આ જીવ જીવવાની ઈચ્છાઓ કરે એમ

જાણે કે એક કીડી પાણીમાં તરે એમ.

.

એવું શું છે શબદમાં કે હું ફરી ગયો છું

મૃત્યુ પછીથી બીજો અવતાર ફરે એમ.

.

હું વૃક્ષ થઈ ઊભો છું પર્વતના ઢાળ ઉપર

સુક્કાં બધાંય પર્ણૉ ઝરણામાં ખરે એમ.

.

કાગળ કલમ દવાત અને એકલાપણું

તું ગોખલાના દીવે દરબાર ભરે એમ.

.

( અરવિંદ ભટ્ટ )

તું મને કાગળ લખે તો, રોજ હું સજદા કરું !

યાદના  અંજળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

કોઈ મારા હાથમાં તડકો લખે વૈશાખનો,

તું કદી ઝાકળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

શું તરન્નુમ થઈ વહે છે શ્વાસની રફતારમાં ?

તું મને અટકળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

સાવ કોરા સ્પર્શનું આકાશ આપું છું તને,

મેઘલાં, વાદળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

શું થયું રણમાં રઝળતી એ અજાણી લાશનું ?

તું કથા આગળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

હું તને દરિયો લખીને રણ લખું આસીફને,

તું કદી મૃગજળ લખે, તો રોજ હું સજદા કરું !

.

( મીરા આસીફ )

ચાલે છે શ્વાસોચ્છવાસ એની ખાતરી કરાવ !

તું છે હ્રદયની પાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

આ તો ઘુવડની જાત, નયન ખોલશે નહીં,

સૂરજ તણો પ્રકાશ, એની ખાતરી કરાવ !

.

તાકી ઉપર ન ચાલશે ચાતક હવે અહીં

લાગી છે ખરી પ્યાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

સામે ઊભો છું એટલું પર્યાપ્ત ત્યાં નથી

આવ્યો કરી પ્રવાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

સાથે મળીને લે ભલે આનંદ સિદ્ધિનો,

તારોય છે પ્રયાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

ગઈ રાત ને પ્રભાત થયું –  જૂની વાત છે

પ્રગટ્યો ખરો ઉજાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

માણસ છું એમ બોલવાથી ચાલશે નહીં,

જે લક્ષણો છે ખાસ, એની ખાતરી કરાવ !

.

( નટુભાઈ પંડ્યા )

ખ્વાબમાં આવી શકું ? આપો રજા

લાગણી વાવી શકું ? આપો રજા

.

બોલવાની ના ભલે પાડો તમે

મૌન બિછાવી શકું ? આપો રજા

.

જામના બે ઘૂંટ જો આપો તમે

પ્યાસ બુજાવી શકું ? આપો રજા

.

જિંદગી શું ચીજ છે આ પ્યારમાં

મોત બોલાવી શકું ? આપો રજા

.

( જગદીશ વરૂ )

એક દિવસ

બરફને ખૂબ ઠંડી લાગી.

ઠંડીથી એ એટલો ધ્રુજે

જાણે કે એની ભીતર ધરતીકંપ ન થતો હોય.

મેં ધાબળા પર ધાબળા ઓઢાડ્યા

તો પણ કંઈ ન વળ્યું.

મેં એની આસપાસ તાપણું કર્યું.

ત્યારે કૈંક કળ વળી.

.

એક દિવસ

આગને અસહ્ય બળતરા ઉપડી.

નહીં જંપ નહીં ચેન

કેવળ બેચેન.

આગના મોંમાં બરફ મૂક્યો

પણ કૈં કરતા કૈં વળે નહીં.

આગ તો કેવળ અંદરથી બળ્યા કરે

છેવટે મેં એના હોવાની આસપાસ

જળની દીવાલ ચણી

ત્યારે કૈંક કળ વળી.

.

મને ખૂબ મોડે મોડે સમજાયું

કે આ બરફ અને આગ તો

મારી ભીતર

થીજી જતા અને બળતરા અનુભવતા

સુખ અને દુ:ખ જ છે.

.

( સુરેશ દલાલ )

તપતો સૂરજ ખિસ્સે રાખી, ચાલી નીકળો,

ખુદનો પડછાયો ઉપાડી, ચાલી નીકળો !

.

કિનારા તોડીને દરિયા ઉમટશે સામટા,

મુઠ્ઠીમાં પૂનમને દાબી, ચાલી નીકળો !

.

લ્હેરાતાં ઉગશે ખેતર ત્યાં ઈન્દ્રધનુષનાં,

સૂકી ભોંમાં, સપનાં વાવી ચાલી નીકળો !

.

ચોગરદમ ઘુમશે મોસમ વાસંતી, શોધવા-

ટહુકાઓ કંઠે છૂપાવી ચાલી નીકળો

.

વીંધ્યે રાખો પોતીકાં અઢળક આકાશને,

વરસાદી યાદોને ચાખી, ચાલી નીકળો !

.

( છાયા ત્રિવેદી )

બસ પલળવું એ જ આશય હોય છે

કોઈ પણ આંખો જળાશય હોય છે

.

માત્ર શ્રદ્ધા પર બધો આધાર હોય છે

ક્યાં બધા પથ્થર શિવાલય હોય છે

.

જામ પેઠે ગમ બધા પીતો રહ્યો

જિંદગી જાણે સુરાલય હોય છે

.

શક્યતાનો રોજ તોડું છું બરફ

લક્ષ્ય મારું તો હિમાલય હોય છે

.

ઝંખના પણ ક્યાં સુધી કરવી ઘટે ?

આખરે એની નિયત વય હોય છે

.

( કુમાર જૈમિનિ શાસ્ત્રી )

જટા જો હું બાંધુ તો કૈલાસ લાગે

છતાં જિંદગી કેમ વનવાસ લાગે

.

પુરાતન સમયમાં નવા રંગ ભરવા

કલમ જો ઉઠાવું તો ઈતિહાસ લાગે

.

ભણેલોય માણસ અભણ થઈ ગયો કાં ?

મનોમન વિચારું તો અભ્યાસ લાગે

.

વિખેરી રહ્યો છું ભરમની સમાધિ

મને આ જગત સાવ આભાસ લાગે

.

ઘણીવાર એવુંય લાગે છે મીરાં

લખું તમને કાગળ ને સહવાસ લાગે

.

અણીદાર આસિફ ભલે તીર છોડે

વીંધાતું નથી કંઈ ને ડંફાસ લાગે

.

( મીરા આસિફ )

એક ખોબા જળમાં તરવું ખૂબ અઘરું કામ છે,

ખિસ્સાના ખાલીપે ફરવું ખૂબ અઘરું કામ છે.

.

ટેકરી પર સાથ તારો ના મળ્યો લીલો, અને

ઢાળથી નીચે ઊતરવું ખૂબ અઘરું કામ છે.

.

નાહીને કોરાં થવાની વાતને કોરે મૂકો,

ભીતરે ભીનાં નીતરવું ખૂબ અઘરું કામ છે.

.

છોકરીના મનની વાતો વાવના જેવી જ છે,

વાવમાં ઊંડે ઊતરવું ખૂબ અઘરું કામ છે.

.

આંખ સામે છે સરસ કાગળ, કલમ ને મેજ, પણ

અહીં ગઝલમાં આવી ઠરવું ખૂબ અઘરું કામ છે.

.

( રમેશ શાહ )