પ્રેમ – વિપિન પરીખ

જે સુંદર છે તેને જ બધા પ્રેમ કરે છે.

જોયા કરે છે ટીકીટીકીને

એક ભ્રમર બનીને ગુંજ્યા કરે છે આજુબાજુ,

બીજો રચે છે ચરણોની આસપાસ સુવાસનાં સરોવર.

કોઈ કેમેરા લઈને ‘સ્નેપ શોટ’ પાડ્યા કરે છે અહીંથી-તહીંથી

કોઈ દોરે છે ‘ચિત્રો’, કોઈ ગાય છે ગીત.

પણ

પણે એક ખૂણે હતાશ થઈને બેઠી છે એક સંકોડાઈને-

એની આંખોમાં માછલીઓ તરતી નથી

એના હોઠ પરવાળાના નથી

એનું મુખ પૂર્ણચંદ્ર જેવું નથી

એના કેશને જોઈ કાળી સાપણ યાદ આવતી નથી

લાવ, આજે હું જ

સુંદર-અસુંદરના બધા જ ખ્યાલોને ડુબાડીને

એના હોઠ ઉપર માતું નામ તરતું મૂકું.

.

( વિપિન પરીખ )

આગવા બેત્રણ અભાવો – કરસનદાસ લુહાર

થૈ જવા તરબોળ તડકે મ્હાલવાદેજે મને !

રણ વચોવચ રૂખડાશો ફાલવા દેજે મને !

.

ક્યાં સુધી આધાર મારો તું થવાનો દોસ્ત હે

આંગળી મારી હવે તો ઝાલવા દેજે મને !

.

આમ તો હું ભાવથી ભરચક સતત છું તે છતાં

આગવા બેત્રણ અભાવો સાલવા દેજે મને !

.

આ સફર છે આખરે મારાથી તે તારા સુધી;

એ જ રસ્તે મન મૂકીને ચાલવા દેજે મને !

.

હું જ છું, ના હું નથી, કોઈ નથી કૈં પણ નથી;

શૂન્યના મબલખ આ મેળે મ્હાલવા દેજે મને !

.

( કરસનદાસ લુહાર )

ખરી ખરીને – આહમદ મકરાણી

ભૂલી ગયો છું તરતાં, દરિયો તરી તરીને;

ચહેરો ભૂલી ગયો છું, દર્પણ ધરી ધરીને.

.

સાકી નથી, ન મયકશ, પ્યાલા હવે નથી એ;

પીતા હતા અમે જે પ્યાલા ભરી ભરીને.

.

થોડાં સવાલ ઉત્તર આપી દીધા અમે પણ;

ડગલું હવે શું ભરવું અમથું ડરી ડરીને ?

.

માનવ થયો છું આખર માનવ બનાવજે તું;

થાકી ગયો છું નવલાં રૂપો ધરી ધરીને.

.

ખીલ્યા પછીનું ખરવું કોણે લખી દીધું છે ?

ફરિયાદ કૈં કરે છે ફૂલો ખરી ખરીને.

.

( આહમદ મકરાણી )

સમજાય તો સારું – બી. કે. રાઠોડ

ઈશારો મૂક પથ્થરનો, તને સમજાય તો સારું.

સવેળા અર્થ ઠોકરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

જગતની રંગભૂમિ પ,ર તમાશો જિંદગીનો છે,

મજાનો ખેલ ઈશ્વરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

વધારો થાય માત્રાનો, પછી હર ચીજ બૂરી છે,

ટકોરો છે ખરેખરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

સુનામી રૂપ લૈ કાં બંધનો તોડ્યાં કિનારાએ….?

બળાપો સાત સાગરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

ન જાણે મોત કેવું રૂપ લઈને આવશે તારું,

હશે કિસ્સો ઘડીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

લખી છે વાત દિલની મેં અહીં બેચાર ગઝલોમાં,

ઝુરાપો જિંદગીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

( બી. કે. રાઠોડ )

શબ્દો વજનમાં હોય છે – રશ્મિન પટેલ

કેટલી વાતો દટાયેલી જ મનમાં હોય છે,

ગામમાં, ઘરમાં અને બીજી પવનમાં હોય છે.

.

બીજમાંથી ફળ પછી શું હોય છે અંદર કહો ?

એ જ રીતે આ કર્મોની ગતિ ગહનમાં હોય છે.

.

ફક્ત ફૂલોની સુગંધ વિશે કહો તો શું હશે ?

જો કશું ના હોય તો કૃષ્ણ ભજનમાં હોય છે.

.

આમ આખ્ખું જગત ખિસ્સામાં લઈ ફરતા રહો,

એક છેલ્લી મરણની ઈચ્છા વતનમાં હોય છે.

.

યાદની આ વેલનાં પુષ્પો ખરે છે રાતદિન,

એ જ શબ્દો એ જ અર્થો ત્યાં વજનમાં હોય છે.

.

( રશ્મિન પટેલ )

એક ખોવાયેલ – ઉર્વીશ વસાવડા

એક ખોવાયેલ નથડી, ને રમેલા રાસનો

ક્યાં મળે છે કોઈ દસ્તાવેજ એ ઈતિહાસનો

.

દોસ્ત સાબૂત રાખજે સંવેદનાઓ પગ નીચે

તો જ થઈ શકશે અનુભવ સાવ તાજા ઘાસનો

.

ઘોર અંધારે દીવો એકાદ પ્રગટાવો પછી

અર્થ આપોઆપ સમજાઈ જશે અજવાસનો

.

તેં ઈમારતના ઘણા નકશાઓ ચીતર્યા પણ હવે

આજ ચીતરી દે મને નકશો સૂના આવાસનો

.

સહેજ અમથી ફૂંકની ભીતિ તને પજવે સતત

નેસ્તનાબૂદ થઈ શકે આ મહેલ તારો તાસનો

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )

ખૂબ સંભાળજે – ‘પ્રણય’ જામનગરી

ધૂપ છે છાંવ છે, ખેંચ છે તાણ છે, ખૂબ સંભાળજે

છે અજાણી જગા, શખ્સ અણજાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

કંઈક આ પાર છે, કંઈક એ પાર છે, એ જ છે આપણું,

રાખની છે રમત, લાખની લહાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

છે સમય કૈં અલગ, છે નસીબ કૈં અલગ, છે દશા કૈં અલગ,

એનું એ તીર છે, એનું એ બાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

ધૂળ ઢંકાયેલો, સાવ ઝંખાયેલો, જાણે પીંખાયેલો,

આભમાં ક્યાંક એ, એનો એ ભાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

સહેજ લથડે ચરણ, તો અહીં છે મરણ, વાત નક્કી જ એ,

માણસો ખીણ છે, માણસો ખાણ, છે ખૂબ સંભાળજે.

.

આ તો દરિયો ‘પ્રણય’, દે ડૂબાવી બધું; શેષ કૈં ના બચે !

આંધી-તોફાન છે- જર્જરિત વ્હાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

( ‘પ્રણય’ જામનગરી )

વાયરો વસંતનો – ઉશનસ

આઘેથી અનંતથી આયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો;

વનરા તે વનમાં વાયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

..

લહરલહરીથી ગઈ ડાળીયે ઝૂકી,

કોકે વળી હૈયે ગડી વાળીયે મૂકી.

એક રાધીએ કીધ કાન-ફાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

જે વેદમાં ન માયો, ભેદ કોઈએ ન પાયો;

ઝંઝાશો આવ્યો તોયે જસદાનો જાયો,

એક રાધાના શ્વાસમાં સમાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

કેટલુંક વેઠે વીંધી વનરાની વાંસળી ?

કેટલુંક ઝીલે છેદી મુનિવરની પાંસળી ?

જેવો રાધામાં રૂં રૂં ફૂંકાયો ?

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

( ઉશનસ )

અમે કાગળ લખ્યો’તો – મુકેશ જોશી

અમે કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

છાનો છપનો કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

કસ્તુરી શબ્દોને ચંદનમાં ઘોળ્યાતા

ફાગણિયો મલક્યો જ્યાં પહેલો

.

સંબોધન જાણે કે દરિયાનાં મોજાંઓ

આવી આવીને જાય તૂટી

સંબોધન છોડીને કાગળ લખ્યો

ભલે કાગળમાં એક ચીજ ખૂટી

નામજાપની માળા લઈ બેઠા ને

પહેલો મણકો જ ના ફરેલો

.

પહેલા ફકરાની એ પહેલી લીટી તો

અમે જાણીબૂઝીને લખી ખાલી

બીજામાં પગરણ જ્યાં માંડ્યા તો

લજ્જાએ પાંચે આંગળીઓને ઝાલી

.

ત્રીજામાં એમ થયું લાવ લખી નાખીએ

અહીંયા મઝામાં સહુ ઠીક છે

અંદરથી ચૂંટી ખણીને કોઈ બોલ્યું :

સાચું લખવામાં શું બીક છે

હોઠ ઉપર હકડેઠઠ ભીડ હતી શબ્દોની

એ એક ચોકિયાત ત્યાં ઊભેલો

.

લિખિતંગ લખવાની જગ્યાએ ઓચિંતુ

આંખેથી ટપક્યું રે બિંદુ

પળમાં તો કાગળ પર માય નહીં એમ

જાણે છલકેલો લાગણીનો સિંધુ

મોગરાનું ફૂલ એક મૂકીને

મહેંકતા શ્વાસ સાથ કાગળ બીડેલો

.

( મુકેશ જોશી )

પ્રેમ કરવો – નિમેષ ચોકસી

પ્રેમ કરવો એ એક ઘટના છે

પણ ઘટનામાં પણ ઘટના છે

તમને તો અવ કાંઈ કશું નહીં

ને અમને તમારી રટના છે.

.

તમે બુદ્ધિથી બધુંય માપો

અમને લાગણીઓનો છાક

અમને જોઈએ ધોધમાર

ને તમને ઝંખના હોય જરાક

પાગલ અમે ભટકીએ

તમારા પંથ બધા વહીવટના છે.

.

તમે શાંત સરોવર

એમાં અમે ઊછળતી નૌકા

તમને વ્હાલું મૌન ને અમને

જોઈએ ટહુકેટહુકા

તમે વેદ પુરાણ

અમારા સ્કંધ બધા ભાગવતના છે.

.

( નિમેષ ચોકસી )