સપનામાં પણ ભલેને ઝુકાવી નજર મળ્યાં

સંતોષ છે એ વાતનો કે મારે ઘર મળ્યાં

આ માર્ગના વળાંક શું જાદુઈ નીકળ્યા

પાછળ રહી જનાર લ્યો! આગળ ઉપર મળ્યાં

આખર સુધી એ વાત તણો વસવસો રહ્યો

વર્ષો પછે મળ્યાં પરંતુ મન વગર મળ્યાં

અંગતપણાનો અંશ ઉમેરી શક્યાં નહીં

બાકી રિવાજ જેમ તો આઠે પ્રહર મળ્યાં

’સાહિલ’ પ્રણયના પંથની શું વાત ન્યારી છે

પૂછ્યા ખબર તમારા તો મારા ખબર મળ્યાં

( સાહિલ )

તારા ઉદાસ મનમાં મને આવવા તો દે

ઈચ્છાનાં નવાં બીજ મને વાવવા તો દે

આ સ્થિર નદીને થશે રોમાંચનો અનુભવ

તારો રૂમાલ ત્યાં મને ફરકાવવા તો દે

છે યજ્ઞ પ્રણયનો અને માગે છે આહુતિ

ખોટા અહમના કાષ્ઠને પધરાવવા તો દે

મસ્જિદથી મિનારા સુધી ઝળહળ થશે બધું

મીણબત્તી ઈબાદત તણી પ્રગટાવવા તો દે

રણ ને હરણ-ઉભયની પછી લાજ રહી જશે

ખોબો ભરીને મૃગજળો ઉઘરાવવા તો દે

હું તરબતર નમાઝમાં થઈ જાઉં, એ પહેલા

’રાહી’ના અકળ મનને કશુંક પામવા તો દે

( એસ. એસ. રાહી )

એક મોકો મેં ગુમાવ્યો, કોઈને કહેશો નહીં,

હું મને ના ઓળખાયો, કોઈને કહેશો નહીં.

આંખને બદલે હ્રદયથી એ મને વાંચી ગયો,

મેં અભણ એને ગણાવ્યો, કોઈને કહેશો નહીં.

શબ્દ કેવળ દ્રશ્યથી અહીં શ્લોક થઈ જાતો નથી,

ક્રોંચવધ હું જોઈ આવ્યો, કોઈને કહેશો નહીં

બસ ખુશીથી જાળમાં એ માછલી કૂદી પડી,

જીવ પાણીથી ધરાયો, કોઈને કહેશો નહીં.

આયનો પ્રતિબિંબ મારું જોઈને બોલ્યો હતો,

જાતમાં તું ભેરવાયો, કોઈને કહેશો નહીં.

એક વેળા ઈશ્વરે પૂછ્યું તને શું જોઈએ?

માગવામાં છેતરાયો, કોઈને કહેશો નહીં .

( ગૌરાંગ ઠાકર )

પ્રાર્થનામાં એકસાથે કેટલું માગી શકો?

જીર્ણ વસ્ત્રોથી વરસતા આભને ઢાંકી શકો?

આપ બહુ-બહુ તો કરીએ શું શકો દુનિયા વિશે?

સત્ય જેવા સત્યને બસ ક્રોસ પર ટાંગી શકો.

અંધ આંખો, પાંગળું મન ને લથડતાં હો કદમ,

તો સફળતાને ભલા કઈ રીતથી આંબી શકો!?

કોણ ફૂલો મૂકવા આવ્યું હતું, કોને ખબર?

કબ્રમાં તિરાડ ક્યાં છે કે તમે ઝાંખી શકો?

જો, ફરી સંધ્યા સમય આવી ગયો છે ‘પ્રેમ’ નો

સૂર્યને બાંધી શકો તો ક્યાં સુધી બાંધી શકો!?

( જિગર જોષી ‘પ્રેમ’ )

લક્ષ્મીની જેમ જ લાગણીઓ ગણે છે

આ માણસ બરાબર નથી

ગણે છે ને ઓછે પડે તો લડે છે

આ માણસ બરાબર નથી

સમી સાંજ દરિયા કિનારે જવું તોયે

દરિયા તરફ પીઠ રાખી

એ, લોકોને ગાડીને જોયા કરે છે

આ માણસ બરાબર નથી

સુંદરતા જોવી ગમે છે, સહજ છે

પણ સૌની દ્રષ્ટિમાં ફેર છે

એ જોવાની આડશમાં રીતસર ઘૂરે છે

આ માણસ બરાબર નથી

ન કુદરત, ન ઈશ્વર, ન દુનિયા

અરે સૌ સ્વજનથીયે છેટો રહે છે

બસ પોતાને માટે જીવે છે, મરે છે

આ માણસ બરાબર નથી

વધુ એને ચીડવો, વધારે દઝાડો

જલાવો દયા ના બતાવો

કારણ એ કાયમ ઈર્ષાથી બળે છે

આ માણસ બરાબર નથી

જે લુચ્ચુ હસે છે, જે ખંધુ હસે છે

જરા એથી ચેતીને ચાલો

કે આખો શકુનિ એમાંથી ઝરે છે

આ માણસ બરાબર નથી

( હિતેન આનંદપરા )

શબ્દો તો ખાલી પડિયા કહેવાય

ઈમાં થોડો પરસાદ હોવો જોઈએ…

ખાલી પાતાળ ને દૂના હવાને એક ઝાટકે ઊડી જાય છે

કેટકેટલા બોલક બકબક કાન બધાના મૂંડી જાય છે

ભલે હોઠ હલે ને જીભલડી બોલે

ઈમાં થોડોક વરસાદ હોવો જોઈએ.

સાચકને નહીં બોલીભાષા કોણ અહીં સમજશે રે…

એંઠા પાતાળ-દૂના માધવ ક્યાં લગી ઊંચકશે રે…

વરસાદનાં ટીપાંએ કાનમાં કહી દીધું

કીડીના દરમાં હાથીનો સમાસ હોવો જોઈએ…

બકરી જેમ બચ્ચાને મોઢામાં ઊંચકે એમ વાચાને ઉંચકીને રાખો

બટકાં ભરો નહીં પણ કાનમાં કહેવાની વાત શબરીના બોર જેમ ચાખો

ફળિયામાં નાનકડી ચકલી મરી જાય

તો એનો હૈયે અવસાદ હોવો જોઈએ

શબ્દો તો ખાલી પડિયા કહેવાય

ઈમાં થોડોક પરસાદ હોવો જોઈએ.

( અનિલ જોશી )

તને ચાહું છું, ચાહું છું એટલું બધું

મારી પાસે કહેવાને કોઈ વાણી નથી

જળમાં વહે છે છાયા આ ઝાડની

એમાં અંકાઈ ક્યાંક માયા ઉઘાડની

મૂંગા છે હોઠ અને બોલે છે આંખ

મારી આંખોમાં ઝાકળનું પાણી નથી

પંખીની પાંખમાં અંકાશી વ્હાલ છે

વનમાં વસંત છે ને પંચમનો તાલ છે

આટલી આ ખૂબસુરત દુનિયા હશે

એવી તો વાત કદી જાણી નથી

( કિશન શાહ )

એક લીલું રણ વહે છે મારાથી તારા સુધી

રેશમી રણઝણ વહે છે મારાથી તારા સુધી

જે સદીના ચીર નિચોવો છતાં ટપકે નહીં-

એક એવી ક્ષણ વહે છે મારાથી તારા સુધી

લે પરસ્પરના ચહેરા ધોઈએ ને જોઈએ

જો નર્યા દર્પણ વહે છે મારાથી તારા સુધી

એકબીજામાં મળી જઈએ, ભળી જઈએ હવે

હું વહું, તું પણ વહે છે મારાથી તારા સુધી

( કરસનદાસ લુહાર )

સમીસાંજના શમિયાણામાં

ધીમો ધીમો ધૂપ જલે છે!

તગતગ તારક અંગારા પર

ભભરાવેલો

પ્રીતવિરહનો ધૂપ જલે છે!

સમીસાંજના શમિયાણામાં

ધીમો ધીમો ધૂપ જલે છે!

મંદ મુરત ને ધૂમ્રસેર નિજ અંગ મરોડે…

આશાભંગ બની અટવાતી ઊંચે દોડે-

સુગંધ એની સર્યા કરે છે સોડે સોડે:

વહાલાં જેને જાય વછોડી

તે હૈયું ગુપચુપ જલે છે:

સમી સાંજના શમિયાણામાં…

તેજ-તિમિરની આછી આછી રંગબિછાતે,

મોતી વચકી જાય નયનથી વાતે-વાતે–

ધબકારના પડે હથોડા દિવસે-રાતે:

યૌવનનું ઉપવન છે સૂનું,

ને કામણના કૂપ જલે છે?

સમી સાંજના શમિયાણામાં…

ઊની ઊની આવનજાવન કરે નિસાસા,

સપનાંઓના કંઠ રહ્યા છે પ્યાસા પ્યાસા:

દિલને ગમતા નથી હવે તો કોઈ દિલાસા:

ઘેરી ઘેરી હસે ઉદાસી,

લીલું લીલું રૂપ જલે છે:

સમી સાંજના શમિયાણામાં…

( વેણીભાઈ પુરોહિત )