ठीक है मैंने कभी देखा अँधेरा,

किन्तु अब तो हो गया फिर से सबेरा,

भाग्य-किरणों ने छुआ संसार मेरा;

 प्रात-मुकुलित फूल-सा है प्यार मेरा.

 .

तप्त आँसू से कभी मुख म्लान होता,

किन्तु अब तो शीत जल में स्नान होता,

राग-रस-कण से घुला संसार मेरा,

प्रात-मुकुलित फूल-सा है प्यार मेरा.

 .

आह से मेरी कभी थे पत्र झुलसे,

किन्तु मेरी साँस पाकर आज हुलसे,

स्नेह-सौरभ से बसा संसार मेरा;

प्रात-मुकुलित फूल-सा है प्यार मेरा.

 .

एक दिन मुझमें हुई थी मूर्त जडता,

किन्तु बरबस आज मैं झरता, बिखरता,

है निछावर प्रेम पर संसार मेरा;

प्रात-मुकुलित फूल-सा है प्यार मेरा.

 .

( हरिवंशराय बच्चन )

तापमय दिन में सदा जगती रही है,

रात भी जिसके लिए तपती रही है,

प्राण, उसकी पीर का अनुमान कर लो;

आज आओ चाँदनी में स्नान कर लो.

 .

चाँद से उन्माद टूटा पड रहा है,

लो, खुशी का गीत फूटा पड रहा है,

प्राण, तुम भी एक सुख की तान भर लो;

आज आओ चाँदनी में स्नान कर लो.

 .

धार अमृत की गगन से आ रही है,

प्यार की छाती उमडती जा रही है,

आज, लो, मादक सुधा का पान कर लो;

आज आओ चाँदनी में स्नान कर लो.

 .

अब तुम्हें डर-लाज किससे लग रही है,

आँखे केवल प्यार की अब जग रही है,

मैं मनाना जानता हूँ, मान कर लो;

आज आओ चाँदनी में स्नान कर लो.

 .

( हरिवंशराय बच्चन )

 .

( हरिवंशराय बच्चन )

કોઈ લોલમલોલ તંબૂ તાણવામાં વ્યસ્ત છે

કોઈ ફૂલોની હવેલી બાંધવામાં વ્યસ્ત છે

 .

તું ઝરૂખે સાંધ્ય-રંગો આંખમાં ભરતી રહી

ને જગતનું લોક સૂરજ ઠારવામાં વ્યસ્ત છે

 .

‘પ’ ઉપરથી પ્રેમનું ઝરણું ન સૂઝે કોઈને

કોઈ ‘પર્વત’, કોઈ ‘પગલું’ ધારવામાં વ્યસ્ત છે

 .

દોસ્ત ! તારી આપવીતીનો સમય વીતી ગયો

તાપણાની રાખ સૌ ઉરાડવામાં વ્યસ્ત છે

 .

કોણ મારી વ્યસ્તતાઓની ગણતરી દાખવે !

સૌ નરી નવરાશ કેવળ માણવામાં વ્યસ્ત છે

 .

( સુરેન્દ્ર કડિયા )

અઢળક ને અકારણ એ નડે છે કદી કદી

અમને હવામાં કેફ ચડે છે કદી કદી

.

બે હાથ, હથોડી ને ટાંકણાથીયે વધુ

મૂર્તિને ફક્ત આંખ ઘડે છે કદી કદી

 .

તમરાંઓ ત્રમ-ત્રમે ને આગિયા ઝમ્યા કરે

સ્મરણોય દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય જડે છે કદી કદી

 .

વરસાદ પલળવાને અધીરો બની રહે

કવિતાઓ ધોધમાર પડે છે કદી કદી

 .

શોધી શકે તો શોધ લીલા રણની વારતા

ઊંટોની આંખમાંથી દડે છે કદી કદી

 .

( સુરેન્દ્ર કડિયા )

દોસ્ત, લાંબો આપણો ટકશે ન સધિયારો;

હું છું લીલું ઝાડ, તું છે એક કઠિયારો.

 .

જિંદગી અઘરી રમત છે, આ રમત અંદર;

કોઈ હાથો થાય છે તો કોઈ હથિયારો.

 .

ભાગ માટેની લડતમાં ગૂંચવાયો છે,

આંસુઓનો આપણો આ પ્લોટ સહિયારો.

 .

‘તું નથી’ એ વાત ખુદને ખૂબ સમજાવી,

માનવા તૈયાર ક્યાં છે જીવ દખિયારો.

 .

વણઉકેલ્યો કોઈ શિલાલેખ છું હું તો,

છે મને પઢનાર અહીંયાં કોઈ પઢિયારો ?

 .

( અનિલ ચાવડા )

જોઈ ચાલાકી-ભર્યા ચહેરા, ચકિત હું રહી જવાનો છું

હું મને મારા વિનાની ભર-સભામાં લઈ જવાનો છું

 .

દઈ દઈને આટલું બસ દઈ શકું છું નામ-સરનામું

હું પવન છું; આ દિશાથી આ દિશામાં વ’ઈ જવાનો છું

 .

તું કહે તો શબ્દનું પાતાળ પણ તોડી બતાવું, લે

તું કહે તો મૌનનાં મન્વંતરો સૌ કહી જવાનો છું

 .

તું વમળ ઉપર વમળ સર્જી મને ઘેરી શકે છે, પણ

હું નદીના નીર ભેગો નીર થઈને વહી જવાનો છું

 .

તું લખે છે ને લખ્યા કરજે જ કેવળ સૂર્ય-સિતારા

હું મજાની ચાંદનીનો શેષ થઈ જવાનો છું

 .

( સુરેન્દ્ર કડિયા )

પ્રેમ ખાલી ખાતે કોરો ચેક આપીને બેલેન્સ વધારે છે.

 .

માણસ હાથી નથી એટલે તે માત્ર પ્રેમમાં જ ગાંડો થાય છે !

 .

પ્રેમની રફતાર માત્ર બે જ જણને ગિરફતાર કરે છે.

 .

પ્રેમી સિવાય કોઈ સાનમાં સમજતું નથી !

 .

પ્રેમ ભીના રૂમાલની ગડી વાળવાનું શિખવે છે !

 .

પ્રેમ અગિયારીનો આતશ હોય તો તે કદી ઓલવાતો નથી !

 .

પ્રેમ તો દીવેટીઓ દીવો છે અવસરનું તોરણ નહીં.

 .

પ્રેમ વિસ્તરે છે પણ પાતળો પડતો નથી.

 .

પ્રેમની શતાબ્દિ ઉજવવી હોય તો ૧૨૧ વર્ષ જીવવું પડે !

 .

તમે બારણાં બંધ કરશો તો પ્રેમ પોતાનું પ્રવેશદ્રાર શોધી જ લેશે !

 .

પ્રેમીઓ માત્ર એકબીજા માટે જ ‘મળતાવડા’ હોય છે !

 .

પ્રેમ અડધો અડધો થાય છે અને બે અડધે એક થાય છે !

 .

એકાંતને જીભ નથી હોતી એટલે તે પ્રેમનું સાક્ષી બને છે !

 .

વિરહ એ યાદગાર એકાંત હોય છે.

 .

આંસુની રેખા ગાલ પર અટક્યા પછી યે લંબાયા કરે છે.

 .

પ્રેમ ખેલ નથી પણ સૌથી વધારે ખેલદિલી પ્રેમમાં જ હોય છે !

 .

શહેરના નકશામાં ન આવેલા કેટલાક ઝોન માત્ર પ્રેમીઓ જ જાણે છે !

 .

મારા આંગળાની છાપ મારા દોસ્તના હાથમાં છે !

 .

કોરા પરબીડિયાને પ્રેમપત્રનું ભવિષ્ય હોય છે.

 .

આંસુ પાસે અટકી જાય તે સ્મિત સુધી પહોંચતો નથી.

 .

જેમાં તણખા છુપાયા હોય તે તણખલા કહેવાય !

 .

મને મળવાનું હું ટાળું છું ને ઉંઘ આવે છે.

 .

માળો બાંધવો નથી પડતો, ગોઠવવો પડે છે.

 .

દુ:ખ જેવું કશું પોતીકું નથી હોતું !

 .

પાણીદાર માણસે વરાળ બન્યા વિના જ ઉંચે જવાનું છે.

 .

પ્રેમની આંખો પાસે પોતીકું પ્રતિબિમ્બ હોય છે.

 .

પ્રેમ એવી ભીનપ છે. જેમાં કશું ઊગે છે ને આપોઆપ ઉછરે છે.

 .

અહીં રણ જ હશે ! મોસમ છે પણ મોસમનાં પંખી નથી !

 .

પ્રેમ, પ્રેમને જ અનુસરે છે.

 .

પ્રેમ તો કોરી કિતાબ હોય છે, વડીલો એમાં સૂચિપત્ર જોડે છે.

 .

એકાંતને જીભ નથી હોતી એટલે તે પ્રેમનું સાક્ષી બને છે !

 .

( રતિલાલ ‘અનિલ’ )

પ્રેમ અરણ્યમાંથી પસાર થતો ઉપવને જાય છે.

 .

ભીરુ પ્રેમ બેઠા બેઠા પોતાની પાંખો ફફડવ્યા કરે છે.

 .

પવનનો સાથ મળે તો રાખ પોતામાંથી જ ઊભી થાય છે.

 .

પ્રેમને દીર્ઘાયુ થવા માટે વાત્સલ્ય પણ થવું પડે.

 .

પ્રેમનાં આંસુ સુકાયાં પછી પણ ભીનાં રહે છે.

 .

પંખીને પાંખ આવે તો એના પડછાયાને પણ પાંખ આવે !

 .

કોઈ કોઈ પીડાને પોતાની સુવાસ પણ હોય છે.

 .

પ્રેમ અઘરી શોધ છે, કેમ કે તે બીજામાં (પણ) શોધવાનો હોય છે.

 .

પ્રેમ સારો અનુભવ છે, ભલે તે આપણે બીજાને કે બીજાએ આપણને કરાવ્યો હોય !

 .

ઊડી ગયેલી ચકલીનું ખરેલું પીંછું પસવારીએ તે વિરહપ્રેમ !

 .

રીસે ભરાતાં નથી તેમનું સૌન્દર્ય અપૂર્ણ રહે છે.

.

પ્રેમ ઉછેરી શકાતો નથી, તે જ તમને ઉછેરે છે !

 .

પ્રેમ અંતર રાખે છે, અને સાથે પણ રહે છે !

 .

પ્રેમ લ્હેરખી છે, અને ઝંઝાવાત પણ !

 .

પ્રેમ એ પોતામાં ફોરતી અને અજાણી દિશામાં જતી ફોરમ છે.

 .

છીપની કેદ અને અંધકાર છોડી પ્રેમનું મોતી પ્રકાશમાં આવ્યું છે.

 .

પ્રેમ એ દ્રવ છે પણ અતિ ઉત્સાહી અને ઉપદ્રવ બનાવી દે છે !

 .

પ્રેમમાં ઉજાગરો માથે નથી પડતો, લાલ થઈને આંખોમાં પડે છે.

 .

અનિદ્રા એ રોગ નહીં અફવા છે, માત્ર પ્રેમીઓ જ એ પુરવાર કરે છે.

 .

પ્રેમ હવે યજ્ઞ નથી એટલે અગ્નિ પરીક્ષા નથી.

 .

( રતિલાલ ‘અનિલ’ )

પ્રેમ, દર્ભાસને બેસવા કરતાં પાથરેલા રૂમાલ પર બેસવાનું પસંદ કરે છે !

 .

એ પ્રેમ જ છે, જે બે ખેતરો વચ્ચેની વાડને તોડી પાડે છે !

 .

જે હાથ મેળવે છે તે સોનાની વીંટી પણ મેળવે છે !

 .

પ્રેમવિહોણું જીવન એ ઋતુઓ વગરના આકાશ જેવું છે.

 .

વિરહની દૂરતામાં કોઈ માઈલ સ્ટોન નથી હોતા.

 .

વિરહમાં દૂરતા છે, પણ તે માપવાની કોઈ મેઝરટેપ નથી.

 .

‘વિરહ’એ વર્ષામાં નજીક આવતું, ‘દૂરનું આકાશ’ છે.

 .

વિરહ એ દૂર દેખાતી જ્યોતિ છે, ભયસૂચક દીવાદાંડી નથી.

 .

માણસને માણસની, સહરા જેવી તરસ લાગે તે વિરહ.

 .

વિરહમાં ‘વિભક્તિ’ પણ ‘સંધિ’ બની રહે છે !

 .

પ્રેમ પ્રગટ થવા પહેલા સાત વાર સંતાય છે !

 .

પ્રેમ ભીંતો બાંધે છે, અને બારણું પણ રાખે છે !

 .

પ્રેમ મરતો નથી એટલે ‘ઈતિહાસ’ પણ બનતો નથી !

 .

તમારે ફના થવું હોય તો કોઈપણ કહેવાતા આદર્શને ‘વ્યસન’ બનાવો !

 .

પ્રેમ એકચિત્ર હોય છે, પછી તેનું આલ્બમ રચાવા માંડે છે.

 .

પ્રેમીની સ્મૃતિમાં એક આર્ટ ગેલેરી હોય છે !

 .

પ્રેમ : મોસમનાં વરસતાં વાદળાં સરોવરમાં સ્થાયી થાય છે.

 .

પ્રેમ આશય નથી એટલે છુપાતો નથી.

 .

એકલા પડવાના ભયથી ‘સાથી’ શોધશો તો ‘રાહદારી’ જ મળશે !

 .

ધરા પર ચાલનારો પ્રેમ, આકાશનું પક્ષી પણ હોય છે !

 .

( રતિલાલ ‘અનિલ’ )

પ્રેમ એ પોતીકી ગલી છે, નેશનલ હાઈવે નથી.

 .

પ્રેમમાં મગજ બંધ પડે છે અને હૃદય ચાલે છે.

 .

પ્રેમમાં પ્રોમિસરી નોટ, વટાવવા માટેના ચેક થઈ જાય છે.

 .

‘રમણી’થી વિસ્તરીને ‘રમણીય’ થઈ જાય તે પ્રેમ !

 .

જે સ્વયં ઉગવો જોઈએ, જેને આરોપવો પડે તે પ્રેમ નથી !

 .

આકૃતિ સ્થિર હોય પણ પડછાયા લાંબા ટૂંકા થાય તે પ્રેમ !

 .

યુવાનીમાં પ્રેમ ઊગે એ ભરબપોરે બીજો સૂર્ય ઊગવાની ઘટના !

 .

ગીતામાં પ્રેમપત્ર છુપાવી રાખવાથી તેને ‘આધ્યાત્મિક રક્ષણ’ મળે છે !

 .

યૌવન કાળે ઉઘડતો વિસ્મયલોક તે પ્રેમ !

 .

ઉદાર પ્રેમ જાણે છે : પ્રત્યેક પથ્થરમાં મૂર્તિ બનવાની શક્યતા ન હોય !

 .

પ્રેમના પાઠ ભણવામાં માસ્તરની ગેરહાજરી અનિવાર્ય.

 .

પ્રેમ એવી ‘એર’ છે, જે માણસની ‘કન્ડિશન્ડ’ નક્કી કરે છે.

 .

‘મોઢામોઢ થતાં પ્રેમ’ને આ ટિખળી ભાષા ‘ચૂંબન’ કહે છે !

 .

પ્રેમ એ એકલા જવાની ‘દિશા’, અને સાથી સાથે પાછા ફરવાનો માર્ગ છે.

 .

આભલામાં પોતાનું પ્રતિબિંબ જોવાથી સૂર્ય અને પ્રેમ નાના થઈ જતા નથી !

 .

પ્રેમ દુર્વાસા નથી, છતાં એ પણ એપોઈન્ટમેન્ટ લીધા વિના જ આવે છે !

 .

આંતરમન ક્યારેક સ્વપ્નમાં એક ચહેરાની પરેડ યોજે છે !

 .

‘ગમન-આગમન’ તો પ્રેમના પગરવના ‘આરોહ અવરોહ’ હોય છે !

 .

જુદા જુદા ક્લોઝઅપો જ પ્રેમની સંપૂર્ણ છબિ રચે છે.

 .

પ્રેમ એક એવો સ્પર્શવાદ છે, જે સ્મૃતિ બની જાય છે.

 .

( રતિલાલ ‘અનિલ’ )