એક વૈકલ્પિક અંજળ મોકલું છું,

સાચવેલી આખરી પળ મોકલું છું.

.

હાથની સાથે ઘણું ધ્રુજી રહ્યું છે,

છેવટે કોરો જ કાગળ મોકલું છું.

.

કૈંક રાતોનાં ભર્યાં છે સ્વપ્ન તેમાં,

ઓ સૂરજના દેશ ! ઝાકળ મોકલું છું.

.

કીમતી બીજું તે શું લાગે તરસને,

ઓણનું પ્રત્યેક વાદળ મોકલું છું.

.

કોડિયું તો જાય બુઝાઈ ઘડીમાં,

એક કેવળ પ્રાણ ઝળહળ, મોકલું છું.

.

એ જ જાણે છે બધું કહેશે નિરાંતે,

મૌન જે શબ્દોની પાછળ મોકલું છું.

.

એક મિસ્કીનના થયા છે લાખ ટુકડા,

ખુશનસીબી છે, પળેપળ મોકલું છું.

.

(રાજેશ વ્યાસ “મિસ્કીન”)

ખરા કે ખોટાની મરજાદ રાખતો જ નહીં,

તું બોલ સાચું, કશું યાદ રાખતો જ નહીં.

.

છે દરિયો ખારો ને મીઠી નદી હકીકત છે,

વિચારોને બહુ આઝાદ રાખતો જ નહીં.

.

તિમિરમાં બુદ્ધિને કામે લગાડવી પડશે-

હૃદયના તખ્ત પર પશ્ચાદ રાખતો જ નહીં.

.

બહુ નિકટનું કે અંગત દુભાઈ જાય ખરું,

ગમે તે થાય પણ અપવાદ રાખતો જ નહીં.

.

છે શબ્દ ઓછા પરંતુ છે કીમિયો અકસીર

સુખી થવું હોય તો ફરિયાદ રાખતો જ નહીં.

.

( શોભિત દેસાઈ )

ધેનનું કે જાદવાનું નામ તું લેતો નહીં,

સ્વપ્નમાં છો, જાગવાનું નામ તું લેતો નહીં.

.

મન વગર પહોંચી ગયો છો ત્યાં જ ધામો નાખ તું,

ભૂલથી પણ માળવાનું નામ તું લેતો નહીં.

.

બે ઘડી તું એની સાથે ગેલ કર કે રમ જરા,

પણ પવનને પાળવાનું નામ તું લેતો નહીં.

.

હોડી ને દરિયા વિષે રમખાણો ચાલે છે સતત,

અ નગરમાં ખારવાનું નામ તું લેતો નહીં.

.

કોઈ અંગત કારણોસર જે તને સૌથી ગમે,

એ ગઝલને છાપવાનું નામ તું લેતો નહીં.

.

( અશરફ ડબાવાલા )

(૧)

મ્હારાં

બધાં બારીબારણાં ખુલ્લાં રાખીને,

મનોરમ હેંગરો પરથી

રસ્તાઓને આકર્ષક રીતે

લટકાવીને

હું ટાંપીને બેસી જ રહું છું.

કોઈ બિચારી, ભલી-ભોળી

મંઝિલ, લલચાઈને

ડોકાવે એટલી જ વાર…

.

(૨)

હાં, દોસ્ત!!

મને ય તારી જેમ જ

મંઝિલોના ‘કલેક્શન’નો

શોખ છે.

અદલાબદલી કરવાનું મન

પણ ઘણું થાય છે,

પણ શું કરું ?

કમ-સે-કમ

કોઈ પણ બે તો સરખી

નીકળવી

જોઈએ, ને ?!!!

.

(૩)

જ્યારે જ્યારે,

હું જેવું પગલું માંડું,

ને રસ્તો

ઝાડની બખોલમાં ભરાઈ જાય…

ત્યારે ત્યારે

મને થઈ આવે છે :

‘મારી મંઝિલોનો

ઉદ્ધાર કદી થઈ

શકવાનો નથી કદાપિ નહીં…’

.

(જયંત દેસાઈ)

પહાડોએ કદી લૂંટ્યો, કદી પડઘાએ લૂંટ્યો છે,

કદી ઈચ્છા ગઈ લૂંટી, કદી શમણાંએ લૂંટ્યો છે.

.

અનોખી ભેટ આપી છે, તમે આ રાહ ચીંધીને,

દિશાઓએ કદી લૂંટ્યો, કદી નકશાએ લૂંટ્યો છે.

.

નથી અકબંધ હું જીવ્યો, સલામત હોઉં હું ક્યાંથી ?

કદી તૃષા ગઈ લૂંટી, કદી ઝરણાંએ લૂંટ્યો છે.

.

કરમ છે બેઉના સરખાં, દુઆ બંનેની સરખી છે,

કદી પાયલ ગઈ લૂંટી, કદી પગલાંએ લૂંટ્યો છે.

.

ફકીરી હાલ આ કંઈ ‘પ્રેમ’નાં અમથા નથી યારો,

કદી મંઝિલ ગઈ લૂંટી, કદી રસ્તાએ લૂંટ્યો છે

.

( જિગર જોષી ‘પ્રેમ’ )

જોઉં ના કૈં ભેદ, એ હાલત હજી આવી નથી,

હો કશો ના ખેદ, એ હાલત હજી આવી નથી.

.

હું કરું છું યત્ન કે હો શબ્દ મારો સત્યવાન,

પણ વંદુ એ વેદ, એ હાલત હજી આવી નથી.

.

દર્દને બદલે વહે ત્યાં સૂર, જ્યારે પણ અહીં,

કોઈ પાડે છેદ, એ હાલત હજી આવી નથી.

.

તોય હો અહેસાસ બસ આકાશની હળવાશનો,

મુક્તિ કે હો કેદ, એ હાલત હજી આવી નથી.

.

કૈં ઘટે ત્યાં કોઈ પક્ષે હું મને જોતો ‘સુધીર’

જાત હો સાહેદ, એ હાલત હજી આવી નથી.

.

( સુધીર પટેલ )

ખુશી એકાદ માંગી છે ખુદાને યાર સમજીને,

દુવાઓ ના અમે માંગી કદી હકદાર સમજીને.

.

રહ્યું ના બે હ્રદય વચ્ચે જરા પણ લાગણી જેવું,

મળે છે એકબીજાને ફક્ત વ્યવહાર સમજીને.

.

પથારી છે ધરા એની, ગગન છે ઓઢવા માટે,

ઘણાં જીવી રહ્યાં છે જિંદગી પડકાર સમજીને.

.

વસંતો લઈને જન્મી છે અમારા ઘેર એક બાળા,

ઉજવણી ચાલ કરીએ આપણે તહેવાર સમજીને.

.

નજર નીચી, નયન ભીનાં, અધર પર ગાઢ ચુપકીદી,

કહે છે મૌનમાં નારી વ્યથાનો સાર સમજીને.

.

રહી તિરછી નજર કાયમ મિલન પર આ જમાનાની,

મુલાકાતો અમે લીધી છે શિષ્ટાચાર સમજીને.

.

દિશા ‘એહમદ’ બતાવે છે સફરનાં કંઈ મુકામોની,

ગઝલના વાંચવા પડશે બધા અશઆર સમજીને.

.

( અહેમદ હુસેન ‘એહમદ’ )

તમે મળ્યાં આ મનસાના મેળે કે વિજોગણ વેદના રે

અમે ઊભા આંસુના ખોળે કે વિજોગણ વેદના રે

તમે વહેર્યા આ શ્વાસોના પહાડ કે વિજોગણ વેદના રે

અમે રોપશાં મોગરાનાં ઝાડ કે વિજોગણ વેદના રે

તમે ઉગાડી આયખાને ડાળ કે વિજોગણ વેદના રે

અમે બંધાયા વાયરાની પાળ કે વિજોગણ વેદના રે

તમે ભર્યા વાદળ જેવાં કોપ્યાં કે વિજોગણ વેદના રે

અમે દુકાળો લોહીમાં રોપ્યા કે વિજોગણ વેદના રે

તમે આંખોમાં છલકાવ્યા દરિયા કે વિજોગણ વેદના રે

અમે હલેસાં મારતાં તરિયા કે વિજોગણ વેદના રે

તમે ઝરણાંને હૈયે સમાયાં કે વિજોગણ વેદના રે

અમે દાવાનલ જેવા ઓલાયા કે વિજોગણ વેદના રે

તમે ઊડતાં પંખીઓનું આકાશ કે વિજોગણ વેદના રે

અમે કાપેલી પાંખોની આશ કે વિજોગણ વેદના રે

તમે જાઓ છો સમંદર પાર કે વિજોગણ વેદના રે

અમે સુકાતા સરોવરનો ભાર કે વિજોગણ વેદના રે

.

( કિશોરસિંહ સોલંકી )