मैं गौतम नहीं हुं

 .

मैं गौतम नहीं हुं

मगर मैं भी जब घरसे निकला था

ये सोचता था

के मैं अपने ही आपको ढूंढने जा रहा हुं

किसी पेड की छांव मे मैं भी बैठुंगा

एक दिन मुझे भी कोई ज्ञान होगा

मगर जिस्म की आग

जो घर से लेकर चला था

सुलगती रही

घर से बहार हवा तेज थी

और भी ये भडकती रही

एक इक पेड जल कर राख हुआ

मैं ऐसे सेहरा में अब फिर रहा हुं

जहां मैं ही मैं हुं

जहां मेरा साया है

साये का साया है

और दूर तक

बस खला ही खला है !

.

હું ગૌતમ નથી

.

હું ગૌતમ નથી

પરંતુ હું પણ જ્યારે ઘેરથી નીકળ્યો હતો

એમ વિચારતો હતો

કે હું મને શોધવા જઈ રહ્યો છું

કોઈ વૃક્ષના છાયડામાં હું પણ બેસીશ

એક દિવસ મને પણ કોઈ જ્ઞાન લાધશે

પરંતુ દેહની આગ

જે હું ઘરેથી લઈને ચાલ્યો હતો

સળગતી રહી

ઘરની બહાર પવન સખત હતો

આગ વધુ ભડકતી ગઈ

એક એક વૃક્ષ બળીને રાખ થયું

હવે હું એક એવા રણમાં ફરી રહ્યો છું

જ્યાં હું જ હું છું

જ્યાં મારો પડછાયો છે

પડછાયાનો પડછાયો છે

અને દૂર સુધી

માત્ર અવકાશ છે

અવકાશ માત્ર !

.

( ખલીલુર રહેમાન આઝમી, અનુ. હનીફ સાહિલ )

રાતનો ઉજાગરો લાલાશ આંખોમાં હજી,

છે ગઝલના શે’રનો અજવાસ આંખોમાં હજી.

.

રોજ બંધાતો-સુકાતો ભેજ તારા નામનો,

આંસુઓની શોધ તો ભીનાશ આંખોમાં હજી.

 .

થાપ આપી વન ગયું વેરાનમાં ચાલી હવે-

પાંદડાંની કંપતી લીલાશ આંખોમાં હજી.

.

જોઈ લીધી છે ધરાઈને તને, તરસ્યો થયો,

ક્યાં બુઝાતી હોય તારી પ્યાસ આંખોમાં હજી.

 .

આ નજરની ગૂઢ ભાષાને સમજવાની મનીષ,

મેળવું છું કાફિયાને પ્રાસ આંખોમાં હજી.

 .

 ( મનીષ પરમાર )

આજ મારા શ્વાસમાં થોડું વજન છે,

આમ ભીના ઘાસમાં થોડું વજન છે.

 .

એટલે વરસો પછી ભેગો થયો છું,

એમના વિશ્વાસમાં થોડું વજન છે.

.

રાખમાંથી તેજ પ્રગટાવ્યું તમો એ,

એટલે અજવાસમાં થોડું વજન છે.

 .

કેટલું દોડ્યો નદીની શોધમાં હું,

જળ મળ્યું ના પ્યાસમાં થોડું વજન છે.

 .

ઊંચકી થાક્યા ખભા મારા તમારા,

પથ્થરો શી લાશમાં થોડું વજન છે.

.

( મનીષ પરમાર)

અહીંથી છેક મન લંબાય તારા ઘર સુધી,

સમય જેવો સમય હંફાય તારા ઘર સુધી.

 .

ખબર નહોતી ફૂલો રોકી રહેશે બાગમાં,

કદાચ એથી પવન ક્યાં જાય તારા ઘર સુધી ?

.

અમે વરસાદનું એકાદ છીએ ઝાપટું-

બને એવુ નહીં વરસાય તારા ઘર સુધી.

 .

હુંયે છોલાઈ આંધી સૂસાવટાથી ઘણું-

સૂકી એવી હવા ફુંકાય તારા ઘર સુધી.

 .

મહોબતના પુરાવા માર્ગ આખર આપશે,

ફરી પગલું મનીષ ફંટાય તારા ઘર સુધી.

 .

( મનીષ પરમાર )

દર્દ આવે, દર્દ જાવે તોય શું ?

આંસુનો દરિયો વહાવે તોય શું ?

 .

એક પાનું જિંદગીનું ફાડતા,

સો વરસ અમથા વિતાવે તોય શું ?

 .

વ્યોમ ખેતરમાં ઉગાડી સૂર્યને,

છાયડાના રોપ વાવે તોય શું ?

 .

રાખ ચરખી ચાંદનીની હાથમાં,

ચંદ્રનો પતંગ ચગાવે તોય શું ?

 .

કોમ્પ્યુટરમાં જ નાખી ઊંઘને,

પ્રત ખ્વાબોની છપાવે તોય શું ?

 .

મેઘલી રાતે ગઝલ લખવી હતી,

શેર તારકના લખાવે તોય શું ?

 .

શ્વાસ ઘરના બંધ દ્વારે આવે યમ

મૃત્યુ સાંકળ ખટખટાવે તોય શું ?

 .

માંગતો ‘બેન્યાઝ’ સાઈલ ધર ગલી,

હમ્દ શેરીમાં સુણાવે તોય શું ?

 .

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

ચંદ્ર ખીલશે મસ્ત આકાશે પછી,

ગીત પૂનમ રાતના ગાશે પછી.

 .

ડૂબતો સૂરજ કલમના પૂરમાં,

ને બરફનો પત્ર ભીંજાશે પછી.

 .

તું ભલે રાખે રદીફી દુશ્મની,

કાફિયાનો દોસ્ત સમજાશે પછી.

 .

નાવ ડૂબી ખારવાની આંખમાં,

ત્યારથી દરિયો વંચાશે પછી.

 .

જે લકીરો ભાગ્યની ગૂંચે પડી,

ક્યાંથી હાથે ભાગ્ય દેખાશે પછી.

 .

હાથથી સરકી ગયો છે જે સમય,

કોઈ દી ક્યારેય પકડાશે પછી ?

 .

શબ્દના ‘બેન્યાઝ’ને ફાકાકશી,

ટંક બપોરે શું ગઝલ ખાશે પછી ?

 .

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

જીવતર કંડીલને સળગાવે અલીડોસો,

આંસુ ભીની રાતને છલકાવે અલીડોસો.

 .

જીવની ડાળે મરિયમ ખીલી કળી માફક,

આજ મઘમઘતું નગર ટહુકાવે અલીડોસો.

.

પોસ્ટ ઓફિસની રગેરગ છાયા ધબકતી’તી,

સૂર્ય માફક રોજ આવે જાવે અલીડોસો.

 .

લ્યો, કડડડ ભૂસ દ્રશ્યો તૂટે અરીસામાં,

એક ચ્હેરો ઉમ્રભર તરડાવે અલીડોસો.

 .

પોસ્ટના જૂના મકાને તનહાઈમાં બેસે,

પોસ્ટના દ્વારો સતત ખખડાવે અલીડોસો.

 .

દિલનું જે આકાશ છાનું છાનું રડી લેતું,

દિલની એ દાસ્તાન ક્યાં સંભળાવે અલીડોસો.

 .

એક કાગળની કબરમાં ‘બ્રેન્યાઝ’ પોઢી ગ્યો,

પોસ્ટ માસ્તરનું હૃદય પલટાવે અલીડોસો.

 .

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

દર્દની ટોચે તવાઈ છે મીરાં,

આંસુની ઊંડી જ ખાઈ છે મીરાં.

.

એક મીરાંના દરદને જોખવા,

કૃષ્ણના પલ્લે બંધાઈ છે મીરાં.

 .

એક હરિવરની છબી છે ભીતરે,

કેટલાં વર્ષે મઢાઈ છે મીરાં.

 .

સુક્કુભઠ મેવાડ છોડી ઘલવલે,

શ્યામ ચોમાસે ભીંજાઈ છે મીરાં.

 .

દેહ રૂપી છોડશે મેવાડને,

શ્યામ સંગે વીંટળાઈ છે મીરાં.

 .

સ્મૃતિનું મેવાડ ફેંકી શેરીમાં,

જાતની સાથે લડાઈ છે મીરાં.

 .

એક મીરાંની ઉછળતી જે નદી,

શ્યામના દરિયે સમાઈ છે મીરાં.

.

ફાટશે ‘બેન્યાઝ’ ક્યાંથી એ મલીર,

ભક્તિની પાકી સિલાઈ છે મીરાં.

 .

( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )

બની હરણાં ઉછળતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં,

વહાલાં થઈ વળગતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં.

 .

થયાં છે કેદ એ સંજોગની મુઠ્ઠી મહીં મિત્રો,

સિફતથી જે સરકતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં.

 .

હવે ઓકી રહ્યા છે લૂ નજર સામે બની તડકો,

થઈ શ્રાવણ વરસતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં.

 .

નજરમાંથી ઉતારે જે ક્ષણે એને જરા કોઈ,

બની આંસુ ટપકતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં.

 .

બચી છે રાખ બસ એની સળગતી યાદની વચ્ચે,

બની રત્નો ચળકતાં’તા કદી સ્વપ્નો હથેળીમાં.

 .

( જિજ્ઞા ત્રિવેદી )

આમ તો પચ્ચીસ વર્ષમાં કશું ખાસ બદલાયું નથી

સિવાય કે

લગ્નની પહેલી વર્ષગાંઠે

તેં ગિફ્ટ કરેલું હીરાનું મંગળસૂત્ર

પોલિશ્ડ કરાવવાનું થયું છે

 .

બાકી

બધું એમનું એમ જ છે

જો ને લગ્નનાં પચ્ચીસ વર્ષ પછી

હજી પણ તને બ્યૂ રંગનું શર્ટ સ્યૂટ થાય જ છે ને..?

તોય મને ઘણીવાર મન થાય

 .

તને પૂછવાનું કે

હજીપણ તારી આંખે મારાં સપનાં આવે ?

હજીપણ અનાયાસે મારો હાથ તારાં હાથને અડી જાય

તો ઝણઝણી ઊઠે કશુંક અંદર ?

હજીપણ ઓફિસની ફાઈલો વચ્ચેથી

તારું મન મારી પાસે છટકી આવવા ઉધામાઓ કરે ?

ઘણીવાર

તું

ઓફિસેથી પાછો ફરે ત્યારે

તને ભાવતી વાનગીઓ રસોડામાં તારી રાહ જોતી હોય અને

 .

તું

ભૂખ નથી કહીને બેડરૂમમાં ચાલ્યો જાય

ખાલી એટલી જ મિનિટો માટે લાગી આવે મને..

પણ પછી તો હું સાવ સ્વસ્થ હોઉં

અને તારાં શર્ટને બટન ટાંકવા બેસી જાઉં

 .

કે

જૂનાં આલ્બમ્સને

ફરીફરીને જોયા કરું

બાકી

સાવ સાચું કહું ?

ઓફિસેથી તને આવતાં મોડું થયું હોય

 .

અને મને

જ્યારે જ્યારે

ઘડિયાળ બંધ થઈ ગઈ હોવાનો ભાસ થયો છે

ત્યારે ત્યારે

મેં મંગળસૂત્રને પોલિશ્ડ કરાવવાનો વિચાર માંડી વાળ્યો છે..!!

 .

( એષા દાદાવાળા )