્દન સલામત છે

કમરામાં પડદા ખેંચીને કરેલા આછા અંધારામાં

મને લાગ્યું કે

તડકો હવે નહીં જ આવે !

 .

પણ..

 .

…સવારે

મને સમજાયું,

કે

એ આખીયે ઘટના

જિદે ચડેલા બાળકને મનાવવા માટેની

‘મેચ્યોર’ અને ‘સાવધ’

રમત માત્ર હતી.

…હતી ને ?!

 .

( કાજલ ઓઝા વૈદ્ય )

ખાલી ખાલી પ્લેટફોર્મ નિહાળી, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

એ જ બાંકડે બેસી, ના કંટાળી, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

રોજ સવારે ટ્રેન આવે તે પ્હેલાં સ્ટેશન પર પ્હોંચી જઈને

થાંભલીયુંમાં ખુદનું હોવું ઢાળી, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

એક દિશામાં, એક જ સાથે ચાલે પણ ક્યાંયે ના મળતા પાટા

બે પાટા વચ્ચે ચડભડ સંભાળી, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

સાંધાવાળાથી સ્ટેશનમાસ્તર, સૌને પૂછે : ‘ટાઈમમાં છે ને ?’

આ ટ્રેન તને લાવે તો ‘દિવાળી’, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

ફૂટે છે ક્યાં કોઈ નવતર પર્ણો ? જૂનાં નિત-નિત ખરતાં જાતાં

પર્ણો પાછળ ખરશે એની ડાળી ? કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

જોવું ઝાંખું, સાંભળવું આછું, સીધા વાંસાનું થાવું વાંકું

લાઠીની ઠક-ઠકમાં તન ઓગાળી, કોઈ તારી રાહ જુએ છે

 .

( હર્ષદ ચંદારાણા )

સુનિયે સાહિબ ! સુનિયે હઝરાત ! નાના મોઢે મોટી વાત !

સપને આવ્યાં સરસ્વતીમાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

એ જ કરે છે કુમકુમપગલાં એ જ ઓળખે પંખીપગલાં

શું કાગળ શું કલમ દવાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

ફૂલો ઊગ્યાં તે ભીનાશ… પંખી ઊડ્યાં તે આકાશ…

ને ઋતુઓ મારાં જઝબાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

ભગત ભલી ભાળે છે કળ, જુએ કળી ઝાકળમાં તળ…

હું ક્યાં એવો છું રળિયાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

અંદરપૂર્યા ઝંઝાવાત, બા’ર બાંધ્યાં સમદર સાત…

પરપોટાજીની ઓકાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

સોળકળાએ ડામરખૂણે ખીલ્યું હોત એકાંત

હું ય રચત, ઋષિઓ ! વેદાંત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

કરત તને મારી રૂબરૂ… રૂહમાંથી જેમ પ્રગટે રૂ…

એવી ક્યાં મારી વિસાત, નાના મોઢે મોટી વાત !

 .

( લલિત ત્રિવેદી )

તે દિવસથી

ગામે-ગામ,

ચોરાહે-ચોરાહે,

હોળીએ-હોળીએ,

ભટકું છું.

અંધારી રાતનાં પીછોડો ઓઢી

હોળીની રાખેય ફંફોસું છું,

ને શોધું છું,

હોળિકાની ઊડી ગયેલી

વરદાની શાલ

જેથી

નારાયણના નામે, નારાયણના વિશ્વાસે

જીવનની આગમાં કૂદી પડેલાં

નારાયણને પણ ભૂલાઈ ગયેલા,

પ્રહલાદોને

આગની જ્વાળાથી,

આગની જલનથી

રક્ષી શકાય.

( સુચિતા કપૂર )

હું જોઉં છું એણે સગપણ સાંધ્યું ક્યાં છે ?

એ શોધે છે સગપણ અંદર ગાંઠ્યું ક્યાં છે !

 .

ઝરણે જીવ્યા, નદીયે જીવ્યા, જીવ્યા દરિયે

જળમાં જીવ્યા તો યે જળને જાણ્યું ક્યાં છે !

 .

પરકમ્મા પૃથ્વીની કીધી સાત વખત પણ

રૂંવાથી રુદિયાનું અંતર કાપ્યું ક્યાં છે ?

 .

જીવતરને અંતે આવ્યા છો પાછું દેવા

આપ્યું એનું માપ અમે તો રાખ્યું ક્યાં છે ?

 .

હારીને બેસી ગ્યો છેલ્લી પાટલીયે તું

ભાથામાંથી તીર હજી તેં તાણ્યું ક્યાં છે ?

 .

વેશ ભલેને આજે પહેર્યો રાજા જેવો

માગણ જેવું મનમાંથી તેં કાઢ્યું ક્યાં છે ?

 .

શ્રુતિ ને સૂરની વાતું તું આજ ભૂલી જા

તારું જંતર જો, ઈ લયમાં આવ્યું ક્યાં છે ?

 .

રૂના ખેતર વચ્ચે ઊભો ચાડી ખાતો

ધાગા જેવું કાંઈ કદી તેં કાંત્યું ક્યાં છે ?

 .

હૂંડી લઈને ગામે ગામે ફરતો રહ્યો હશે

કામ કદી શામળશા સાથે પાડ્યું ક્યાં છે ?

 .

જીવનભર મ્હેતા તો રહ્યાં એવાં ને એવાં

છુટ્ટું, કૈં ના મેલ્યું ને હૌં બાંધ્યું ક્યાં છે ?

 .

( મધુમતી મહેતા )

(23/08/1938 – 25/12/2012)
Mummy at Science-Fort Wyne

.

પ્રસુતિની વેદનાને એક બાજુ હડસેલીને જ્યારે માતા હસી પડે છે તે ઈશ્વરનો સૌથી મોટો ચમત્કાર છે. ચમત્કારની પ્રત્યેક પળ જન્માષ્ટમી છે. મા એટલે ચિત્કાર અને ચમત્કાર.

 .

( સુરેશ દલાલ )

 *

મા યુવાન થઈ વૃદ્ધ થાય છે પરંતુ તેનાં સંતાન સદા બાળક રહે છે.

 .

( ઈરિચ નોરિશ )

*

મા એ સ્વાર્થરહિત સ્નેહની જીવંત મૂર્તિ છે !

 .

( રમણલાલ દેસાઈ )

*

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

ના કોઈ શોખ, ના કોઈ ઈચ્છા, બસ બધું સંતાનો માટે,

કરે છે સઘળું કુરબાન, અને અફસોસ જરા પણ ના રાખે.

 .

ગુસ્સે થાય છે ક્યારેક, તે પણ આપણા સારા કાજે,

ભૂલાવી એ ગુસ્સો પળવારમાં, એ પ્રેમ પણ કેવો વરસાવે.

 .

દોડે છે દિન રાત, બધાના સમય સાચવવા ને માટે,

થાકે જો દિવસના અંતે, તો પણ પાણી સામેથી ના માંગે.

 .

રાખું જો શીશ તારા ખોળામાં, તો જિંદગી સાવ હળવી લાગે,

સઘળા દુ:ખ ને મુશ્કેલી બસ એક ક્ષણ જેવી લાગે.

 .

સુખમાં અને દુ:ખમાં જે હંમેશા રહે છે સાથે,

“મા”, તારા ચરણોની ધૂળ પણ મોતી છે મારે માટે.

 .

( બિહાગ ત્રિવેદી “અનિર્ણિત” )