.

ઘર ન જાણે એવું કંઈ કરતી અગાસી

ચાંદ પર ચોરી-છૂપી મરતી અગાસી !

 .

સાંજ થાતાં રોજ નીખરતી અગાસી

ને સૂરજના તેજથી ડરતી અગાસી !

 .

તારલાઓ રાતભર ગણતી અગાસી

ને સવારે ફૂલ-શી ખરતી અગાસી !

 .

દેખ કેવાં ફૂલ બેઠાં વેલ પર આ

દ્રશ્ય ભીનાં આંખમાં ભરતી અગાસી

 .

હોઠ પર જ્યારે ગઝલ હોઠો લખે છે

લાગતી ત્યારે તો મધઝરતી અગાસી

 .

એકલી છું હું અને આ ઓરડો છે

ઓરડામાં ડોકિયાં કરતી અગાસી!

 .

( ગાયત્રી ભટ્ટ )

..

કેટલી ઘૂંટ્યા કરી બારાખડી, તું પાનું ફેરવ

અક્ષરોને પણ હવે ખાલી ચડી, તું પાનું ફેરવ

 .

જો ઘણાં વિશ્વો ઊઘડશે મુખડાથી અંતરા લગ

કેમ નાહક એક ગણગણતો કડી, તું પાનું ફેરવ

 .

ના કશું એ છળ સિવા જે ગઈ અને જે આવનારી

આપણા તો હાથમાં બસ અબઘડી, તું પાનું ફેરવ

 .

ચાલ, ખોલી નાખ, દરવાજો હવે તો સાતમો પણ

છો ઊડે મસ્તક પછી કે પાઘડી, તું પાનું ફેરવ

 .

આ સફેદી તો નથી જાગીર કોઈની જ, દોસ્ત

શબ્દ સાથે એટલે એ બાખડી, તું પાનું ફેરવ

 .

( વીરેન મહેતા )

.

પથ્થર એ મારી કામના ક્યારેય હતી નહિ

પથ્થર એ મારી કામના છે.

કેમ કે તમે આધિપત્યના જોરે બધું જ બંધ કરી દીધું છે.

આપણાં લોહીમાં એકલો અંગારવાયું જ આવનજાવન કરે છે

અંદરની હવા, બહાર નહીં જાય તો ય જગતને નુકસાન નથી.

મને ચિંતા છે બહારની હવા અંદર નથી આવતી તેની.

મને જોઈએ ખુલ્લું આકાશ.

મને જોઈએ ધોમધખતો તાપ.

સૂસવાટે વાતો પવન જોઈએ મને.

મારી તૈયારી કાચઘરમાં દફન થવાની નથી.

આ કાચઘરને અંદરથી તોડે એવો પથ્થર

શોધું છું.

પથ્થર એ મારી કામના છે.

પથ્થર એ મારી કામના ક્યારેય ન હજો.

 .

( હર્ષદ ત્રિવેદી )

.

હું એક એવા દેશનો કવિ છું

જેની પાસે ગાવા માટે

પોતાના દેશની એકતાનું કોઈ ગીત નથી

હું એક એવો સંગીતકાર છું

જેનો સ્વરબંદિશોમાં દેશની સરહદોની અખંડિતતા

સાચવતો કોઈ જ સૂર નથી

હું મારી આસપાસના વાદ્યોમાં ત્રાસવાદને થડકતો જોઉં છું

અને દેશપ્રેમના એકતારાનો તાર તૂટી ગયો છે,

ભયંકર ચીચિયારીઓના અવાજથી,

અવાજ દેવતા છે એમ હું માનું છું

પણ કેટલાક ધર્મો એમ માનતા નથી

હું નાનકડો ચિત્રકાર નથી અન્યથા મારી પીંછીએ

એકાદ ચિત્રમાં દેશની દીવાલોમાં એકતા ચીતરી બતાવી હોત

ગાંધીજીનું ચિત્ર કરી શક્યો હોત કે કેમ

તે નક્કી નથી પરંતુ મારા ચિત્રોમાં

ગાંધીજી અને દેશની એકતા ક્યાંક ક્યાંક જરૂરથી ઉપસી આવત

ખરેખર તો અત્યારે

ચિત્રકાર નહિ પણ સૈનિક તરીકે ગોઠવાવું જોઈએ

જ્યારે કવિ સૈનિક બનશે ત્યારે જ

દેશની એકતા, એકતા બનશે

કવિએ લીલી વરદી પહેરવાની જરૂર નથી.

કવિએ તો લીલાં બલિદાનોને ગાવાનાં છે

કવિએ તો પોતાનું ગીત શોધવાનું છે અને ખરેખર તો તેણે

ગીતમાં પોતાના દેશને ગોતવાનો છે.

 .

( પ્રફુલ્લ પંડ્યા )

.

અલખ તણે અણસારે

મેં નાવ મૂકી મઝધારે

 .

હવે પવનનો સાથ મેં છોડ્યો સઢને સલામ કીધા

સૌના પાલનહારાને મેં હાથ હલેસાં દીધાં

 .

સૂર મળ્યો સૂનકારે

અલખ તણે અણસારે

 .

કોણ ખોબલે રેત ભરે જો હીરામોતી મળતાં

હાથ જોડતાં મળે મંજિલો પ્હાડ બધા ઓગળતા

 .

જ્યોત જલી અંધારે

અલખ તણે અણસારે

 .

( સંદિપ ભાટિયા )

.

થોડાંક વર્ષ ગુમાવ્યાં

“મિત્ર”નો અર્થ શોધવામાં

અને પાછળથી થોડાંક વર્ષ ગુમાવ્યાં

કવિતાને શોધવામાં

કોહવાઈ ગયેલાં સપનાંઓથી

થોડાંક વર્ષ ચલાવ્યાં કલમ નામની

પવિત્રીએ

સવા વહેંત ઊંચા આદર્શો

અને

દોઢ વહેંત ઊંડા મિત્રો વચ્ચે

બંધાતા, તૂટતા અને ફરી બંધાતા

સંબંધોનું પડીકું વાળવામાં મશગૂલ હાથ

કવિતા લખવાનું ચૂકી ગયા

-અને એક વિસ્ફોટ સર્જાયો

લોહીથી કાગળ વચ્ચે

ઊડીને ઉંધું વળી ગયું બધું જ

ઊંધા વળી ગયા વર્ષો

ઊંધા વળી ગયા અર્થ

ઊંધા વળી ગયા સ્વપ્નો

સંબંધો તોય ટટ્ટાર ન રહ્યા !

 .

( પ્રફુલ્લ પંડ્યા )

.

હોય શું બીજું તો ખાલી હાથમાં

ખાલીપો ખખડે સવાલી હાથમાં

 .

હોઠ પર ઘૂઘવતો દરિયો પ્યાસનો

કાચની એક ખાલી પ્યાલી હાથમાં

 .

ભાગ્યરેખા હાથથી સરકી ગઈ

રહી ગઈ બસ પાયમાલી હાથમાં

 .

હાથમાં ફીકાશ વધતી જાય છે

ક્યાંથી આવે પાછી લાલી હાથમાં.

 .

હાથ એનો હાથતાલી દૈ ગયો

ને હવે પડઘાય તાલી હાથમાં

 .

એક છાયા રાતભર ઘૂમે અહીં

ચાંદનીનો હાથ ઝાલી હાથમાં

.

(આદિલ મન્સૂરી )

.

બારીઓ ઊઘડી ફટોફટ ને ઝરૂખા ઝળહળ્યા

આપણે આવ્યા વિજેતા થઈ તો રસ્તા ઝળહળ્યા

 .

શબ્દનાં કૈં દ્વાર ભિડાયા પછી એવું બન્યું

બે નજર ભેગી મળી : નવખંડ દીવા ઝળહળ્યા

 .

દોસ્ત ! ભ્રમણાએ હકીકતને નિભાવી એ રીતે

સાચવેલા સૂર્ય બુઝાયા તો શમણાં ઝળહળ્યા

 .

નાવ તો નાવ જ રહી એનું રૂપાંતર ના થયું

આપ બેઠા તે પછી બન્ને કિનારા ઝળહળ્યા

 .

દિલ શમાદાની હતું જેમાં સ્મરણ બળતાં રહ્યાં

આપણે એકાંતની મહેફિલમાં ક્યાં ક્યાં ઝળહળ્યા

 .

( નયન હ. દેસાઈ )

.

પ્રથમ જ્યાં મળ્યાં એજ સ્થળ આટલામાં,

હિમાલય સમી એક પળ આટલામાં.

 .

ભલે રેત લાગે મૂકો સાચવી પગ,

અચાનક ઊઠે છે વમળ આટલામાં.

 .

અને એ પછી તો હજુ આજ સુધી,

સમયની એ છટકેલ કળ આટલામાં.

 .

હજુ કોઈ રાતે જતો સૂર્ય ઊગી,

અને થઈ જતો એ કમળ આટલામાં.

 .

જુઈ, પારિજાતક, ઘટાદાર પીપળ,

ઊગી ગઈ છે એકેક પળ આટલામાં.

 .

( રાજેશ વ્યાસ )

.

બાજી બધીય જીતની છે હાથમાં છતાં,

મારો નથી ગણાતો વિજય, કોણ માનશે ?

 .

ધમની અને શિરાઓ બધી રિક્ત થઈ ગઈ,

ધડક્યા કરે છે તોય હૃદય, કોણ માનશે ?

 .

આજે ભલે ને ખાલી ચડી ગઈ છે હાથમાં,

મુઠ્ઠી મહીં રહ્યો’તો સમય, કોણ માનશે ?

 .

મારી ગલી મહીં ન મને કોઈ ઓળખે,

તારી ગલીમાં મારો વિષય, કોણ માનશે ?

 .

( મહેન્દ્ર ગોહિલ )