અમે રે સૂકું રૂનું પૂમડું,

તમે અત્તર રંગીલા રસદાર;

તરબોળી દ્યોને તારેતારને,

વીંધો અમને વ્હાલા આરંપાર:

આવો રે આવો હો જીવણ આમના.

અમે રે સૂના ઘરનું જાળિયું,

તમે તાતા તેજના અવતાર;

ભેદીને ભીડેલા ભોગળ-આગળા,

ભરો લખ લખ અદીઠા અંબાર:

આવો રે આવો હો જીવણ આમના.

અમે એ ઊધઈ-ખાધું ઈંધણું,

તમે ધગધગ ધૂણીના અંગાર;

પડે પડે પ્રજાળો વ્હાલા વેગથી,

આપો અમને અગનના શણગાર:

આવો રે આવો હો જીવણ આમના.

( મકરન્દ દવે )

એક આખી જિંદગીનો છે એમાં અભાવ દોસ્ત,

આ ખાલી જામનું ય વજન છે ઉઠાવ દોસ્ત.

જીરવી શકશે પૂર્ણ ઉપેક્ષાનો ભાવ દોસ્ત,

પણ જીરવી ના શકાશે અધૂરો લગાવ દોસ્ત.

દરિયામાં મોજાં આવે, બધે આવતાં નથી,

અમથી જ રાહ જોયા કરે છે તળાવ દોસ્ત.

દરિયા-પહાડ-આભમાં જો ના સમાય તો,

નાની ચબરખીઓમાં પ્રણયને સમાવ દોસ્ત.

તાજા કલમમાં એ જ કે તારા ગયા પછી,

બનતો નથી આ શહેરમાં એકે બનાવ દોસ્ત.

( મુકુલ ચોકસી )

ખડક જેવો દેખાતો અચળ,

મહાકાય કાચબો હલવા માંડે

તેમ ગાડી ચાલી અને અચાનક

એને સેંકડો હાથ ફૂટ્યા,

જેમાં સચવાયેલો પ્રેમનો તરફરાટ

પ્લેટફોર્મ પર હલતા હાથોને

સ્પર્શ કરવા માંગતો, આતુર.

મેં હળવેકથી મારો હાથ છોડાવ્યો

અને અસહાય ઊભો રહ્યો,

એને ગાડીને સ્વાધીન કરી,

ત્યારે મારો હાથ પણ હલતો હતો.

દેહથી વિખૂટા પડેલા તરફડતા માથા જેવો.

પછી પ્લેટફોર્મ બોલતું હતું અસંબધ્ધ વાક્યો,

આવનારી-જનારી ગાડીઓની માહિતીના.

જો કે મારે માટે તો બહારનું શહેર પણ હતું

સાવ ઉદાસ,

રસ્તાઓ હતા પણ એ પાછા વળવા માટે નહોતા.

( વસંત અબાજી ડહાકે )

હાથ સામે હાથ નહીં;

હાથ સાથે હાથ,

હાથમાં જ હાથ : એ જ સ્નેહ!

આંખ સામે આંખ નહીં;

આંખ સાથે આંખ,

આંખમાં જ આંખ : એ જ સ્નેહ!

દેહ સામે દેહ નહીં;

દેહ સાથે દેહ,

દેહમાં જ દેહ : એ જ સ્નેહ!

સૂર સામે સૂર નહીં;

સૂર સાથે સૂર,

સૂરમાં જ સૂર : એ જ સ્નેહ!

મન સામે મન નહીં;

મન સાથે મન,

મનમાં જ મન : એ જ સ્નેહ!

તું સામે હું નહીં;

તું સાથે હું,

તું મહીં જ હું : એ જ સ્નેહ!

( ચંદ્રકાંત શેઠ )

વહેલી સવારે બગીચામાં

એક યુવાન પ્રેમીને તેની પ્રેમિકાને

આપવા માટે

તાજા ગુલાબનું ફૂલ તોડતો

જોઉં છું ત્યારે

હું ચૂપ નથી બેસતો.

હું તેને તેમ કરતાં જરૂર રોકું છું

કારણ…?

એક ગરીબ પિતા

તેની ઝૂંપડીની બહાર

તેનાં કુમળાં બાળકોને સોટીથી

મારતો જોઉં છું ત્યારે

હું તેને તેમ કરતાં ચોક્કસ અટકાવું છું

કારણ…?

લાકડીના ટેકે ધીમે ધીમે ચાલતો

એક વૃધ્ધ

રસ્તો ક્રોસ કરવા માટે

આજુબાજુ જુએ છે

હું તેની પાસે પહોંચી જાઉં છું અને

તેને હું મારા હાથનો ટેકો આપી

રસ્તો ક્રોસ કરાવું છું.

કારણ…?

સિટી બસ ચિક્કાર ભરેલી છે

એક બસ સ્ટેન્ડ પાસે એક યુવતી

તેના સાવ નાના બાળકને લઈને

બસમાં ચઢે છે

બેસવાની જ્ગ્યા માટે તે આમતેમ

જુએ છે

ત્યારે હું તેને મારી સીટ ખાલી

કરી આપું છું અને તેને ત્યાં

બેસવા કહું છું.

કારણ…?

કારણ કે જ્યારે આવું કશુંક બને છે

ત્યારે મારામાં સૂતેલો બાળક સફાળો

જાગી ઊઠે છે…

( એસ. એસ. રાહી )

આ તે કઈ રીત છે?

સંબંધના ચણતરમાં લાંબી તિરાડ

અને પાયામાં શરતોની ઈંટ છે.

શબ્દોને હોઠથી અળગા કરું

તો મને બોલવાની આપો છો આણ,

રણમાં અમથી જ મને એકલી મૂકીને,

પછી ચલાવવા આપો છો વ્હાણ!

પ્રશ્નોના કિલ્લામાં રોંધીને કો’છો કે

આ તો બસ પાણીની ભીંત છે!

આ તે કઈ રીત છે?

નસનસમાં ધગધગતા ખિલા ઠોકો

ને પછી અટકાવી કહેતા કે ‘જા’

ધસમસતા શબ્દોનું તીર એક છોડીને,

કહેતા કે ‘ઝીલવા મંડ ઘા’

આશાઓ-ઈચ્છાઓ બાળીને કો’છો કે

’તારી ને મારી પ્રીત છે!’

આ તે કઈ રીત છે?

( આશા પુરોહિત )

ખુલ્લું ખાલીખમ આકાશ,

ફીક્કો પડી ગયેલો ચંદ્ર,

એકલાં-અટૂલાં તારાઓ,

બાલ્કનીમાં ડોકિયું કરતાં વૃક્ષની ડાળી પરથી

ખરું ખરું થતાં પર્ણો,

અધખૂલી આંખોનાં કોઈક ખૂણે

ચમકવા મથતા અશ્રુઓની મથામણ,

મારી કવિતાની ખુલ્લી પડેલી ડાયરી,

કોરાં પાનાં,

અનેક જનમેદની વચ્ચે તદન એકલો દરિયો,

એનાં ઉછાળાં મારતાં મોજાં,

ને કૂંડામાં ઉગેલું તને ગમતું ગુલાબનું ફુલ,

આ બધાંના સથવારે,

રોજ વિતાવું છું,

તારા વગરની ઉદાસ સાંજ….!

( એષા દાદાવાળા )

જળની વચ્ચે થળની વચ્ચે

ટળવળતી અટકળની વચ્ચે

હું ને તું તો મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળની વચ્ચે

અંતર વગરના રસ્તા ઉપર

અંત વગરનો સાથ લઈ

દિવસ ભરના થાક પછી તું આવ

મહેકતી રાત થઈ

પરપોટાના પડછાયે ને

સમય સીવે તે સળની વચ્ચે

હું ને તું તો મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળની વચ્ચે

શબ્દ વગર ને સૂર વગર ને

નાદ વગર પણ જે ગૂંજે

એકાન્તોની અવરજવરમાં

મૌન મૌનને કહે તે શું છે?

હોવાની હદ પાર કરી

ખોલે અનહદ તે કળની વચ્ચે

હું ને તું મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળ વચ્ચે

( સોનલ પરીખ )