આગવા બેત્રણ અભાવો – કરસનદાસ લુહાર

થૈ જવા તરબોળ તડકે મ્હાલવાદેજે મને !

રણ વચોવચ રૂખડાશો ફાલવા દેજે મને !

.

ક્યાં સુધી આધાર મારો તું થવાનો દોસ્ત હે

આંગળી મારી હવે તો ઝાલવા દેજે મને !

.

આમ તો હું ભાવથી ભરચક સતત છું તે છતાં

આગવા બેત્રણ અભાવો સાલવા દેજે મને !

.

આ સફર છે આખરે મારાથી તે તારા સુધી;

એ જ રસ્તે મન મૂકીને ચાલવા દેજે મને !

.

હું જ છું, ના હું નથી, કોઈ નથી કૈં પણ નથી;

શૂન્યના મબલખ આ મેળે મ્હાલવા દેજે મને !

.

( કરસનદાસ લુહાર )

ખરી ખરીને – આહમદ મકરાણી

ભૂલી ગયો છું તરતાં, દરિયો તરી તરીને;

ચહેરો ભૂલી ગયો છું, દર્પણ ધરી ધરીને.

.

સાકી નથી, ન મયકશ, પ્યાલા હવે નથી એ;

પીતા હતા અમે જે પ્યાલા ભરી ભરીને.

.

થોડાં સવાલ ઉત્તર આપી દીધા અમે પણ;

ડગલું હવે શું ભરવું અમથું ડરી ડરીને ?

.

માનવ થયો છું આખર માનવ બનાવજે તું;

થાકી ગયો છું નવલાં રૂપો ધરી ધરીને.

.

ખીલ્યા પછીનું ખરવું કોણે લખી દીધું છે ?

ફરિયાદ કૈં કરે છે ફૂલો ખરી ખરીને.

.

( આહમદ મકરાણી )

સમજાય તો સારું – બી. કે. રાઠોડ

ઈશારો મૂક પથ્થરનો, તને સમજાય તો સારું.

સવેળા અર્થ ઠોકરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

જગતની રંગભૂમિ પ,ર તમાશો જિંદગીનો છે,

મજાનો ખેલ ઈશ્વરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

વધારો થાય માત્રાનો, પછી હર ચીજ બૂરી છે,

ટકોરો છે ખરેખરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

સુનામી રૂપ લૈ કાં બંધનો તોડ્યાં કિનારાએ….?

બળાપો સાત સાગરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

ન જાણે મોત કેવું રૂપ લઈને આવશે તારું,

હશે કિસ્સો ઘડીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

લખી છે વાત દિલની મેં અહીં બેચાર ગઝલોમાં,

ઝુરાપો જિંદગીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

( બી. કે. રાઠોડ )

શબ્દો વજનમાં હોય છે – રશ્મિન પટેલ

કેટલી વાતો દટાયેલી જ મનમાં હોય છે,

ગામમાં, ઘરમાં અને બીજી પવનમાં હોય છે.

.

બીજમાંથી ફળ પછી શું હોય છે અંદર કહો ?

એ જ રીતે આ કર્મોની ગતિ ગહનમાં હોય છે.

.

ફક્ત ફૂલોની સુગંધ વિશે કહો તો શું હશે ?

જો કશું ના હોય તો કૃષ્ણ ભજનમાં હોય છે.

.

આમ આખ્ખું જગત ખિસ્સામાં લઈ ફરતા રહો,

એક છેલ્લી મરણની ઈચ્છા વતનમાં હોય છે.

.

યાદની આ વેલનાં પુષ્પો ખરે છે રાતદિન,

એ જ શબ્દો એ જ અર્થો ત્યાં વજનમાં હોય છે.

.

( રશ્મિન પટેલ )

એક ખોવાયેલ – ઉર્વીશ વસાવડા

એક ખોવાયેલ નથડી, ને રમેલા રાસનો

ક્યાં મળે છે કોઈ દસ્તાવેજ એ ઈતિહાસનો

.

દોસ્ત સાબૂત રાખજે સંવેદનાઓ પગ નીચે

તો જ થઈ શકશે અનુભવ સાવ તાજા ઘાસનો

.

ઘોર અંધારે દીવો એકાદ પ્રગટાવો પછી

અર્થ આપોઆપ સમજાઈ જશે અજવાસનો

.

તેં ઈમારતના ઘણા નકશાઓ ચીતર્યા પણ હવે

આજ ચીતરી દે મને નકશો સૂના આવાસનો

.

સહેજ અમથી ફૂંકની ભીતિ તને પજવે સતત

નેસ્તનાબૂદ થઈ શકે આ મહેલ તારો તાસનો

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )

ખૂબ સંભાળજે – ‘પ્રણય’ જામનગરી

ધૂપ છે છાંવ છે, ખેંચ છે તાણ છે, ખૂબ સંભાળજે

છે અજાણી જગા, શખ્સ અણજાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

કંઈક આ પાર છે, કંઈક એ પાર છે, એ જ છે આપણું,

રાખની છે રમત, લાખની લહાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

છે સમય કૈં અલગ, છે નસીબ કૈં અલગ, છે દશા કૈં અલગ,

એનું એ તીર છે, એનું એ બાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

ધૂળ ઢંકાયેલો, સાવ ઝંખાયેલો, જાણે પીંખાયેલો,

આભમાં ક્યાંક એ, એનો એ ભાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

સહેજ લથડે ચરણ, તો અહીં છે મરણ, વાત નક્કી જ એ,

માણસો ખીણ છે, માણસો ખાણ, છે ખૂબ સંભાળજે.

.

આ તો દરિયો ‘પ્રણય’, દે ડૂબાવી બધું; શેષ કૈં ના બચે !

આંધી-તોફાન છે- જર્જરિત વ્હાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

( ‘પ્રણય’ જામનગરી )

વાયરો વસંતનો – ઉશનસ

આઘેથી અનંતથી આયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો;

વનરા તે વનમાં વાયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

..

લહરલહરીથી ગઈ ડાળીયે ઝૂકી,

કોકે વળી હૈયે ગડી વાળીયે મૂકી.

એક રાધીએ કીધ કાન-ફાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

જે વેદમાં ન માયો, ભેદ કોઈએ ન પાયો;

ઝંઝાશો આવ્યો તોયે જસદાનો જાયો,

એક રાધાના શ્વાસમાં સમાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

કેટલુંક વેઠે વીંધી વનરાની વાંસળી ?

કેટલુંક ઝીલે છેદી મુનિવરની પાંસળી ?

જેવો રાધામાં રૂં રૂં ફૂંકાયો ?

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

( ઉશનસ )

અમે કાગળ લખ્યો’તો – મુકેશ જોશી

અમે કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

છાનો છપનો કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

કસ્તુરી શબ્દોને ચંદનમાં ઘોળ્યાતા

ફાગણિયો મલક્યો જ્યાં પહેલો

.

સંબોધન જાણે કે દરિયાનાં મોજાંઓ

આવી આવીને જાય તૂટી

સંબોધન છોડીને કાગળ લખ્યો

ભલે કાગળમાં એક ચીજ ખૂટી

નામજાપની માળા લઈ બેઠા ને

પહેલો મણકો જ ના ફરેલો

.

પહેલા ફકરાની એ પહેલી લીટી તો

અમે જાણીબૂઝીને લખી ખાલી

બીજામાં પગરણ જ્યાં માંડ્યા તો

લજ્જાએ પાંચે આંગળીઓને ઝાલી

.

ત્રીજામાં એમ થયું લાવ લખી નાખીએ

અહીંયા મઝામાં સહુ ઠીક છે

અંદરથી ચૂંટી ખણીને કોઈ બોલ્યું :

સાચું લખવામાં શું બીક છે

હોઠ ઉપર હકડેઠઠ ભીડ હતી શબ્દોની

એ એક ચોકિયાત ત્યાં ઊભેલો

.

લિખિતંગ લખવાની જગ્યાએ ઓચિંતુ

આંખેથી ટપક્યું રે બિંદુ

પળમાં તો કાગળ પર માય નહીં એમ

જાણે છલકેલો લાગણીનો સિંધુ

મોગરાનું ફૂલ એક મૂકીને

મહેંકતા શ્વાસ સાથ કાગળ બીડેલો

.

( મુકેશ જોશી )

પ્રેમ કરવો – નિમેષ ચોકસી

પ્રેમ કરવો એ એક ઘટના છે

પણ ઘટનામાં પણ ઘટના છે

તમને તો અવ કાંઈ કશું નહીં

ને અમને તમારી રટના છે.

.

તમે બુદ્ધિથી બધુંય માપો

અમને લાગણીઓનો છાક

અમને જોઈએ ધોધમાર

ને તમને ઝંખના હોય જરાક

પાગલ અમે ભટકીએ

તમારા પંથ બધા વહીવટના છે.

.

તમે શાંત સરોવર

એમાં અમે ઊછળતી નૌકા

તમને વ્હાલું મૌન ને અમને

જોઈએ ટહુકેટહુકા

તમે વેદ પુરાણ

અમારા સ્કંધ બધા ભાગવતના છે.

.

( નિમેષ ચોકસી )

અમને મળ્યો છે – ઉર્વીશ વસાવડા

ફરી એ જ પડકાર અમને મળ્યો છે

નવો એક અવતાર અમને મળ્યો છે

.

ફક્ત એક પળ જ્યાં કરી બંધ આંખો

અજબ તેજ ઝબકાર અમને મળ્યો છે

.

સતત ચાલવાનું, ઘડીભર વિસામો

તસુ કે ન તલભાર, અમને મળ્યો છે

.

અરીસાની ઓકાત શું કે બતાવે

અદીઠો જે શણગાર અમને મળ્યો છે

.

ન સમજાયું શાને અમારા જ ઘરમાં

અતિથિનો સત્કાર અમને મળ્યો છે

.

પછી એ લખાયું ગઝલના સ્વરૂપે

અગમનો જે અણસાર અમને મળ્યો છે

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )