હાથ સામે હાથ નહીં;

હાથ સાથે હાથ,

હાથમાં જ હાથ : એ જ સ્નેહ!

આંખ સામે આંખ નહીં;

આંખ સાથે આંખ,

આંખમાં જ આંખ : એ જ સ્નેહ!

દેહ સામે દેહ નહીં;

દેહ સાથે દેહ,

દેહમાં જ દેહ : એ જ સ્નેહ!

સૂર સામે સૂર નહીં;

સૂર સાથે સૂર,

સૂરમાં જ સૂર : એ જ સ્નેહ!

મન સામે મન નહીં;

મન સાથે મન,

મનમાં જ મન : એ જ સ્નેહ!

તું સામે હું નહીં;

તું સાથે હું,

તું મહીં જ હું : એ જ સ્નેહ!

( ચંદ્રકાંત શેઠ )

વહેલી સવારે બગીચામાં

એક યુવાન પ્રેમીને તેની પ્રેમિકાને

આપવા માટે

તાજા ગુલાબનું ફૂલ તોડતો

જોઉં છું ત્યારે

હું ચૂપ નથી બેસતો.

હું તેને તેમ કરતાં જરૂર રોકું છું

કારણ…?

એક ગરીબ પિતા

તેની ઝૂંપડીની બહાર

તેનાં કુમળાં બાળકોને સોટીથી

મારતો જોઉં છું ત્યારે

હું તેને તેમ કરતાં ચોક્કસ અટકાવું છું

કારણ…?

લાકડીના ટેકે ધીમે ધીમે ચાલતો

એક વૃધ્ધ

રસ્તો ક્રોસ કરવા માટે

આજુબાજુ જુએ છે

હું તેની પાસે પહોંચી જાઉં છું અને

તેને હું મારા હાથનો ટેકો આપી

રસ્તો ક્રોસ કરાવું છું.

કારણ…?

સિટી બસ ચિક્કાર ભરેલી છે

એક બસ સ્ટેન્ડ પાસે એક યુવતી

તેના સાવ નાના બાળકને લઈને

બસમાં ચઢે છે

બેસવાની જ્ગ્યા માટે તે આમતેમ

જુએ છે

ત્યારે હું તેને મારી સીટ ખાલી

કરી આપું છું અને તેને ત્યાં

બેસવા કહું છું.

કારણ…?

કારણ કે જ્યારે આવું કશુંક બને છે

ત્યારે મારામાં સૂતેલો બાળક સફાળો

જાગી ઊઠે છે…

( એસ. એસ. રાહી )

આ તે કઈ રીત છે?

સંબંધના ચણતરમાં લાંબી તિરાડ

અને પાયામાં શરતોની ઈંટ છે.

શબ્દોને હોઠથી અળગા કરું

તો મને બોલવાની આપો છો આણ,

રણમાં અમથી જ મને એકલી મૂકીને,

પછી ચલાવવા આપો છો વ્હાણ!

પ્રશ્નોના કિલ્લામાં રોંધીને કો’છો કે

આ તો બસ પાણીની ભીંત છે!

આ તે કઈ રીત છે?

નસનસમાં ધગધગતા ખિલા ઠોકો

ને પછી અટકાવી કહેતા કે ‘જા’

ધસમસતા શબ્દોનું તીર એક છોડીને,

કહેતા કે ‘ઝીલવા મંડ ઘા’

આશાઓ-ઈચ્છાઓ બાળીને કો’છો કે

’તારી ને મારી પ્રીત છે!’

આ તે કઈ રીત છે?

( આશા પુરોહિત )

ખુલ્લું ખાલીખમ આકાશ,

ફીક્કો પડી ગયેલો ચંદ્ર,

એકલાં-અટૂલાં તારાઓ,

બાલ્કનીમાં ડોકિયું કરતાં વૃક્ષની ડાળી પરથી

ખરું ખરું થતાં પર્ણો,

અધખૂલી આંખોનાં કોઈક ખૂણે

ચમકવા મથતા અશ્રુઓની મથામણ,

મારી કવિતાની ખુલ્લી પડેલી ડાયરી,

કોરાં પાનાં,

અનેક જનમેદની વચ્ચે તદન એકલો દરિયો,

એનાં ઉછાળાં મારતાં મોજાં,

ને કૂંડામાં ઉગેલું તને ગમતું ગુલાબનું ફુલ,

આ બધાંના સથવારે,

રોજ વિતાવું છું,

તારા વગરની ઉદાસ સાંજ….!

( એષા દાદાવાળા )

જળની વચ્ચે થળની વચ્ચે

ટળવળતી અટકળની વચ્ચે

હું ને તું તો મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળની વચ્ચે

અંતર વગરના રસ્તા ઉપર

અંત વગરનો સાથ લઈ

દિવસ ભરના થાક પછી તું આવ

મહેકતી રાત થઈ

પરપોટાના પડછાયે ને

સમય સીવે તે સળની વચ્ચે

હું ને તું તો મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળની વચ્ચે

શબ્દ વગર ને સૂર વગર ને

નાદ વગર પણ જે ગૂંજે

એકાન્તોની અવરજવરમાં

મૌન મૌનને કહે તે શું છે?

હોવાની હદ પાર કરી

ખોલે અનહદ તે કળની વચ્ચે

હું ને તું મળતાં રહેતાં

પ્રેમ ને પ્રેમની પળ વચ્ચે

( સોનલ પરીખ )

શબ આ કવિનું બાળશો નહીં રે!

જિંદગી ભર એ

બળતો જ હતો…

ફૂલો પણ તે પર

ચઢાવશો નહીં રે!

જિંદગી ભર એ

ખીલતો જ હતો…

( મનમોહન નાતુ, અનુ: જયા મહેતા )

મારી પાસે કોરો કાગળ તારા હૈયા જેવો

એના પર હું લખું છું મારું નામ

તું એને ચૂમી શકે તો ચૂમ

તું એને ચૂમશે તો મારા અહીં તહીં રઝળતા

નામને જાણે મળી જશે સરનામું

ભલે પછી રઘવાઈ દુનિયા પસાર થાય

કે થંભી જાય

કોણ જોશે એની સામું?

લઈ હાથમાં હાથ હવે તું ચલ મારી સંગાથ

વિશ્વમાં ઘુમાય એટલું ઘુમ

તું એને ચૂમી શકે તો ચૂમ.

આપણાં હળુ હળુ છે બંધન

એનાં મબલખ મબલખ સ્પંદન

એને ઝીલવા માટે કદાચ હૈયું નાનું પડશે

કૂણા કૂણા કોડ લઈને એકમેકની

સોડમાં ધીમે ધીમે રાત વહે

ને પરભાત ઊઘડશે

એકમેકમાં હળતો રહેશે,

એકમેકમાં ભળતો રહેશે,

લોહીનો લય ઉછળતો રહેશે

વહાલ ભરેલી વયમાં હવે તો ઝૂમી શકે તો ઝૂમ

તું એને ચૂમી શકે તો ચૂમ

( રજની મહેતા )

તને સ્પર્શીને આવેલો

પવન

મારી આંગળીઓનાં ટેરવાં ઉપર

જે લિપિ

લખી જાય છે

એને ઉકેલવા હું આકાશ સામે

હાથ ધરીને ઊભો રહું છું.

લિપિ ઊકલી રહે છે ત્યારે

આખું આકાશ

મારી આંગળીઓના ટેરવામાં

સમાઈ જાય છે.

એ આકાશમાં હું મને તો

શોધ્યો ય જડતો નથી

જ્યાં જોઉં-

સર્વત્ર તું જ તું!

( જ્યોતિષ જાની )