મને સપનું આવ્યું – સુરેશ દલાલ

મને સપનું આવ્યું

કે હું જંગલમાં રઝળપાટ કરું છું.

સમયની પારના કોઈક સમયમાં હું ફરી રહ્યો છું:

અડીખમ વૃક્ષ :

લીલાંછમ પાંદડાં, સોનેરી ફૂલ.

આંખને પાગલ કરીને ઘાયલ કરી મૂકે એવું

કોઈ શાશ્વત સૌંદર્ય.

કોઈક પશુ મારી નિકટ આવે છે :

હું ભયથી થથરું છું;

એ મને નિર્ભય થઈ જવાની વાત કરે છે.

હું ભયને છુપાવીને

નિર્ભય થયો હોઉં એવો દેખાવ કરું છું.

 .

વિકરાળ પશુ અત્યંત નજાકતથી

મારી આંખ સામે જુએ છે.

હું એની આંખમાં આંખ પરોવું છું

અને મને પ્રતીતિ થાય છે

કે મરણથી છૂટવાનો કોઈ આરો નથી.

 .

હું થઈ જાઉં છું બટકણું વૃક્ષ :

પાંદડાં અને ફૂલો ખરી પડ્યાં છે

મારા સ્વપ્નની જેમ.

જાગીને જોઉં છું તો

મારી પથારીમાં જીવન કણસે છે

અને સૌંદર્ય આક્રંદે છે.

હું પડખું ફરીને

ફરી પાછો સૂઈ જવાનો પ્રયત્ન કરું છું:

કાનમાં આવેલાં આંસુને પાંપણથી લૂછી નાખું છું.

 .

( સુરેશ દલાલ )

વૈરાગ્ય – પ્રીતમ લખલાણી

ઓફિસે જવાની ચિંતામાં

ઉતાવળે બાલ્કનીમાં ઊભા

તમે બ્રશ કરતા હો

ને

રણકતી ફોનની ઘંટડી

સમાચાર આપે કે

પરોઢે

સૂર્ય ઊગવાના

કોડ જોતી મારી આંખ

સદા માટે બિડાઈ ગઈ.

હે દોસ્તો !

તમારા ભરચક કાર્યક્રમમાંથી

થોડોક સમય કાઢી

મારા શબને

વીજળીને બદલે

લાકડાની ચિતામાં બાળજો.

સ્મશાનને બાંકડે

બીડી ફૂંકતા

તમે બે ઘડી

વિચારી શકો

કે

માણસે

ધુમાડો થવા

આખી જિંદગી

કેટલી દોડધામ કરવી પડે છે !!!

 .

( પ્રીતમ લખલાણી )

કવિતામાં કશુંક – સુરેશ દલાલ

કવિતામાં કશુંક ન સમજાય એવું

હોવું જોઈએ

-માણસની જેમ.

બધું જ સમજાઈ જાય છે

પછી

કોઈ રહસ્ય નથી રહેતું.

 .

કિનારો અને સમુદ્ર

હંમેશાં એકમેકની સંગતમાં હોય છે

છતાં પણ

સમુદ્રના પ્રત્યેક મોજાને

સમજવાનો દાવો ખુદ સમુદ્ર પણ ન કરી શકે

તો પછી બાપડા કિનારાની તો વાત જ શી ?

કિનારો પણ એવી પાળ બાંધીને

બેસી ગયો છે

કે એ પોતાને પણ ઓળંગી શકતો નથી.

પછી બીજાને ઓળંગવાની તો વાત જ ક્યાં ?

 .

મારે કશું જ સમજવું નથી.

કેવળ જીવવું છે-

અનંત રહસ્ય સાથે.

 .

( સુરેશ દલાલ )

તું અને હું – મધુમતી મહેતા

શબ્દની ગહેરાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

તેજની તનહાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

કંટકોનાં રાજ્ય છે ને શૂળના ત્યાં કાયદાઓ,

ફૂલની રુસવાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

વાત લઈને વાયરાઓ વાય છે ચારે દિશામાં,

વાતની વડવાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

ના મળ્યાં પળની પછીતે કે પ્રલયના અંધકારે,

પ્રેમની પરછાંઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

જ્યાં નથી પડઘો કે પડછાયો કે ભણકારો હવામાં,

સ્તબ્ધતાની ખાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું

 .

આજ કિસા ગૌતમીની શોધ પૂરી થઈ ગઈ છે,

એક ચપટી રાઈમાંથી નીકળ્યાં છે તું અને હું.

 .

( મધુમતી મહેતા )

વાણી પછીનું મૌન – સુરેશ દલાલ

વાણી પછીનું મૌન

મને ડાળી પરના ગુલાબ જેટલું

સુંદર લાગ્યું.

 .

પથ્થરમાંથી પ્રકટતું ઝરણ

મને વૈશાખી મોગરા જેટલું

મ્હેકતું લાગ્યું.

 .

તારા સાન્નિધ્યને કારણે જ

કાદચ, આ બધું સુંદર લાગતું હશે.

 .

તારા સાન્નિધ્યમાં

મને એમ થયા કરે છે

કે હું વૃક્ષ થઈને ઊગી શકું છું

પંખી થઈને ઊડી શકું છું

સાંજની શીતળ હવા થઈને

પર્વતના ખભા પંપાળી શકું છું

અને નદી થઈને વહી શકું છું.

 .

તારું સાન્નિધ્ય સ્વયમ સૌંદર્ય

સૌંદર્ય એકલું હોય છે

કદીયે એકલવાયું નથી હોતું.

 .

( સુરેશ દલાલ )

અટકી અટકી – મધુમતી મહેતા

બગલા જેવું ધ્યાન ધરે છે અટકી અટકી

મનનો મણકો આજ ફરે છે અટકી અટકી

 .

રમતાં રમતાં થોભું છું ને નીરખું સઘળે,

જાણે હરણું ઘાસ ચરે છે અટકી અટકી

 .

ભીની આંખે સાસરિયે જાતી કન્યા સમ,

વૃક્ષો પરથી પાન ખરે છે અટકી અટકી

 .

બુઢ્ઢી મા તો જૂની વાતો કરતાં કરતાં

આજ બની હો એમ કહે છે અટકી અટકી

 .

આંખો મીંચી ખૂબ પીઉં છું અંધારાને

આઘે દીવો સાદ કરે છે અટકી અટકી

 .

વીંટી તો ખોવાઈ નથી તો એને મળવા

મહેતા ડગલાં કેમ ભરે છે અટકી અટકી

 .

( મધુમતી મહેતા )

તમને લઈ જવા માટે – સુરેશ દલાલ

તમને લઈ જવા માટે

રસ્તો તો તૈયાર છે : પણ થાક્યા છો

અહીં બેસો તો ખરા.

 .

દોડ દોડ શું કર્યા કરો છો ?

આવતી કાલની સલામતી માટે

આટલું બધું શું તરફડ્યા કરો છો ?

થોડીક વાર તો આકાશ જુઓ

થોડીક વાર તો જુઓ ધરા

અહીં બેસો તો જરા.

 .

આકાશના કોઈક ટુકડાને

તમારી સાથે જીવવું છે

રોજ રોજ તમારે જ આંગણે ઊગેલા ફૂલને

તમને કૈંક કહેવું છે.

 .

તમે સ્હેજ

થોડીક ક્ષણ પણ ઊભા રહેશો

અમસ્તા પણ મૂંગા રહેશો

તો તમારી જ ભીતર

રહેલા પંખીને ટહુકવું છે.

 .

તમે થોડાક તો તમારા પ્રત્યે

ઓછા ક્રૂર થાવ

તમે દુનિયાદારીથી થોડક તો દૂર થાવ

ખાતરી આપું છું

કે તમને લઈ જવા માટે

રસ્તો તો તૈયારછે : પણ થાક્યા છો –

તો અહીં બેસો તો જરા.

 .

( સુરેશ દલાલ )

एक अनकही कहानी – दीपक भास्कर जोशी

मैं

जब भी संवेदन भार

से

उसके

कुछ और

करीब जाने के लिए

अपने

कदम बढाता हूँ,

तब

एक बिल्ली की

सधी उछाल की तरह

अपने प्रेमी के साथ गुजारी

चांद रातों की

कहानी सुनाने लगती है !

मानो मेरे बढते हुए कदम रोकना चाह रही हो !

तब मैं

मेरी कविताओं की डायरी

ताल के पानी पर

तैरते चांद के

प्रतिबिंब को

निशाना बना कर

फेंक देता हूँ

एक धीमी सी

डुबुक की आवाज होती है

और

कुछ नन्हे से पानी के बुलबुले

सतह पर आकर बिखर जाते है

सतह पर तैरते

चांद का प्रतिबिंब

बिखर जाता है……….!

मैं रुके हुए फैसले की तरह ताकता

रह जाता हूँ

बिखरे चांद के प्रतिबिंब

की ओर !

जब आखरी पानी का बुलबुला

सतह पर

आकर मिट जाता है

तब मैं अपने कदम

मोड लेता हूँ

उस दिशा में

जहाँ से मैं चला था.

 .

( दीपक भास्कर जोशी )

પ્રેમરંગથી ન્યાલ – મેઘબિંદુ

પ્રેમરંગથી ન્યાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

 .

સ્મિતભર્યા સૌરભની બંસી

સાંભળતા હરખાતી

તારા સંગે રંગભીની થઈ

આશ્લેશે મલકાતી

વરસાવે તું વ્હાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

 .

ઉમંગનાં ફૂલોથી શોહે

જીવતરનો આ બાગ

રંગરાગના લયતાલથી

ખીલ્યો રે અનુરાગ

પળપળ મારો ખ્યાલ

સાંવરિયા તારા પ્રેમરંગથી ન્યાલ

.

( મેઘબિંદુ )

સતત દ્વાર થઈને – નરેશ સોલંકી

સતત દ્વાર થઈને ખખડવાનું લાવ્યા,

નરી અંધતા લઈ રખડવાનું લાવ્યા.

.

અમે ચીસ, પડઘા, ટહુકા ને ગીતો

પછી ખીણ અંદર ગબડવાનું લાવ્યા.

 .

છીએ ખુરશી ટેબલ ને કાગળની ફાઈલ,

મનોમન ઉદાસી બબડવાનું લાવ્યા.

 .

મને થાતી ઈર્ષાઓ પીંજરનાં પંખી

નગરમાં અકારણ ફફડવાનું લાવ્યા.

 .

કલેજું ભલેને સિકંદરનું રાખો

મસાણોમાં માથું રગડવાનું લાવ્યા.

.

છતો જોઈને બસ આ વરસે છે વાદળ

અમે રિક્ત નેવે દદડવાનું લાવ્યા.

 .

( નરેશ સોલંકી )