જનરેશન ગેપ..!! – એષા દાદાવાળા

સાત વર્ષની દીકરીને સપનાંમાં પરીઓ આવે છે

સત્તાવન વર્ષની મારી મમ્મીને પણ હવે સપનાંમાં પરીઓ આવે છે

એક બાળપણ તરફ જઈ રહી છે

અને બીજી કિશોરાવસ્થા તરફ

 .

મારી દીકરી મારી સાથે પરીની વાતો શેર કરતી નથી

કારણ એ જાણે છે કે મને પરીઓની દુનિયામાં વિશ્વાસ નથી રહ્યો

પણ એ એની દાદી સાથે પરીઓની વાતો શેર કરી શકે છે

કારણ એ જાણે છે કે એની દાદીને પરીઓમાં ફરી વિશ્વાસ બેસી રહ્યો છે

 .

પણ પછીની આખી સ્ક્રિપ્ટ મને ખબર છે,

દીકરીની પરીઓ એની સાથે મોટી થતી જશે

અને એક દિવસ એની આંખોમાંથી ગાયબ થઈ જશે…

અને પરીઓ પર ફરી પાછો વિશ્વાસ મૂકનારી એની દાદી

એક દિવસ પોતે જ પરી થઈ જશે

પરીઓ ન ગમવા પાછળ આનાં સિવાય બીજા ઘણાં કારણો છે

પણ દીકરીને શું સમજાવું ?

 .

એટલે દીકરી અને દાદી

બેઉ જણ પરીઓની વાતે વળગ્યા હોય ત્યારે હું

વચ્ચે પડતી જ નથી

બીજા કામમાં પરોવાયેલું મન રાત પડ્યે

આંખો સુધી પરીઓની ખેંચી લાવે છે

અને હું

અડધી કામ્પોઝ લઈને ઊંઘી જાઉં છું..!!

 .

( એષા દાદાવાળા )

ભીંત.. !! – એષા દાદાવાળા

તું, આવી શકે એટલા માટે

બધાં જ દરવાજાઓ ખુલ્લા રાખ્યા હતા

ભીંતો બધી જ તોડી નાખી હતી

અને જે બચી હતી એ બધી જ ભીંતોને તોડી

ત્યાં પણ દરવાજા બનાવી દીધા

ઢગલેબંધ દરવાજા

 .

અને છતાંય

મારાં ઘર સુધી આવતો તારો રસ્તો લાંબો ને લાંબો થતો ગયો

કોઈ રાજકુમારીની ચોટલી જેવો

રોજ સવારે હું રસ્તા તરફ જોતી, રાત પડી જાય ત્યાં સુધી

અને રસ્તો મારા પર હસતો

 .

રાહ જોઈ કંટાળી ગયેલી મેં

એક દિવસ દરવાજાઓ પૂરવાનું ચાલુ કર્યું

બધા દરવાજાઓ પુરાઈ ગયા પછી ભીંતો પણ ચણી

ઢગલેબંધ ભીંતો

દરવાજાની આજુબાજુ

મારી આજુબાજુ પણ…

 .

હવે મને રસ્તો દેખાતો નથી

એટલે મહેરબાની કરી, તું આવતો નહીં જ..

કારણ મારી આજુબાજુ અઢળક ભીંતો ચણાઈ ગઈ છે

અને પગ મૂકી શકાય એટલી પણ જગ્યા બાકી બચી નથી.. !!

 .

( એષા દાદાવાળા )

બેઉ મળ્યાં તો – કૃષ્ણ દવે

તારી આંખે હરણાં કૂદ્યાં, મારી આંખે ઝરણાં,

બેઉ મળ્યાં તો એકમેકમાં ફૂટ્યાં લીલાં તરણાં.

 .

તેં કીધું, ‘મારું દિલ દરિયા જેવું વિશાળ છે હોં’

મેં કીધું, ‘મારામાં તારા નામની નિશાળ છે હોં’

રુંવેરુંવેમાં સતત વ્હાલનાં છલકાતાં બોઘરણાં.

 બેઉ મળ્યાં તો એકમેકમાં ફૂટ્યાં લીલાં તરણાં.

 .

મેં કીધું, ‘હું ઝાડ બનું તું ડાળ બનીને ફૂટે ? ‘

તેં કીધું, ‘હું ડાળ બનું તું ફૂલ બનીને ઊગે ?’

તેં મારામાં મેં તારામાં પાથરિયા પાથરણાં.

બેઉ મળ્યાં તો એકમેકમાં ફૂટ્યાં લીલાં તરણાં

 .

( કૃષ્ણ દવે )

ધુમાડો થઈને – ઋત્વીન શાહ

ધુમાડો થઈને પ્રસરવાની આદત,

અને એમ ચોમેર ફરવાની આદત.

 .

હવે સાવ ખાલી થયા લાગણીથી,

નડી છે વધારે નીતરવાની આદત.

 .

લઈ ડૂબશે તમને સાચું કહું છું,

ઊંડે ને ઊંડે ઉતરવાની આદત.

 .

રોજે આ પાટી થઈ જાય કોરી,

નવેસરથી રોજે ચીતરવાની આદત.

 .

હકીકતમાં પડછાયાની બીક નીકળી,

હતી જેને દીવાની ડરવાની આદત.

 .

( ઋત્વીન શાહ )

હવા વગર – ચિરાગ ઝા

અહીં કશું બળતું નથી હવા વગર,

છતાં તને ગમતું નથી હવા વગર.

 .

મને હતું જાતે વધે છે રણ, પછી,

ખબર પડી ! વધતું નથી હવા વગર.

.

આ લાગણીનું વાદળું છે જડભરત !

અવર જવર કરતું નથી હવા વગર.

 .

પતંગિયાને આટલી ખબર હતી !

એ આગને અડતું નથી હવા વગર.

 .

મળી શકે છે વારસામાં “ઝા”પણું.

સ્વભાવથી ડરતું નથી હવા વગર.

.

( ચિરાગ ઝા )

હવામાં પલાંઠી – ચિરાગ ઝા

હવામાં પલાંઠી લગાવી બતાવો !

તમારું વજન છે ઉઠાવી બતાવો !

 .

મને તો હતું કે ધુરંધર તમે છો !

ગુરુના ગુરુને હટાવી બતાવો.

 .

પછી તો તમારી જ ચર્ચા થવાની,

બધાના અવાજો દબાવી બતાવો.

 .

અમે તો અમારું કરી લઈશું જાતે,

તમે પણ તમારું ચણાવી બતાવો.

 .

સવાલો તમારા સફાચટ હજમ છે,

અમારા જવાબો પચાવી બતાવો.

 .

( ચિરાગ ઝા )

રાબેતા મુજબ – ચિન્મય શાસ્ત્રી

આપણો નિષ્ફળ પ્રણય હંમેશ રાબેતા મુજબ,

ભાગતાં શૂન્યો વધે અવશેષ રાબેતા મુજબ.

 .

આપનું હૈયું અજાણ્યા ગામ જેવું લાગતું,

હોય ક્યાંથી ભોમિયાનો વેશ રાબેતા મુજબ.

 .

દર્પણો સામે રહીને કાંસકો દોષિત બન્યો,

ટેવવશ ખરતા રહે છે કેશ રાબેતા મુજબ.

 .

ક્યાં તરે નાવડી મેહફૂઝ સાગરમાં કદી ?

કેમકે જળનો રહે છે દ્વેષ રાબેતા મુજબ.

 .

એકદમ સીધી લીટીનો માર્ગ પણ વાંકો પડે,

જ્યાં મજલ થઈ સાંપડે જો ઠેસ રાબેતા મુજબ.

 .

( ચિન્મય શાસ્ત્રી )

પ્રાર્થના – મકરંદ મુસળે

હે પ્રભુ,

તું મારી જીભને

‘કહેવા’નું ગૌરવ અને ‘બોલવા’ની અધીરાઈ વચ્ચેનું

સમતોલન શીખવ.

‘મૌન’નો પ્રભાવ અને ‘ચૂપ રહેવા’ની કાયરતા; વચ્ચેની

પાતળી ભેદરેખા સમજાવ.

 .

હે પ્રભુ,

તું મારી આંખને

માત્ર ‘જોવા’ના મોહમાંથી મુક્તિ અપાવી ‘નીરખવા’નો

ઉત્સવ ઉજવવા પ્રેરિત કર.

 .

હે પ્રભુ,

તું મારા કાનને

‘સાંભળી’ લેવાની નફ્ફટાઈથી દૂર લઈ જઈ ‘શ્રવણ’

કરવાની એકાગ્રતા પ્રદાન કર.

 .

હે પ્રભુ, મારા નાકને

માત્ર હવાને શ્વાસમાં ફેરવવાનું મશીન બની રહેવાને બદલે,

હવાની બદલાતી તાસીરને સૂંઘવાનું સામર્થ્ય પ્રદાન કર.

 .

હે પ્રભુ,

મારી ત્વચાને

અડકવાના હડકવાથી બચવાની સમજ અને હર્ષના સ્પર્શને

સ્વીકારવાની સહજતા આપ.

 .

( મકરંદ મુસળે )

સાકી – કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી

હવામાં કેફ છે, વાતાવરણ ચકચૂર છે સાકી

અહીં તો કાંકરીચાળોય ઘોડાપૂર છે સાકી

 .

પરિચિત ગંધની પાછળ અમે ખેંચાઈ તો આવ્યા

લથડતી ચાલ છે ને ઘર અમારું દૂર છે સાકી

 .

અહીં પીનારાનાં ઓવારણાં લેવાય છે હરપલ

અહીંનાં ઝુમ્મરોમાં બાદશાહી નૂર છે સાકી

 .

કહી દો રાતને, છેલ્લા પ્રહરનો દોર માણી લે-

બચેલા શ્વાસ પૂરતો માપસર સુરુર છે સાકી

.

અહીંની ફર્શ, છત, દીવાલ મિસ્ર-એ નઝમ લાગે

તરન્નુમમાં તમારું બાજતું નૂપુર છે સાકી

 .

( કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી )

સ્મિતનું નામ – કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી

અણગમતું કે મનગમતું એ કહેવું ક્યાં સહેલું છે

હોઠ સુધી આવેલા સ્મિતનું નામ સતત અટકેલું છે

 .

કંઈક મનોમન કહો-સાંભળો

સ્વગત ઘટે તે ઠીક-

કાન વગર પણ દીવાલ સાંભળે

પરંપરાગત બીક-

 .

સૌને સૌની મમત મુબારક, મમત મુજબનું ઘેલું છે

હોઠ સુધી આવેલા સ્મિતનું નામ સતત અટકેલું છે

 .

સ્વપ્નલોકમાં ખૂલે ઝરૂખા

શાંત અને ગમગીન-

બબ્બે પલ વચ્ચેના ગાળામાં

મૌન વસે સંગીન-

 .

કાયમ નવતર વાત કહું પણ થાય મને કે કહેલું છે

હોઠ સુધી આવેલા સ્મિતનું નામ સતત અટકેલું છે

 .

( કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી )