રાત દિવસના ફરફર ફરકે

કોરા કાગળ બે’ક

નાહક લખવું-ભૂંસવું

અમથી છેકા છેક

 .

આમ જુઓ તો સામે સામે

આમ જુઓ તો દૂર

વળાંક ઊંચા-નીચા-અઘરા

પગ થાકીને ચૂર

વૃક્ષો-પર્ણો, રસ્તા-ચરણો

વચ્ચે કેવા લેખ !

 .

તડકાના ચાંદરણે ચીતરી

ચાંદા કેરી ધૂપ

મારામાં કોઈ બડબડતું

ને કોઈ કરતું ચૂપ

અણઉકલતા અક્ષર વચ્ચે

કરવી કપરી ખેપ

 .

( સોનલ પરીખ )

કેસરી આકાશની તું વાત કરમાં,

સૂર્યના અજવાસની તું વાત કરમાં.

 .

ભાગ્યનું ગણિત ગણી લે જિન્દગીમાં,

એ હિસાબી શ્વાસની તું વાત કરમાં.

 .

ચંદ્ર, વાદળની રજાઈ રાતે ઓઢે,

રેશમી આભાસની તું વાત કરમાં.

 .

જે ફકીરી યાદમાં ફરતો રહે છે,

એ ખુદાના દાસની તું વત કરમાં.

 .

પ્યાસ ગંગા, પ્યાસ ઝમઝમ, જળ પવિત્ર છે,

એક ચમચી પ્યાસની તું વાત કરમાં.

 .

પેન કાગળમાં સળગતી શબ્દલીલા,

એ ગઝલના રાસની તું વાત કરમાં.

 .

દર્દની આજેય અનુભૂતિ કરાવે,

એવા પ્રાસે પ્રાસની તું વાત કરમાં.

 .

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

પ્રથમ આભ ઊઘડે પછી સૂર્ય ને તે પછી પુષ્પ ઊઘડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું,

પ્રથમ શ્વાસ ધબકે પછી સ્મિત ને તે પછી હોઠ ઊપડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું.

 .

મને મોકલો એ પ્રથમ શબ્દને દઈ દીધું જે નિમંત્રણ હું એના જતનની શરૂઆતમાં છું,

પછી શબ્દ થઈને હું પાછો ફરું તે પ્રથમ મારામાંથી હું મારા વિલયની શરૂઆતમાં છું.

 .

ન ઝબકી ઊઠે દ્રશ્ય માટે અચાનક ધીમે ધીમે ઊઘડતાં નયનની શરૂઆતમાં છું,

કલમ લઈ પછી ગોઠણે ગોઠવીને બરાબર લખાતા જતા પત્રના ખાસ લયની શરૂઆતમાં છું.

 .

તમારા વિચારોતણી જ્યાં ગડી ખૂલતાં મહેક પમરે હું એવા પવનની શરૂઆતમાં છું,

પ્રથમ યાદ છલકે પછીથી વિરહ ને પછી ગીત ઊપડે હું એના જ લયની શરૂઆતમાં છું.

 .

શરૂઆતમાં છે પછી આ-પછી તે, પછી તો છે હોવું હું એના શ્રવણની શરૂઆતમાં છું,

અગર તો નથી-યા નહીં હોય, ના-ના નથી, તો પછી જે રહે તે પ્રલયની શરૂઆતમાં છું.

 .

( મહેશ શાહ )

રોજ એક મોસમ નવી આવીને પાછી જાય છે,

કાલ મળશું, એમ સમજાવીને પાછી જાય છે !

.

જાગતી આંખે કર્યા સ્વપ્નાના વાવેતર અમે,

વાદળી આવે છે, તરસાવીને પાછી જાય છે !

 .

હું અજાણી યાદનો પીછો કરું તો શી રીતે,

એ મને મારાથી છોડાવીને પાછી જાય છે !

 .

એક ખુશ્બૂ રોજ આંસુ લૂછવા આવે છે પણ,

ફુલના સોગંદ ખવડાવીને પાછી જાય છે !

 .

એમની સાથે ઘણી વાતો કરું છું તે છતાં

ખાસ વાતો હોઠ પર આવીને પાછી જાય છે !

 .

સાંજ પડતાં એ સુગંધિત લે’રખી આવે છે પણ,

એમનો સંદેશ સંભળાવીને પાછી જાય છે !

 .

પણ ખલીલ એનો ઈરાદો શું છે પૂછો તો ખરા,

રોજ રાજું ફૂલ પકડાવીને પાછી જાય છે !

 .

( ખલીલ ધનતેજવી )

જે કાયમ રહેતો દર્પણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

અને લુપ્ત થઈ જાતો ક્ષણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

આમ જુઓ તો સાચું છે ને આમ જુઓ તો આભાસી

મૃગજળ થઈને રહેતો રણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

એ ગમતીલી પરીકથાઓ વાંચે એવી આંખો ક્યાં રહી ?

જે ખોવાયું છે બચપણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

આજ લગી ભાગ્યો જેનાથી, એ મારો પડછાયો નીકળ્યો,

હું રહેતો તો એ મુંઝવણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

હોઠમાં ઉપર આવ્યાં જે ગીતો એ આખી દુનિયા જાણે છે,

જે અટવાયાં છે લેખપમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

ગુપ્ત ગણીને શોધો ત્યારે પ્રગટ થવાનો એ પળભરમાં

જે સંતાયો છે કણકણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?

 .

( ઉર્વીશ વસાવડા )

નદીને પૂછો, ગગનને પૂછો, ધરાને પૂછો શું પૂછવું છે,

હજાર પ્રશ્નો છે સૌની પાસે, બધાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

નથી અમે કંઈ અમારા ઘરમાં ઉછીનું અજવાળું લઈને બેઠા,

અમારા દીવા સળગતા રહેશે હવાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

અમારી નેકી-બદીનો આખો હિસાબ મોઢે કરી લીધો છે,

ઉઠો ફરીશ્તા, તમે તમારા ખુદાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

અમારા જખ્મો, અમારી પીડા, અમારી બીમારી ત્યાંની ત્યાં છે,

તબીબ પાસે જવાબ માગો, દવાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

સફર છે લાંબી ને રસ્તો ટૂંકો, છે રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા,

કરી આ કોણે દશા અમારી દિશાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

દરેક વાતે કશુંક ખૂટે, વિચાર ટાંકો ને ટેભાં તૂટે,

યુગોથી બેઠી છે આ પનોતી, દશાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

ખલીલ, સૌમાં રહ્યો છે માણસ ને માણસાઈ મરી ચૂકી છે,

હયાતી પાસે જવાબ ક્યાં છે, ફનાને પૂછો શું પૂછવું છે.

 .

( ખલીલ ધનતેજવી )

દરેક પુરુષમાં છૂપાયેલો હોય છે

એક સિદ્ધાર્થ…

સંસારની જટિલતાથી

બહાર નીકળીને

ફક્ત પોતા માટે જીવવા ઈચ્છતો

સિદ્ધાર્થ !

કેટલું સહેલું છે

અર્ધરાત્રિના અંધકારની આડમાં

પોતાની કાયરતાને

મહાભિનિષ્ક્રમણ માની લેવું !

જાણે છે,

મેં પણ જોયો છે

તારી આંખોમાં

કેટલીય વાર એ સિદ્ધાર્થને !

કદાચ આથી જ

સૂઈ નથી શકતી

નિશ્ચિંત થઈ

તારા સુદ્રઢ ખભા પર

જ્યારેય પળ બે પળ

ટેકવું છું માથું

તો એ જ ક્ષણે

ભીતરથી ઊઠે છે ચીસ

નહીં યશોધરા,

અસત્ય છે આ આશ્વાસન !

તારે સજગ સચિંત રહેવાનું છે

હર પળ, હર દિન

ક્યારેય આશ્વસ્ત નથી થવાનું

આ આલિંગનની સુરક્ષા

ભ્રમ સિવાય કશું નથી

અને પછી

ખુદ કરી લઉં છું

સમજૂતી

નિયતિના ષડયંત્ર સાથે.

મારા સિદ્ધાર્થ

શું તું જાણે છે

મારી ભિક્ષા વિના

અધૂરું છે તારું બુદ્ધત્વ ?

 .

( માલા કાપડિયા )

હું કવિતાની શોધમાં હતી

એટલે મેં કાગળ પર આડા ઊભા લીટા ચીતર્યા

જીંદગી જેવા..

પણ જીંદગી એટલે કવિતા નહિ

આવું તો ક્યારનું સમજાઈ ગયેલું

એટલે કાગળ પર ચીતરાયેલી જીંદગીને ડૂચો વાળી બારી બહાર ફેંકી દીધી

ફરી પાછું કોરું કાગળ લઈ કવિતા ચીતરવા બેઠી

કવિતા વિશે હું સ્પષ્ટ હતી, જીંદગીની જેમ જ..

એક પછી એક ઘણા વિષ્યો આવ્યા મનમાં

પણ કવિતા સર્જાઈ નહિ

અચાનક આંખ સામે તારો ચહેરો તરવરી ઊઠ્યો

આંખો ભીની થઈ ગઈ

તું આંખોમાંથી કાગળ પર આવી ગયો

અને મને કવિતા જડી ગઈ

પણ ત્યારથી આંખો થી ગઈ સાવ ખાલીખમ..શુષ્ક

કવિતા તો જડી ગઈ

પણ કવિતા અને જીંદગી બેઉ જુદા જુદા

અને એટલે જ હવે હું જીંદગીની શોધમાં છું…!!

 .

( એષા દાદાવાળા વ્યાસ )

રૂનાં પૂમડાંનું દીધું આયખું

અત્તર થઈને કે પાણી થઈને કે

તણખો થઈને તને આવવું હોય એમ આવ તું

.

મારે તાંતણે તાંતણે તેં સીંચી તરસ

હવે ચૈતરનો તડકો થઈને ના વરસ

.

સદીઓથી મૌન મારી ઝંખનામાં ભળ,

મને ભેટ, આમ આઘે આઘેથી ન બોલાવ તું

.

મને પીંજ, મને કાંત મને તારતર કર

મારા જીંડવાપણાનો સ્વામી સ્વીકાર કર

.

ચકલીની જેમ મને ચાંચમાં તું લે, તારા

માળામાં ગોઠવ, ન વાયરાની સંગે વહાવ તું

>

( સંદીપ ભાટિયા )