તાણ સતત તાણ લઈને જીવું છું
વેદનાનું હું પરિમાણ લઈને જીવું છું
.
સાવ લાગું છું તને શાંત સપાટી ઉપર
લોહીમાં કેટલાં રમખાણ લઈને જીવું છું
.
જીવનને કોઈએ સાગર કહ્યું એ વેળાથી
હુંય કાંઠે તૂટેલું વ્હાણ લઈને જીવું છું
.
હોય મારામાં; તમારામાં, કોઈનામાં પણ
રોજ ઘટનાઓ કચ્ચરઘાણ લઈને જીવું છું
.
ફક્ત સચવાયેલી છે દંતકથાઓમાં જે
એ હવડ વાવનું ઊંડાણ લઈને જીવું છું
.
( રમણિક સોમેશ્વર )
મને ન શોધો ડોટ-કોમમાં;
હું છું કેવળ હરિઓમમાં.
.
પોથી, પુસ્તક, માળા ફોગટ;
રામનામ છે રોમ-રોમમાં.
.
કુંડળીમાંથી છલાંગ મારું;
પકડાઉં ના શુક્ર-સોમમાં.
.
માટીમાં છે મૂળિયાં મારાં;
વ્યક્ત કદી ના થાઉં વ્યોમમાં.
.
કુંડ, અગ્નિ ને ઋત્વિક હું છું,
હું હોમાઉં હવન-હોમમાં.
.
કફન ખસ્યું તો ફૂલ નીકળ્યા;
કબીર ક્યાં છે કોઈ કોમમાં ?
.
( ભગવતીકુમાર શર્મા )
યમરાજ કહે : ચાલો ડોશી, તમારો ટાઈમ થઈ ગયો.
ડોશી કહે : અરે હોય, હજી તો મારે ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે.
યમરજ કહે : હવે શું બાકી છે ડોશી ? મોટા દીકરાના ઘરે પણ દીકરા છે અને એમના ઘરે પણ દીકરા છે.
ડોશી કહે : ઘણું કામ બાકી છે હજી તો, તમને ખબર નહીં પડે.
યમરાજ કહે : ડોશી વચોટ તો અમેરિકામાં છે,
એય ખાધેપીધે સુખી છે.
તો ચાલો હવે.
ડોશી કહે : ના ભૈ ના.બૌ કામ બાકી છે હજી તો.
બે-ચાર વરસ પછી આવજો.
યમરાજ કહે : નાનાને ત્યાં પણ હવે તો શાન્તિ છે બા.
એને માથે કોઈ ચિન્તા નથી,
પોતે ભણે છે
ને દીકરીને અમેરિકામાં ભણાવે છે.
દીકરો પણ નોકરી કરે છે.
હવે તો ચાલો.
ડોશી કહે : ના, મારો ટાઈમ નથી થયો હજી,
તમ તમારે જાવ. મારો ટાઈમ થશે ત્યારે હું તમને સામેથી બોલાઈ લે.
યમરાજ કહે : તો શું કામ બાકી છે ડોશી, બોલોને.
”ભૈ, પેલો વચલાં ઘરાંવાળો પૂંજીયો
વાલોળનું શાક આલી જ્યો સ.
એ શાક કરવાનું સ
અને એને પણ વાડકી આલવાનું સ”, ડોશીએ કહ્યું.
એ સાંભળતાં જ યમરાજા પાછા ગયા.
એઓ હજી પણ રાહ જુએ છે
પેલો વચલાં ઘરાંવાળો પૂંજીયો
ડોશીને શાક આલતો બંધ થાય એની.
.
( બાબુ સુથાર )
આપને જોયા પછી જે કંઈ થયું તે આ મુજબ
આંખ લૂછી તે છતાં જે રહી ગયું તે આ મુજબ
.
બે’ક પંખી, બે’ક વાદળ, સૂર્યને બદલે દીવો
આટલું આકાશ કોઈ દઈ ગયું તે આ મુજબ
.
‘આપ મારી જિંદગી છો’ સો વખત ગોખ્યું હતું
સો કરી વાતો છતાં જે રહી ગયું તે આ મુજબ
.
એક શીશીમાં સુગંધીદાર ડૂસકાંઓ રડે
મોગરાનું ફૂલ અત્તર થઈ ગયું તે આ મુજબ
.
સૂર્ય વેચી મેં ખરીદી રાત પૂનમની અને
કોઈ મારો ચાંદ લઈ ગયું તે આ મુજબ
.
( મુકેશ જોષી )
આભનો દરિયો તરીને રોજ સૂરજ આથમે છે,
પાંદડાં માફક ખરીને રોજ સૂરજ આથમે છે.
.
રોજ ઊગીને સજા એ ડૂબવાની ભોગવે છે,
તોય પણ હાથે કરીને રોજ સૂરજ આથમે છે.
.
આગ વરસાવે બપોરે, એ જ પાછો સાંજ વેળા,
સાવ ઝીણું ઝરમરીને રોજ સૂરજ આથમે છે.
.
ગાઢ સગપણ તોડવું પણ એમ તો સહેલું નથી કૈં,
વાદળોને કરગરીને રોજ સૂરજ આથમે છે.
.
તારવે છે એક મોટું તથ્ય એ હળવે રહીને,
પાંગરીને-ઊછરીને રોજ સૂરજ આથમે છે.
.
( નીતિન વડગામા )
જેટલું કોઈ ગરજતું હોય છે,
એટલું ક્યાં એ વરસતું હોય છે.
.
કો’ક દિ આવી ચડે કોઈ સ્મરણ,
કેટલી પીડા સરજતું હોય છે.
.
એક પરપોટો હતો ફૂટી ગયો,
કોઈનું ક્યાં કંઈ ઉપજતું હોય છે.
.
જીવ નાદાની કરી લે છે કદી,
મન બધી વાતે સમજતું હોય છે.
.
આયનો એકીટશે જોયા કરે,
જો કોઈ શણગાર સજતું હોય છે.
.
આમ ઊગી નીકળી ‘હમદમ’ ગઝલ
શબ્દનું કેવું ઉપજતું હોય છે.
.
( તુરાબ હમદમ )
[ડો. કૈલાસ સંઘવી વ્યાખ્યાનશ્રેણી અંતર્ગત આજે સવારે ૧૦.૦૦ વાગ્યે ડો. મોંઘાભાઈ મેમોરિયલ હોલ, વલસાડ ખાતે ડો. ગુણવંત શાહનું વ્યાખ્યાન છે. આ નિમિત્તે ડો. ગુણવંત શાહની એક કવિતા આજે ખાસ પોસ્ટ કરું છું.]
.
અંધારી રાતે ચાલતી વેળા પગમાં કાંટો ભોંકાય ત્યારે
એક પગે ઊભા રહીને
બીજા પગમાંથી કાંતો કાઢતી વખતે
આકાશના તારા પર નજર ઠેરવવી
એને હું વિષાદયોગ કહું છું.
* *
આંખમાં આંસુ ખૂટે નહીં ત્યારે
માણસ એક એવો ખભો ઝંખે
જેના પર માથું ટેકવીને નિરાંતે રડી શકાય.
આવો ખભો ન મળે ત્યારે
પોતાના ઘૂંટણ પર આંસુ સારવાં સારાં
પરંતુ
ગમે તે ખભો તો ન જ ચાલે.
Don’t waste your tears please !
* *
રક્તદાન આપનાર અને લેનાર બે જણ
એકબીજાને ન મળે તો ય મળેલા ગણાય.
ખૂન કરનારો જેને ખતમ કરે તેને મળે છે
અને છતાંય
મળવાનું ચૂકી જાય છે.
સામી વ્યક્તિને મળવાનું માનીએ તેટલું સહેલું નથી.
કાશ ! આપણે મળી શક્યાં હોત !
.
( ગુણવંત શાહ )
ઊંઘવું કે જાગવું નિર્ણય નથી થાતો હજી,
ક્યાં અને ક્યારે જવું નિર્ણય નથી થાતો હજી.
.
એમ તો તરત જ ‘તથાસ્તુ’ કહેવા એ તૈયાર છે,
આપણે શું માગવું નિર્ણય નથી થાતો હજી.
.
બોદું – બસૂરું સાવ આ સગપણનું ઘૂંઘરું,
છોડવું કે બાંધવું નિર્ણય નથી થાતો હજી.
.
સ્વપ્નની સાથે જ સુરમો ને સુરંગો છે અહીં,
આંખમાં શું આંજવું નિર્ણય નથી થાતો હજી.
.
અંત દેખાતો નથી ને કૈં પમાતું પણ નથી,
કેટલું તળ તાગવું નિર્ણય નથી થાતો હજી.
.
( નીતિન વડગામા )
આજકાલ દરેક ક્ષણ વીતી રહી છે સ્વપ્નવત
કેટલીયે વાત અમે એમ જ કહી છે સ્વપ્નવત
.
આંખ આ નિહાળતી ટેવવશ હવે સતત
દ્રશ્યો પણ બદલાઈ ગયાં છે પરવશ હવે સતત.
.
નજરુંની સૂની સૂની નદી વહી છે સ્વપ્નવત
આજકાલ દરેક ક્ષણ વીતી રહી છે સ્વપ્નવત
.
કોણ કોને સંભારતું ને કોણ કોને પૂછતું ?
કોઈ આવીને હવે આ અશ્રુ એક્કે લૂછતું ?
.
રાતોની રાતો અહીં એમ જ વહી છે સ્વપ્નવત
આજકાલ દરેક ક્ષણ વીતી રહી છે સ્વપ્નવત
.
લાગણી પણ આજકાલ લાગે હવે તો અર્થહીન
ને ઈચ્છાઓ સામટી જાગે હવે તો અર્થહીન
.
ઉદાસીના ખત ઉપર કરી સહી છે સ્વપ્નવત
આજકાલ દરેક ક્ષણ વીતી રહી છે સ્વપ્નવત
.
( લાલજી કાનપરિયા )
મને લાગે નહીં ક્યાંય કશું એકલું,
મને મારું એકાન્ત ગમે એટલું !
.
કોઈ ઊડતો આવે છે સૂર પંખીની જેમ,
હળુ હળુ વાય હવા : પૂછે છે : “કેમ ?”
મને સારું લાગે છે હવે એટલું :
મને મારું એકા ન્ત ગમે એકલું !
.
લીલું પંપાળે છે પગને આ ઘાસ,
બાંધે છે નાતો અહીં ફૂલની સુવાસ.
હાશ ! આખું આકાશ મળ્યું કેટલું….
મને લાગે નહીં ક્યાંય કશું એકલું !
.
( સુરેશ દલાલ )
મોરપીંછ 