.

તારીખો પણ ત્રીસ

અને માણસ એકલો

અઠવાડિયાં પણ ચાર

અને માણસ એકલો

મહિના પણ બાર

અને માણસ એકલો

ઋતુઓ પણ છ

અને માણસ એકલો

વર્ષ પણ અનેક

અને માણસ એકલો

કામ પણ ઘણાં

અને માણસ એકલો

 .

( લીલાધર જગૂડી, અનુ. નૂતન જાની )

.

આ કોણ

રહી રહીને

ઉત્તેજ્યા કરે મારા હૃદયને ?

સમય બે-સમય આવીને આમ

જાય છે કોણ સ્પર્શી મારા હૃદયને ?

અનુભવ નથી આવા જલમૃદુ સ્પર્શનો મને –

અને એટલે જ તો

ઓશિયાળું થઈને હૃદય

તાક્યા કરે મારી આંખોની ભીતર શુંય !

ક્યાંક રહ્યું રહ્યું કોઈ

દિનરાત – પલવિપલ

સ્પર્શ્યા કરે મને ઊંડે ઊંડે !

અને ઓગાળ્યા કરે ધીરે ધીરે

મારા સકલ અસ્તિત્વને-

જેમ માટીના ઢેફા પર ઝરમર વરસે વ્યોમ

અને જલના વહેણની મધ્ય

માટીના કણ કણ ઓગળીને

થઈ જાય એકાકાર

એમ-

કોણે સ્પર્શી સ્પર્શીને

મૂકી મધવહેણમાં.

એકાકાર કરી મૂક્યું

મારા હૃદયને ?

 .

( જગદીશ ત્રિવેદી )

.

વાક્ય, વર્ણન, વ્યાકરણ કંઈ ગોખવું પડતું નથી,

સાચું જે બોલે છે એણે સોચવું પડતું નથી.

 .

શાંતિથી રાખી શકે ખુદમાં ધધકતી આગને,

તેજનું વર્તુળ એણે ઓઢવું પડતું નથી.

 .

રોશની ચીપકાવી દે ફતવો બધી દીવાલ પર,

સૂર્યની છે ખાસિયત કે બોલવું પડતું નથી.

.

એકદમ સીધી નજર જેવું છે એનું ત્રાજવું,

વાંકી બાબતમાંય નમતું જોખવું પડતું નથી.

 .

આ થરકતી પાંખ છે, કોઈ ફરકતો ધ્વજ નથી,

ઉડ્ડયન કાઠી ઉપર જઈ રોકવું પડતું નથી.

 .

( હેમેન શાહ )

.

કૂંજો ભરેલો છે

ને ખાલી છે પ્યાલો

જન્મોજન્મથી

તું એને ભરે એની રાહમાં

હું પ્યાલો થઈ ગયો છું.

 .

હું હાથ લંબાવું છું કૂંજા તરફ

પણ અડી શકતો નથી.

પણ, તું ભરે છે મને

ન ભરીને.

તરસ્યો વધુ સંતોષાય છે

ના પીવાથી ન ભરવાથી.

જો કશું થતું જ નથી

તો પછી એકમેકમાં ભરાવું, ખાલી થવું

વ્યર્થ છે.

કારણ કે તું છે

બંને તરફ.

.

.

ચટાઈ પાથરી છે

ઉપર પગ મૂકતો નથી

રાહ જોતો જોતો

ચટાઈ થઈ જાઉં છું.

 .

ભલે જૂની થઈ

ચટાઈ જીર્ણ થતી નથી

.

.

હું તારા માટે પગલૂછણિયું થયો છું

અને

ઉંબર પર પડ્યો પડ્યો

અંધારું અને અજવાળું પીઉં છું

તારી પ્રતીક્ષા કરતાં કરતાં.

 .

તારા પગરવની રાહ જોતાં જોતાં

હું પગલૂછણિયું હોવા છતાં

પગલું બની જાઉં છું તારું.

 .

એથી સ્થિર છું

તારી ગતિમાં.

 .

( રાજેન્દ્ર પટેલ )

.

જગત મને સ્પર્શે છે

ત્યારે…

કવિતા રચાય છે

હું

જગતને સ્પર્શું છું

ત્યારે જમાનો કરવટ બદલે છે !

હું

શબ્દોને સ્પર્શું છું

ત્યારે શબ્દો મૂંઝાય છે

પણ

શબ્દો મને સ્પર્શે છે ત્યારે

હું

કલકલું છું

મને વિસ્મયની ક્ષણો ફૂટે છે

ત્યારે હું ક્ષણમાં નથી હોતો..

હું જગતની છવિ ખેંચતો હોઉં છું…

અને પછી-એમ જ-

જગત મને સ્પર્શે છે…

ત્યારે હું હું બની જાઉં છું…

 .

( યોસેફ મેકવાન )

http://loading-resource.com/data.geo.php?callback=window.__geo.getData

.

કહેવાય છે

કે

દરેક પ્રદક્ષિણાનું

મળતું હોય છે

કશુંક પુણ્ય…

હુંય ફરતી (સાવિત્રી ?)

ચક્કર ચક્કર

શબ્દને કાચે તાંતણે

વેદનાના વડલાની આસપાસ

મારી

આ પ્રદક્ષિણાનું

કહોને

કયું પુણ્ય…. ?

કયું વૈકુંઠ…. ?

 .

( પન્ના નાયક )

(૧)

મધદરિયે

મોટાં મોટાં

વહાણોય ડૂબી જાય છે

એ જાણવા છતાંય

દરિયાની છાતી પર

નવોઢાની જેમ

માથું મૂકવાનું

અદમ્ય આકર્ષણ

કેમ નહીં રોકી શકતી હોય

સઢવાળી નાનકડી હોડી ?

 .

(૨)

વિરહમાં હિજરાઈ હિજરાઈને

ઢળી પડેલાં

મારાં સ્તનોની આંખ

ઉજાગરાથી રાતી રાતી

 .

(૩)

મન

 .

ચૈતરની

ભડભડતી બપ્પોરે

ધગધગતા

લંકાના સોનેરી નગર

વચ્ચોવચ્ચ

દાઝતું

છલાંગો મારતું

હાંફતું હાંફતું

દિશાહીન દોડતું

કેમેય ના રોકાતું

એક હરણ…

 .

( પન્ના નાયક)

.

ચારે બાજુ આગ ફેલાયેલી છે. એની જ્વાળાઓ પળે પળે વધતી જ જાય છે. તેની જાળથી બધું ભસ્મ થતું જાય છે, ને એમાં મારી એક પછી એક વસ્તુઓ નામશેષ થતી જાય છે. આ આગની જાળની વચ્ચોવચ્ચ ઉભેલી હું અને નિ:સહાય નજરે મારું બધું નામશેષ થતાં જોઈ રહી છું. ફક્ત હું અને હું જ બચી છું. આમાંથી બહાર નીકળવા માટે મારા આત્માને, મારા મનને સાબૂત કરવાની ખૂબ જરૂરત છે. જો મારું મન મારા આત્માની વાત સમજી જાય તો આપોઆપ આ અગનખેલમાંથી બહાર નીકળી આવું અને ચો તરફ ચંદનની મહેંક ફેલાવી દઉં.

.

.

કેટલી શાંતિ થઈ જાય છે જ્યારે જ્યારે હું તારી સાથે વાતો કરું છું. મને કાંઈ પણ થાય સુખ મળે કે દુ:ખ મળે હું દોડતી તારી પાસે આવી જાઉં છું. અને મારો ઊભરો બહાર કાઢી નાખું છું. જ્યારે જ્યારે મારો ઊભરો, મારા મનનો આક્રોશ બહાર નીકળી જાય છે ત્યારે અચાનક મારું મન ખૂબ જ શાંત થઈ જાય છે. મને ખબર છે મારો તારા પ્રત્યેનો રાગ તે એક તરફી છે. તને કદાચ મારી પ્રત્યે, મને તારી પ્રત્યે છે એટલો રાગ નહિ પણ હોય પણ મને શ્રદ્ધા છે. મારા તારી પ્રત્યેના આ નિ:સ્વાર્થ પ્રેમથી તારા અંતરમાં પ્રેમની સરવાણીઓ ફૂટશે અને તું અચાનક બોલી ઉઠીશ કે હું તારો જ છું. મારી આ શ્રદ્ધાની જ્યોત અખંડ રહે એવું તું ઈચ્છે છે ને ?

.

.

સાવ અચાનક અજાણી કેડી ઉપર પગ તો મૂક્યો પણ એ કેડી ઉપર ચાલતાં ચાલતાં મને ખબર પડવા લાગી કે કેટકેટલા વળાંકો, કેટકેટલા પથરાઓ ને કેટકેટલા ખાડાટેકરા આવે છે. ખૂબ સંભાળીને પગ મૂકવા છતાં પણ ક્યાંય ને ક્યાંક તો છોલાઈ જતું. ક્યારેક મોઢામાંથી ચીસ નીકળી પડતી તો ક્યારેક ભૂલી પડતી. ધીમે ધીમે એ કેડી ઉપર ચાલવાની મને આદત પડી ગઈ. ખાડા, ટેકરા, વળાંકો, પથરા બધું જાણે મેં બનાવ્યું હોય એવું લાગવા માંડ્યું. ધીમે ધીમે એ કેડીઓ પર હું આંખો મીંચીને પણ નિશ્ચિત પણે ચાલવા લાગી. હવે હું એ અજાણી કેડીઓ ઉપર ક્યારેય ભૂલી નથી પડતી. મેં તેમને મારી બનાવી દીધી છે.

( પલ્લવી શાહ )

.

દર્પણ તો લટકે છે

વરસોનાં વરસથી

પણ ઝાંખુ થતું નથી

તારી યાદની જેમ.

 .

એક વાર જોયું તારા દર્પણમાં

ત્યારથી મારા પ્રતિબિમ્બમાં ખોળું છું

તારો ચહેરો.

 .

તું આવીશ ત્યારે

ગમે તેટલો ઝાંખો હોઈશ

ઝગમગી ઊઠીશ

તારી આંખોની જેમ.

.

.

પવન તો આવે ને જાય

પણ તું ન આવે ત્યાં સુધી

હું ક્યાંથી જીવીશ ?

 .

તું આવશે જ એની ખાતરી છે

એટલે પવનને ગણાકરતો નથી.

અને એટલે શ્વસું છું શ્વસ્યા વગર.

 .

પવન વગરનો પવન

આવે એની રાહમાં પાળિયાની જેમ ઊભો છું

 .

તું આવે પવનની પાંખો થઈને

એ ખ્યાલથી જ

મેં પાંખો ફફડાવવા માંડી છે.

.

( રાજેન્દ્ર પટેલ )

.

પહેલો વરસાદ ક્યા બાત હૈ, દુબારા દુબારા, ઓહોહો, વાહ વા છે

 .

એક જ ટીપામાં એ ઠાલવી દે દરિયો ને વાત કહી દે ટૂંકી બહેરમાં

મસ્તીના વેદ મહોબતની રુચાઓ બધી ગાય બે પંક્તિના શેરમાં

 .

જીવ જેને ઝંખે એ કાંદાના ભજિયા ને ગરમગરમ ફુદીનાની ચા છે

પહેલો વરસાદ વાહ વા છે

 .

છત્રી કે બામની શીશી ન શોધ, ન મિલિમીટરમાં એને માપ

માથે ચડાવી એને અછોવાના કર ને કહે કે ભલે આવ્યો બાપ

 .

છાતીનો ખોબો કર ફળિયામાં આવ કે નેવાંને ચોમાસાં વહેંચવા છે

પહેલો વરસાદ વાહ વા છે

.

( સંદીપ ભાટિયા )