सूरज से… – सौरभ पाण्डेय

ये साँझ सपाट सही

ज्यादा अपनी है

 .

तुम जैसी नहीं

 .

इसने तो फिर भी छुआ है

भावहीन पडे जल को तरंगित किया है

बार-बार जिन्दा रखा है

सिन्दूरी आभा के गर्वीले मान को

 .

कितने निर्लिप्त कितने विकल कितने न-जाने-से तुम !

 .

किसने कहा मुठ्ठियाँ कुछ जीती नहीं ?

लगातार रीतते जाने के अहसास को

इतनी शिद्त से भला और कौन जीता है !

तुमने थामा.. ठीक

खोला भी ? .. कभी ?

मैं मुठ्ठी होती रही लगातार

गुमती हुई खुद में…

 .

कठोर !

 .

( सौरभ पाण्डेय )

साथ-साथ – डॉ. सूर्या बाली ‘सूरज’

बेघर हुए हैं ख्वाब धमाकों के साथ-साथ

बहशत भी जिंदा रहती है साँसों के साथ-साथ

 .

जब रौशनी से दूर हूँ कैसी शिकायतें

अब उम्र कट रही है अँधेरों के साथ-साथ

 .

दरिया को कैसे पार करेगा वो एक शख्श

जिसने सफर किया है किनारों के साथ-साथ

 .

वीरान शहर हो गया जब से गया है तू

हालांकि रह रहा हूँ हजारों के साथ-साथ

 .

पत्ता शजर से टूट के दरिया में जो गिरा

आवारा वो भी हो गया मौजों के साथ-साथ

 .

मुद्त हुई की नींद चुरा ले गया कोई

कटती है अब तो रात सितारों के साथ-साथ

 .

तन्हाइयों के दौर में तन्हा नहीं रह

‘सूरज’ सफर में तिरी यादों के साथ-साथ

 .

( डॉ. सूर्या बाली ‘सूरज’ )

Found the secret – Andre Breton

You pretend not to notice I am watching you

Marvellously I am no longer sure you know

Your idleness fills my eyes with tears

A swarm of interpretations surrounds

each one of your gestures

It is the hunt for honey dew

There are rocking-chairs on a deck

there are branches that could scratch you

in the forest there are

In a shop-window in the rue

Notre-Dame-de-Lorette

Two beautiful crossed legs in long stockings

That flare out in the centre of a great

white clover

There is a silken ladder unrolled in the ivy

There is

Only the need for me to lean over the precipice

Of the hopeless fusion of your presence

and your absence

I have found the secret

Of loving you

Always for the very first time

 .

( Andre Breton )

 .

( French )

બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે – નીરજ મહેતા

રાતો ગજવામાં મૂકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

ક્યાં કાન ધરે કોઈ શું કે’ છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

બધ્ધા ઉપર તાડૂકે છે, નજરુંનું અમરત ડૂકે છે

સમજણની ગાય વસૂકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

કોઈ માટે સન્માન નથી, શું બોલે છે-કૈં ભાન નથી

કડવીવખ વાણી થૂંકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

સ્મરણોનાં વાદળ વીખરાયાં, એકલતાના બસ પડછાયા

કોઈ ક્યાં પાસે ઢૂંકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

ફૂલોનો આસવ અધરો પર-ને વાત હવે પાછી ના કર

સોડમ પીવાનું ચૂકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

ત્યાંથી નીચે બસ ખાઈ હશે-એ વાત નહીં સમજાઈ હશે

ઘનઘોર નશાની ટૂંકે છે, બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

 .

ભીતરનું જંતર રણઝણતું, એ જાય હવે તો આથમતું

ભંડાર ભર્યા સંદૂકે છે… બીડીમાં દિવસો ફૂંકે છે

.

( નીરજ મહેતા ‌)

એ જ છે ! – નીરજ મહેતા

આ બધું બનવાનું કારણ એ જ છે

ના બને તો પણ અકારણ એ જ છે

 .

ઝેર પણ એ છે  ‘ને મારણ એ જ છે

રામ તો એ છે જ, રાવણ એ જ છે

 .

માગી લે સઘળું ‘ને આપી દે બધું

એ જ દાતા છે ‘ને માગણ એ જ છે

.

લોહીમાં થાતું જે રણઝણ એ જ છે

એ જ કારણ છે નિવારણ એ જ છે

 .

શબ્દનો સિક્કો ઉછાળી તો જુઓ

બોલશે આકાશ તત્ક્ષણ એ જ છે

 .

જીવવાનું તું રસાયણ પૂછ મા

ગાળવા ‘હું’ શ્રેષ્ઠ દ્રાવણ એ જ છે

 .

દશ દિશાઓમાં બધે વ્યાપી રહ્યો

શૂન્યની જે પણ તરફ ગણ-એ જ છે

.

( નીરજ મહેતા )

ઉદ્ધવ ગીત – વીરુ પુરોહિત

તમે કહો છો ઉદ્ધવ ! એવો શ્યામ નથી નિર્દોષ !

છે કોઈ જગમાં એના સરખો કપટકલાનો કોષ ?

 .

કર્યાં બ્હાવરાં અરધી રાતે, પીડા ખૂબ વધારી;

અમે હશું નાગણીઓ ‘ને એ મીઠી મહુવરધારી !

વેણુ વજાડી, રાસ રમાડ્યાં, ચૂમી લીધાં મુખ;

અમે અહીં વલવલીએ, એને સિહાંસનનું સુખ ? !

 .

એ પણ દાઝ્યો સમજો, જે દિ’ વધ્યો અમારો રોષ !

 તમે કહો છો ઉદ્ધવ ! એવો શ્યામ નથી નિર્દોષ !

 .

ગોવર્ધન ઊંચક્યો એણે, એ ખેલ હતો વશકરણાં;

માયાવી પણ રચી શકે છે એના જેવી ભ્રમણા !

કદમ્બ-વૈજ્યંતી વૃક્ષોની સળગી ઊઠે કાયા;

પડી જાય જ્યારે બળબળતી રાધાજીની છાયા !

 .

એ હતભાગી હજુય જ્યાં-ત્યાં જોવાડે જોષ !

તમે કહો છો ઉદ્ધવ ! એવો શ્યામ નથી નિર્દોષ !

છે કોઈ જગમાં એના સરખો કપટકલાનો કોષ ?

.

( વીરુ પુરોહિત )

જ્યાં પ્રભુ છે ત્યાં પ્રકાશ હજો – ઇયાન્લા વાન્ઝાન્ટ

તમે જ્યાં છો ત્યાં પ્રકાશ હજો,

પ્રભુ તમે જ મારો પ્રકાશ છો.

 .

તમે જ્યાં છો ત્યાં આનંદ હજો,

પ્રભુ તમે જ મારો આનંદ છો.

 .

તમે જ્યાં છો ત્યાં શાંતિ હજો.

પ્રભુ તમે જ મારી શાંતિ છો.

 .

મારા જીવનમાં અઢળક સુંદર ચીજો-સાચા સંબંધોના અનુકૂળ અનુભવો હજો.

 .

મારે જે દરેક શુભ વસ્તુ જોઈએ છે અને જેની જરૂર છે તે દરેક વસ્તુના તમે જ સ્રોત છો.

 .

મારા મનને તમારા જ્ઞાનના સ્પર્શથી ભરી દો.

 .

પ્રભુ તમે વિશ્વની અગાધ બુદ્ધિનો ખજાનો છો. તમે મારું જ્ઞાન છો. તમારી હાજરીમાત્રથી જ મારા દરેક અનુભવમાં સારા વિચારો, કાર્યો અને પ્રતિભાવો મને યોગ્ય માર્ગે દોરે છે.

 .

તમે મારાં હૃદય અને મનને અને આસપાસના સર્વ કોઈને પ્રેમથી છલકાવી દો.

 .

પ્રભુ તમે તો પ્રેમસ્વરૂપ છો-મારા આત્માના ઊંડાણમાંથી ઊતરી સર્જન અને નવસર્જનની પ્રક્રિયા કરો છો.

 .

તમારી સંનિધિના સ્પર્શથી મારા દેહને ઓજસથી, તેજ અને સ્વસ્થતાથી ભરી દો.

 .

મારા જીવનને તમે સદ્દભાવ, શાંતિ, આનંદ અને દિવ્ય પ્રકાશથી ભરી દો.

 .

આ સારું છે તે જ પ્રભુ છે.

પ્રભુ તમારો આભાર માનું છું.

ખૂબ ખૂબ આભાર.

 .

હે પ્રભુ હજુ હું કંઈ યાચના કરું એ પહેલાં તો તમે ઉકેલ આપી જ દો છો-આ માટે આભાર માનવો જ રહ્યો.

 .

મારા અસ્તિત્વની વાસ્તવિકતા અને જાગૃતિ આપવા માટે હું તમારી ખૂબ ઋણી છું.

 .

એમ જ હોવું જોઈએ.

 .

એમ જ છે.

 .

( ઇયાન્લા વાન્ઝાન્ટ, અનુ. આશા દલાલ )

કાગળની એક હોડી – પરાજિત ડાભી

કાગળની એક હોડી લઈને દરિયો આખો તરવાનો છે,

શ્વાસોનાં આ સઢમાં મારી ફૂંક પવનને ભરવાનો છે.

.

સમજાવી દે વાત સમયને ખૂબ જ મોડો આવે છે એ,

અવસર વિત્યા બાદ અમારે શુભ સમય શું કરવાનો છે.

 .

ગીત-ગઝલની ગીતા લખવા પંડિત થઈને જે બેઠા છે,

એવા લોકોની પાસે આ કોરો કાગળ ધરવાનો છે.

 .

નાહકની ચિંતા કરવી શું ભુંસાતી આ ભાષા કેરી,

ગુજરાતીથી દૂર વસેલો પાછો ક્યાંથી ફરવાનો છે.

 .

મારે મારા સપનાં વેચી થોડી નીંદર લેવાની છે,

જીવતરને તરછોડી આજે મારો વારો મરવાનો છે.

.

( પરાજિત ડાભી )

એક ઈચ્છા – સોનલ પરીખ

એક ઈચ્છા પર

ચામડીની જેમ

વળગેલા

મારા જીવને

હું ઉતરડી રહી છું

થોડું માંસ ખૂલે છે

થોડું લોહી વહે છે

કાચકણીની જેમ

આંખમાં ખૂંચે છે

થોડાં આંસુ

ને પથ્થર બંધાય છે

બંને પાંખમાં

તો પણ

ચામડીની જેમ

એક ઈચ્છા પર વળગેલા મારા જીવને

હું ઉતરડી કાઢું છું.

 .

( સોનલ પરીખ )

સંબંધો – તેજસ દવે

આપણે જ આપણું મનગમતું નામ કદી હોઠ લગી આવવા ના દીધું

આપણે જ પાણીના પરપોટે સંબંધો બાંધવાનું કામ લઈ લીધું

 .

ઉછળતી કૂદતી એ લાગણીઓ પોતાની

દરિયામાં ઊંડે જઈ જોડતી

સંબંધો રાખવા તો માછલીની જેમ

એ પાણી ને કોઈ દિ’ના છોડતી

 .

વાર્તામાં હુંય છું ને વાર્તામાં તુંય છે ને મળવાનું તોય નહિ સીધું ?

આપણે જ આપણું મનગમતું નામ કદી હોઠ લગી આવવા ના દીધું

 .

આંસુનું ધોધમાર ચોમાસું આજ તો

આંખોની બહાર ધસી આવતું

તારામાં ઓળઘોળ જીવેલા દિવસોને

મારામાં કેમ નથી ફાવતું ?

 .

( તેજસ દવે )