કેટલાં કામ લઈને ઊભો છું

હાથ સૂમસામ લઈને ઊભો છું.

 .

રાત વીતે પછી વિચારીશું

ધૂંધળી શામ લઈને ઊભો છું.

 .

ખાલીપો જે મહીં ભરેલો છે

હું એવો જામ લઈને ઊભો છું.

.

આ હકીકત મને ડરાવે છે

સ્વપ્નનું ગામ લઈને ઊભો છું.

 .

કોણ સમજી શકે ખુલાસાને !

તે છતાં હામ લઈને ઊભો છું.

 .

કામ કોઈ નથી દેતું એમ જ

એટલે દામ લઈને ઊભો છું.

.

એમ આઘો નહીં હઠી જાઉં

એમનું નામ લઈને ઊભો છું.

 .

ચાલ, ચિંતા બધી મૂકી દીધી

ક્યાં, કોઈ કામ લઈને ઊભો છું !

 .

‘પ્રણય’ કોઈ નથી ગતિ જાણે !

પૂર્ણવિરામ લઈને ઊભો છું.

 .

( ‘પ્રણય’  જામનગરી )

વ્હેલી સવારે સાદ સાંભળું

પછી જ આંખ આ ખૂલે

મારું મન હવામાં ઝૂલે

 .

ગઈ રાતનાં સપનાંઓ તો

એક પલકમાં ભૂલે !

મારું મન ઝલકમાં ઝૂલે

 ,

હૃદય એક નાની અમથી છાબ

એમાં સુગંધઝૂર્યાં ફૂલ

તારા બાગનાં વૃક્ષો :

એમાં મન મારું મશગૂલ

તારો એક અણસાર :

ને મારું મન તો બધું કબૂલે

 ,

પૂર્વજનમની કઈ લીલા છે ?

કાયા-માયાના કયા કબીલા ?

પતંગિયાને ચૂંથવાના

કોઈ નહીં પાડશો ચીલા –

સાવ કુંવારી લાગણીઓને

નહીં રગદોળો ધૂળે.

 ,

( મિતુલ મહેતા )

રોજ તારા નામનો કક્કો ગોખું

તને મળવાનાં ગોખું પલાખાં

મૂળિયાંની જેમ જાય ઊડી ના કેમ

આ લાગણીની વિસ્તરેલી શાખા…

 .

મારી ભૂગોળના દરિયા તુજ આંખમાં ને વાંચતાં આ જાત ડૂબે ગઈ

સૂરજ ઊગે તે દિશા પૂરવ કહેવાય, તો તું ઊગે એ દિશા કઈ:

પડતા વરસાદના કારણમાં એટલું, સ્મરણોનાં ચોમાસાં આખ્ખાં…રોજ

 .

પાણીપત નહીં, પાણીદાર એવી આંખોથી જખ્મી થયાનો ઈતિહાસ

બે હૈયાંઓ વચ્ચેની ત્રિજ્યાઓ માપવામાં પડતો ભૂમિતિમાં ત્રાસ

રોજ તારી યાદનું હું લેશન કૌં ને તોય થાતા ન કોઈ વિષય પાકા…રોજ

 .

તારા ને મારા સરવાળાનો દાખલો, આવડે એક બસ ગણિતમાં

બાકીમાં એટલી તો ભૂલો પડે, હું શોધું જવાબ તારા સ્મિતમાં

મોનાલીસા જેવું મર્માળું સ્મિત, મને પડતાં ઉકેલવાનાં ફાંફાં…રોજ

 .

( મુકેશ જોષી )

તમારી શરાફત નડે છે અમોને

અમારી શરાફત નડે છે અમોને

 .

હતો ખ્યાલ એવો કે સંધાઈ જાશે

કરી જે મરામત નડે છે અમોને

. 

સહ્યાં દ્વેષ ઈર્ષા ને અન્યાય પળેપળ

હવે તો અનાગત નડે છે અમોને

 .

અહીં પ્રેમ પૂજ્યો પ્રભુના સ્વરૂપે

છતાં જે લખ્યા ખત નડે છે અમોને

 .

અસ્મિતા અહમનો નથી ભેદ ઝાઝો

છતાંયે તફાવત નડે છે અમોને

 .

ધરમના જ નામે ચલાવી રહ્યા છો

તમારી બગાવત નડે છે અમોને

 .

( મેઘબિન્દુ )

૫.

જ્યારે મારી સામે

કોઈ અડીખમ પર્વત ખડો હોય ત્યારે

મને ત્યાંથી વિદાય લેવા દઈશ નહિ.

મને તેની ઉપર ચઢવા જેટલું બળ આપજે.

જેથી શિખરે પહોંચ્યાની હું તૃપ્તિ અનુભવી શકું.

 .

એ પર્વત ચઢતાં ચઢતાં

મને વચ્ચે કેડીઓ સાંપડેલી રહે

એ જ મારી તારી પાસે અરજ છે.

ને જ્યાં કેડી ન દેખાય

ત્યાં મને બેસી પડવા દઈશ નહિ.

બલ્કે,

નવી કેડી ચાતરી લેવાની

સૂઝ ને સામર્થ્ય પૂરાં પાડજે.

 .

અને, શિખરે પહોંચી જવાની

તૃપ્તિ હું માણી શકું તે સારુ

મને તારી પ્રેરણા જોઈએ છે.

ને મને શ્રદ્ધા છે કે,

એ પ્રેરણાનો પ્રવાહ તું કદી સુકાવા નહિ દે.

 .

૬.

હે ઈશ્વર,

મને ક્યારેક ક્યારેક

–     મારી જાત માટે

–     મારા કાર્યો માટે

–     મારી શક્તિ માટે

–     મારી આવડત માટે

–     મારી સમજશક્તિ માટે

–     મારી દિશાસૂઝ માટે

શંકા સતાવતી રહે છે.

 .

ભલે મને શંકા થાય,

પણ તું એને ગુણાત્મક બળમાં

ફેરવી નાખજે એવી મારી પ્રાર્થના છે.

 .

મને એટલું શાણપણ આપ કે જેથી

મને મારી શંકા પરત્વે શંકા પેદા થાય

અને

મારી શ્રદ્ધા પરત્વે શ્રદ્ધા જાગ્રત થાય.

 .

( શૈલા પંડિત )

પ્રત્યેક ગલી-નગર-મુલકમાં શોર થઈ શકે

કંઈ જાણકારી ના હો છતાં જોર થઈ શકે !

 .

અત્યારે સહેલગાહ પૂરી થઈ ગઈ છતાં,

પરવાનગી આપો તો બીજો દોર થઈ શકે.

.

રસ્તા તરફ જે પૂજ્યભાવ રાખતો હતો,

પગથી કચડવા જેટલો કઠોર થઈ શકે ?

 .

પાનાં કિતાબનાં હવાઓ ફેરવી શકે,

કિન્તુ શરીર ક્યાં ફરી કિશોર થઈ શકે.

 .

અઘરી નથી અહીં ચળકતી લોકપ્રિયતા,

લોકો વિદૂષકોથી યે વિભોર થઈ શકે.

.

કહેવું પડે કે મિત્રોનાં હૃદય છે ફૂલનાં,

એકાદ પણ ન ખેલદિલ ટકોર થઈ શકે.

 .

( હેમેન શાહ )

હાથમાંઆ જામ લૈ બેઠા છીએ;

લ્યો, મજાનું કામ લૈ બેઠા છીએ.

 .

મિત્ર અંતે ક્યાં ગયા કોને ખબર ?

દુશ્મનોનું નામ લૈ બેઠા છીએ.

.

કોઈપણ અમને ઉઠાડો ના હવે;

આ જગાના દામ લૈ બેઠા છીએ.

 .

રાફડા છોને પછી ઘેરી વળે;

કેટલો આરામ લૈ બેઠા છીએ.

 .

સૂર્ય ઊગે તો અહીં દેજો ખબર;

જિંદગીની શામ લૈ બેઠા છીએ.

 .

આ ગઝલ અમથી લખાતી હોય ના-

વેદનાના ડામ લૈ બેઠા છીએ.

 .

( આહમદ મકરાણી )

૨.

મારા ફળિયામાં આવ્યા હરિ

મને અણથક આંખોથી દેખતી કરી.

.

મારી ધૂળભરી ઓસરીમાં બેઠા

મારે કાજ અસખ કેવાં વેઠ્યાં !

હું તો નઘરોળ લાજી મરી…

 .

હરિને જોયા આંસુની સોંસરા

હરિ બોલ્યા : ‘ના થઈએ અણોસરા

કદી ખોઈએ નહીં ખાતરી…’

 .

૩.

મારા ઓરડામાં આવ્યા હરિ

મને આંખોથી ચાખીને એંઠી કરી

 .

મારાં કુંવારકા વ્રત બટક્યાં

હરિ રુંવે રુંવે એવું ચટક્યા

એની સોડે અવશ હું સરી…

.

હું તો આંસુની ખારી તલાવડી

ઓહો, તરસ્યું હરિવરને આવડી !

એણે હોઠ ઝપ્પ દીધા ધરી…

 .

( રમેશ પારેખ )

.

[આ ઝુમખાનું “મારા સપનામાં આવ્યા હરિ” અને “મારા રુદિયામાં આવ્યા હરિ” અન્ય બ્લોગ પર પોસ્ટ થઈ ગયેલ હોવાથી અહીં ફરી મૂકતી નથી.]

શ્યામની પાસે તો દરિયામાં દ્વારિકા

રાધાની પાસે ગોકુળિયું

શ્યામની ઝગમગતી ઝળહળતી નગરી ને

રાધાનું ગામ સાવ ધૂળિયું

 .

શ્યામના તડકાના સોનલ ઉઘાડથી

દ્વારિકા સોનાની લાગે

આ બાજુ ઝાંખી ને ઝાંખી રાધિકા

આવી ગોકુળિયાને ભાગે

શ્યામનાં પાન અને ફૂલો દ્વારિકાને :

ગોકુળની ધરતીને મૂળિયું….

 .

આખી વસંત એના ઠાઠમાઠ સાથે

જઈ દ્વારિકે કરતી વસવાટ

રાધાની આંખમાં ચોમાસે ચોમાસાં

ગોકુળિયા ગામમાં ઉચાટ

તાંબાના કળશો મુકાય મહેલટોચે

ને, રાધાનું તૂટતું રે નળિયું….

 .

રાજાના મહેલમાં ઓછપ શી હોય ?

છતાં ઓછપ એક ગોકુળિયા ગામથી

ગોકુળિયું ગામ સાવ ખાલી ને તોય

હતી રાધિકા ભરચક ઘનશ્યામથી

શ્યામની આંખે ના ક્યારેય ભૂંસાયું

ના ક્યારેક સુકાયું ઝળઝળિયું….

 .

( મુકેશ જોષી )

એક ઉંબરા પર ઝાટકા સાથે તોડીને જે ફેંકી દીધું તેં,

એ તારે માટે બંધન હતું…

અને, મારે માટે અવલંબન.

ભૂલો હોય છે –થાય છે, સૌની,

પ્રમણભાન તો હોય ને, સજા આપતી વખતે ? !

 .

પહેલી વાર પોતાના પગ પર ચાલતાં શિખેલું બાળક

કદાચ, પડી જાય..પડી પણ જાય !

એક કે એકથી વધુ વખત,

તોય,

પગ કાપીને ફેંકી શકાય ? માત્ર સજારૂપે ?

 .

પંખીને પાંજરાની સલામતીનો અહેસાસ થયા પછી

મુક્તિની સજા ફટકારવાનો અધિકાર છે, કોઈને ?

 .

માગણીઓ નકારી શકાય…

અધિકારો અવગણી શકાય…

પણ લાગણીઓને – સંવેદનાઓને

આમ સાવ ખંખેરીને સ્વસ્થતાપૂર્વક

કેમ ચાલી જઈ શકે, કોઈ પણ ?

 .

એક વ્યક્તિ પાસે એનો અર્થ – એનું અસ્તિત્વ

એનું અવલંબન ખૂંચવી લેવાની સજા…..

…શું આટલો મોટો કોઈ પણ ગુનો છે ખરો?

 .

( કાજલ ઓઝા વૈદ્ય )