(૧)
વર્ષોથી ખોવાઈ ગયેલી
રાત્રિને શોધવા
નિષ્ફળ નીવડેલ છે
સૂરજનું પોલીસ તંત્ર
.
(૨)
બરફ જેવી કૃષ્ણ નગરીમાં
હવે મારે
ક્યાંથી શોધવો
સૂરજ જેવો સુદામો
.
(૩)
મેડકના પ્રેમપત્રો
મેં સાચવી રાખ્યા છે
વરસાદના પટારે….
.
(૪)
સમય, સોઈ દોરથી
સીવી રહ્યો છે મને-
ને
મારી જિન્દગીના
ફાટી ગયેલાં વસ્ત્રને
.
(૫)
દર્દની ભાષા ઉકેલવા માટે
મારે પહેરવા પડે છે
આંસુના ચશ્માં
.
(૬)
સ્મિતના દ્વારે
ધીમે ધીમે
પડે છે
આંસુના ટકોરા
.
( અબ્દુલ ગફાર કાઝી )
જિંદગી ક્યાં જિવાય ચાહ મુજબ ?
કે જવાનું વહ્યે…પ્રવાહ મુજબ !
.
પુણ્ય મુજબ ન હો જીવન, કિન્તુ-
મોત તો હોય છે ગુનાહ મુજબ !
.
સ્વપ્ન મારું પડે ન કાં સાચું ?
જોઉં છું ખ્વાબ હું નિગાહ મુજબ !
.
તો અનોખું જ કંઈ મળે, મિત્રો !
કાશ… રખડાય ગુમરાહ મુજબ !
.
હર દિશામાં ઊભી હશે મંઝિલ,
ચાલ… ચાલી બતાવ રાહ મુજબ !
.
સૌ ‘સિકંદર’ મને કહે, તેથી-
હું ય વર્તું છું બાદશાહ મુજબ !
.
( સિકંદર મુલતાની )
જીવવાનાં આગવા નિયમ સુધી ગયા છીએ
સત્ય જેવાં શાશ્વતી ભરમ સુધી ગયા છીએ.
.
શબ્દને ઘસી ઘસીને સાવ લીસ્સાલચ કર્યા
ક્યાં છતાંય શબ્દનાં મરમ સુધી ગયા છીએ.
.
મ્હેક મ્હેક થઈ જવાનું મનને મન થયું ફરી,
એટલે રૂઝાયેલાં જખમ સુધી ગયા છીએ.
.
જ્યાં ઝૂરાપા ટોડલે જ ઝૂરવાનું હોય છે,
હર જનમમાં એ જ તો હરખ સુધી ગયા છીએ.
.
શક્યતા નથી અમારો રંગ આ ફીટે હવે
સ્યાહીમાં ડૂબી જઈ કલમ સુધી ગયા છીએ.
.
ખુદની જાતથી છીએ અજાણ-ના અજાણ પણ,
મન મનાવતાં રહ્યાં-ઇલમ સુધી ગયા છીએ.
.
ના અગમ સુધી ગયાં-ના ગયા નિગમ સુધી
જો ગયા તો બસ અમે સનમ સુધી ગયા છીએ.
.
( સાહિલ )
આથમતા સૂરજના અજવાળામાં આવો,
વૃક્ષ કહે છે પંખીને, માળામાં આવો.
.
પાંગરવા દો આજ વસંતોને મારામાં,
તમને ગમતી મૌસમના ગાળામાં આવો !
.
મારા તો વૈશાખ અને ચૈતર સોનેરી,
ભરબપ્પોરે પીળા ગરમાળામાં આવો.
.
કટકે કટકે ક્યાં લગ કરવી કથા આપણી ?
ઘટના થઈને સાજણ સરવાળામાં આવો.
.
ઇન્દ્રધનુષી રંગો પથરાશે દરિયામાં,
શ્વેત સ્વપ્ન સંગાથે પરવાળામાં આવો.
.
જનમ-મરણના ફેરાઓથી કંટાળ્યો છું;
મુક્તિ દેવા મારા કુંડાળામાં આવો !
.
( ‘વિવશ’ પરમાર )
કંઈ અનુભવ આ સફરના થઈ ગયા,
જ્યાં પહોંચ્યા એ નગરના થઈ ગયા.
.
હું કશે પણ હક નહીં માગી શક્યો,
સૌ કહે છે આપ ઘરના થઈ ગયા.
.
એકલા હો ત્યારે વૃક્ષો પૂછશે,
કેટલા દિન પાનખરના થઈ ગયા ?
.
લોહીનું ટીપુંય જે પાડે નહીં,
એ કહે ટુકડા જિગરના થઈ ગયા.
.
મ્હેક બનવાનું બહુ ભારે પડ્યું,
આપ સરનામા વગરના થઈ ગયા.
.
( હેમેન શાહ )
મેં ધાર્યું એવું નો’તું હરિવરને ત્યાં કાંઈ
ઘર, આંગણ ને ગાય હતાં; ગઈ એમાં વાત સમાઈ.
.
નો’તી દેવસભા કે નો’તા દેવપરીનાં નર્તન,
ઝાડ પરે પારેવાં ઘૂ… ઘૂ… કરતાં’તાં બે કીર્તન,
હરજી દોડી ભેડ્યાં; રોમે ખીલી ગઈ વનરાઈ.
.
મોર ટહુક્યા ભીંતે ભાંગી સરગાપરની ભ્રમણા,
લખમીજીએ હરખાતાં ઓસરીએ લીધા દ:ખણા,
ખેમ કુશળ જગનાં પૂછ્યાં કંઈ પાથરતાં ચટાઈ.
.
( જગદીશ ઉપાધ્યાય )
તણખલું તોડું, લીલોછમ અકાળ વિસ્તાર કંપે છે,
હવા જેવી હવા પણ મોસમોની પાર કંપે છે.
.
ગગનમાંથી ખર્યો છે તારલો ઝબકાર કંપે છે,
સમયની દોસ્ત મુઠ્ઠીમાં હજી અંધાર કંપે છે.
.
નથી એકેય માળામાં ટહુકો પીંછું કે પગરવ,
સમીયે સાંજ વેળા પંખીનો ચિત્કાર કંપે છે.
.
નદીના સ્થિર જળમાં કાંકરી નાખી તરંગાયો-
હજીયે ફીણ-પરપોટા ઉપર આકાર કંપે છે.
.
હવે તો કંપનોની ભીંસમાં આવી ગયો હુંયે-
ગઝલ છેડી તમે જ્યારે હૃદયના તાર કંપે છે.
.
( મનીષ પરમાર )
હું રહેતો હતો
તારી આંખોમાં
એક અશ્રુની જેમ વહી ગયો
એક નિર્બળ ક્ષણે
કે વહેવું જ તો
અશ્રુનું ભાગ્ય છે
તો પણ
હું ખુશ છું
મને સમાઈ જવા માટે
તારું ઓશિકું મળ્યું
તું દરરોજ
મારા પર માથું ટેકવી
સ્વપ્નાં જુએ છે.
.
( મુસ્તફા અરબાબ, અનુ. હનીફ સાહિલ )
બળે છે ક્યારનું ઝાકળ ! ઊલટતપાસ કરો
અગનને કેમ વળી કળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
હજુયે એ જ વિમાસણ છે બન્ને આંખોમાં
હજુ કાં શ્વેત છે કાજળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
ઘણું લખાય છે કિન્તુ કશું જ ના ઉકલે
લખે છે કોણ એ કાગળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
સુખી થશો તો સૂકાઈ જશે બધાં આંસુ
કરે છે કોણ આ અટકળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
હવે તો એવા ખયાલોથી મન અવાચક છે
કશું છે સ્વર્ગથી આગળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
પવન તો ઉંબરે જડબેસલાક ઊંઘે છે
ખખડતી હોય કાં સાંકળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
શું કોઈ ‘રાહી’ની માફક પડ્યું હશે ભૂલું !
અટૂલું કેમ છે વાદળ ! ઊલટતપાસ કરો
.
( એસ. એસ. રાહી )
જીવની સાથે જીવ મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
સ્વપ્ન અચાનક કોઈ ફળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
.
કંઈક રૂપેરી સમણાંઓ આળસ મરડીને ઊભા છે
હાથમાં એનો હાથ મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
.
આ તમસને સાવ ઉલેચી નાખવાનું તો કામ છે અઘરું
ઝાંખું ઝાંખુય ઝળહળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
.
હૈયામાં જો હામ ન હો તો જીવવાનો પણ અર્થ નથી કંઈ
ઈચ્છાઓ કોઈ સળવળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
.
એક દિવસ તો મરવાનું છે હમદમ એમાં ફેર નથી કંઈ
મનગમતું જો મોત મળે તો જીવવા જેવું લાગે છે કંઈ
.
( તુરાબ ‘હમદમ’ )
મોરપીંછ 