૨.

મારા ફળિયામાં આવ્યા હરિ

મને અણથક આંખોથી દેખતી કરી.

.

મારી ધૂળભરી ઓસરીમાં બેઠા

મારે કાજ અસખ કેવાં વેઠ્યાં !

હું તો નઘરોળ લાજી મરી…

 .

હરિને જોયા આંસુની સોંસરા

હરિ બોલ્યા : ‘ના થઈએ અણોસરા

કદી ખોઈએ નહીં ખાતરી…’

 .

૩.

મારા ઓરડામાં આવ્યા હરિ

મને આંખોથી ચાખીને એંઠી કરી

 .

મારાં કુંવારકા વ્રત બટક્યાં

હરિ રુંવે રુંવે એવું ચટક્યા

એની સોડે અવશ હું સરી…

.

હું તો આંસુની ખારી તલાવડી

ઓહો, તરસ્યું હરિવરને આવડી !

એણે હોઠ ઝપ્પ દીધા ધરી…

 .

( રમેશ પારેખ )

.

[આ ઝુમખાનું “મારા સપનામાં આવ્યા હરિ” અને “મારા રુદિયામાં આવ્યા હરિ” અન્ય બ્લોગ પર પોસ્ટ થઈ ગયેલ હોવાથી અહીં ફરી મૂકતી નથી.]

શ્યામની પાસે તો દરિયામાં દ્વારિકા

રાધાની પાસે ગોકુળિયું

શ્યામની ઝગમગતી ઝળહળતી નગરી ને

રાધાનું ગામ સાવ ધૂળિયું

 .

શ્યામના તડકાના સોનલ ઉઘાડથી

દ્વારિકા સોનાની લાગે

આ બાજુ ઝાંખી ને ઝાંખી રાધિકા

આવી ગોકુળિયાને ભાગે

શ્યામનાં પાન અને ફૂલો દ્વારિકાને :

ગોકુળની ધરતીને મૂળિયું….

 .

આખી વસંત એના ઠાઠમાઠ સાથે

જઈ દ્વારિકે કરતી વસવાટ

રાધાની આંખમાં ચોમાસે ચોમાસાં

ગોકુળિયા ગામમાં ઉચાટ

તાંબાના કળશો મુકાય મહેલટોચે

ને, રાધાનું તૂટતું રે નળિયું….

 .

રાજાના મહેલમાં ઓછપ શી હોય ?

છતાં ઓછપ એક ગોકુળિયા ગામથી

ગોકુળિયું ગામ સાવ ખાલી ને તોય

હતી રાધિકા ભરચક ઘનશ્યામથી

શ્યામની આંખે ના ક્યારેય ભૂંસાયું

ના ક્યારેક સુકાયું ઝળઝળિયું….

 .

( મુકેશ જોષી )

એક ઉંબરા પર ઝાટકા સાથે તોડીને જે ફેંકી દીધું તેં,

એ તારે માટે બંધન હતું…

અને, મારે માટે અવલંબન.

ભૂલો હોય છે –થાય છે, સૌની,

પ્રમણભાન તો હોય ને, સજા આપતી વખતે ? !

 .

પહેલી વાર પોતાના પગ પર ચાલતાં શિખેલું બાળક

કદાચ, પડી જાય..પડી પણ જાય !

એક કે એકથી વધુ વખત,

તોય,

પગ કાપીને ફેંકી શકાય ? માત્ર સજારૂપે ?

 .

પંખીને પાંજરાની સલામતીનો અહેસાસ થયા પછી

મુક્તિની સજા ફટકારવાનો અધિકાર છે, કોઈને ?

 .

માગણીઓ નકારી શકાય…

અધિકારો અવગણી શકાય…

પણ લાગણીઓને – સંવેદનાઓને

આમ સાવ ખંખેરીને સ્વસ્થતાપૂર્વક

કેમ ચાલી જઈ શકે, કોઈ પણ ?

 .

એક વ્યક્તિ પાસે એનો અર્થ – એનું અસ્તિત્વ

એનું અવલંબન ખૂંચવી લેવાની સજા…..

…શું આટલો મોટો કોઈ પણ ગુનો છે ખરો?

 .

( કાજલ ઓઝા વૈદ્ય )

એવું બની શકે કે,

હું જે જોઉં એ તું ન ય જોઈ શકે;

કારણ કે મારી આંખો તારી આંખો થોડી છે ?

 .

એવું ય બની શકે કે,

હું જે સમજું એ તું ન ય સમજી શકે;

કારણ કે મારું મૌન તારું મૌન થોડું છે ?

 .

એવું ય બની શકે કે,

હું જે ગાઉં એ તું ન ય ગાય;

કારણ કે મારું ગીત તારું ગીત થોડું છે ?

 .

એવું ય બની શકે કે,

હું જેને જીવું એને તું ન ય જીવી શકે;

કારણ કે મારી મંઝિલ તારી મંઝિલ થોડી છે ?

 .

પણ એવું બની શકે કે,

હું તને ચાહું ને તું મને ચાહે

કારણ કે

મારો પ્રેમ – તારો પ્રેમ

આપણો પ્રેમ ચોક્ક્સ થઈ શકે !….

 .

( કવિતા ચોકસી )

ગઈ કાલે મારી આંખમાં સહેજ આંસુ આવી ગયાં.

એક વૃદ્ધ મા મારી સાથે બસસ્ટેન્ડ પર ટોળામાં

ઊભાં હતાં.

એક ભળતી જ બસ આવી.

માજી ખોડંગાતા પગે દોડી બસ આગળ પહોંચી

કશું પૂછ્વા લાગ્યાં.

કન્ડક્ટર હાથ રોકીને ઊભો રહ્યો.

બસ થોભાવી નહિ.

કહે ‘લાઈનમાં ઊભા રહો,’

એને ખબર છે અહીં લાઈન નથી, ટોળું છે.

ઘંટડી વગાડે છે. બસ ચાલી જાય છે.

માજી કશું સમજ્યાં નહીં.

એ બસ એમને માટે નહોતી.

તો પણ અફસોસ કરે છે. થોડું બડબડે છે.

એક ટેક્સી જોઈ હાક મારે છે, વળી થોડુંક

ખોડંગાતું દોડે છે.

“ભાઈ, જરા….”

ટેક્સીવાળો ગરદન પણ ફેરવતો નથી.

ટેક્સી દોડાવી જાય છે.

જાણે કે એને આંખ-કાન નથી, માત્ર મીટર છે.

માજી ફરી બડબડ કરી ટોળામાં ઊભાં રહે છે.

કોઈ સાંભળતું નથી.

બધાના કાન થાકેલા છે.

શહેરમાં પુષ્કળ બસો છે અને ટેક્સીઓ પણ.

પણ

મારી પાસે એક કાવડ નથી,

એટલે જ….

 .

( વિપિન પરીખ )

 સાંજ વીત્યાનો વખત છે લો તમે દીવો કરો

રાહ જોતું આ જગત છે લો તમે દીવો કરો

 .

વાયરા સામે કશું પેટાવવું ફાવે નહીં

આપને માટે રમત છે લો તમે દીવો કરો

 .

ના મને અંધારામાં કશું જ દેખાતું નથી

કોક મારામાં સતત છે લો તમે દીવો કરો

 .

એ મને મળવા હજુ આતુર છે આ રાતના

એમની પહેલી શરત છે લો તમે દીવો કરો

 .

રાતની સામે ચડ્યો છે જંગમાં શ્રદ્ધા લઈ

આગિયો હાંફ્યો સખત છે લો તમે દીવો કરો

.

( મુકેશ જોષી )

ભરતીની જેમ પ્રેમ-છોળે ભીંજાવ, ઓટ જેમ ઓસરવું શ્યામ –

તારી ઘેલી આ ગોપીને રઘવાઈ મેલીને દૂર દૂર સરવું શું કામ ?

 .

ગોપીની આંખેથી ઝરતો વરસાદ હવે પૂર જેમ ધસમસતો વીફરે

ગોપીની રગમાં કંઈ એવો અવસાદ : એની કાલિમા ચહેરા પર નીતરે

રોમ રોમ જેનું જપે તારા તે જાપ એને દૂરતાના દીધા તે ડામ

તારી ઘેલી આ ગોપીને…

 .

બંસીના સૂરમાં રેલાતો કેફ હવે જીરવ્યો જીરવાય નહીં

અંગ અંગ પોકારે, શ્યામ શ્યામ જ્યારે, મારે કરવું શું એ પણ સમજાય નહીં

તારી છબીને આજ ગોપીના હૈયામાં એક વાર આવીને પામ

તારી ઘેલી આ ગોપીને…

 .

સૂની સવાર, સાંજ સાવ તે ઉદાસ, રાત રિબાતી સમસમતી રુએ

અણસારા ભણકારા એળે વહી જાય અને જાણું નહીં શ્યામ ક્યાં સૂએ

ગોપીની ઘેલછા : પ્રેમ કહો ભક્તિ કહો : રૂપ જુદાં પણ એક જ છે નામ

તારી ઘેલી આ ગોપીને…

 .

( હિતેન આનંદપરા )

આ અફાટ રણ વચ્ચે,

રેતની ટેકરી પર ચડીને

દૂર દૂર નજર દોડાવું છું

ક્યાંય તારા નામની ધજા

ફરકતી જોઈ શકતો નથી.

સમગ્ર રણને ઘોળીને પીધાં પછી પણ

કહી ના શકું,

“હવે મને દર્દ થતું નથી.”

મારા આ દર્દની

વ્યથાને કણસતો કણસતો

સવારે ઊઠું છું ત્યારે

સૂરજના કિરણોનું ઈન્જેક્શન

કારગત નીવડે છે.

ને તારા નામની ધજાને

ફરકતી જોવા મારી નજર

અધીરી બનીને…………….

 .

( ગણેશ સિંધવ “બાદલ” )

ભૂલ્યો હું ત્યાંથી પાછો ગણું, એટલું તો કર,

રેતી ઉપર ન ઘર હું ચણું, એટલું તો કર.

 .

દિલ મારું ગૂંચવાય છે શબ્દોની જાળમાં

મુજ દર્દ  મૌનમાં હું વણું, એટલું તો કર.

 .

મારે ક્યાં કોઈ આંખ તણી કીકી થાવું છે ?

કો’આંખનું ન માને કણું, એટલું તો કર.

 .

ઠંડે કલેજે કીધાં ઘણી લાગણીનાં ખૂન,

મારું અહમ હવે તો હણું, એટલું તો કર.

 .

પૂછે તું, ‘હા’ કહી હું ધરી દઉં છું ખાલી જામ,

એકાદ વાર ‘ના’ હું ભણું, એટલું તો કર.

.

ઊગમણું લાખ યત્ને યે किस्मतમાં ના રહ્યું,

ના ખૂંચવાય આથમણું, એટલું તો કર.

 .

( કિસ્મત કુરેશી )

जमीं से पहले खुले आसमान से पहले

न जाने क्या था यहाँ इस जहान से पहले

 .

हमें भी रोज ही मरना पडता है मौत आने तक

हमें भी जिन्दगी देनी है जान से पहले

 .

खयाल आते ही मंजिल से अपनी दूरी का

मैं थक सा जाता हूँ अक्सर थकान से पहले

.

जो मेरे दिल में है उसके भी दिल में है, लेकिन

वो चाहता है कहूँ मैं जुबान से पहले

 .

हमें पता है हमारा जो हश्र होना है

नतीजा जानते हैं इम्तिहान से पहले

 .

( राजेश रेड्डी )