બાવળના કાંટાને છાંયડે હું બેઠી

ને તોય મને લાગે છે ગુલછડીની લૂ;

વાલમનો સંદેશો લઈને પારેવડું

ઘૂઘવે છે ક્યારનું ઘેલું ઘેલું !

.

બળતા બપ્પોરનો તડકો ચીરે છે

એક તરસી તળાવડીનાં જંપેલાં નીર;

આડે પડખે પોઢ્યાં શમણાંને પજવે છે

કોની આ વાતનો વહેતો સમીર.

ક્યારની આ દેહમાંથી નીસરી હું બહાર

હવે તારે ઓશીકે અઢેલું !

.

અંધારું ભરખી જાય કોઈ એક આગિયો

કે સૂરજને શોષે આકાશ

આમ તો હું એકલી ને તોય મને લાગે છે

તું તો મારી ભીતર; ચોપાસ.

ચૂમતાં હું થાકું નહિ તારી ચબરખી

હું તો એકલી પૂનમનો રાસ ખેલું.

.

( ડો. ગુણવંત શાહ )

આટલી વાલમ લગાડી વાર કાં ?

હર વખત કાઢી સમયની ધાર કાં ?

.

મેં તમારા પર ભરોસો કેટલો કીધો હતો,

એ દિલાસા પર સતત મેં શ્વાસ પણ લીધો હતો.

.

હર એક આ પળનો સતાવે ભાર કાં ?

આટલી વાલમ લગાડી વાર કાં ?

.

હું જણસ તારી હતો તેં એટલે તોળ્યો મને,

આ કટોરાઓ છલોછલ રાખવા ઘોળ્યો મને,

.

હર વખત આવો કર્યો વહેવાર કાં ?

આટલી વાલમ લગાડી વાર કાં ?

.

તું જ દરિયો, તું કિનારો તેં જ તો ભરતી કરી,

કાં બવંડરની તરફ આ નાવને તરતી કરી,

.

ના કરી થોડી ઘણી દરકાર કાં ?

આટલી વાલમ લગાડી વાર કાં ?

.

( શિવજી રૂખડા )

એક તારી યાદનું ઝળહળ થવું

કેટલી ઈચ્છાઓનું સળવળ થવું

.

રાત આખી રાત બસ રડતી હશે

આંસુઓનું આમ આ ઝાકળ થવું

.

કેદ થઈ જાવું પડે કોઈ આંખમાં

સાવ કંઈ સહેલું નથી કાજળ થવું

.

જળ વિશેની શક્યતા ખોટી ઠરી

કાં પછી મુજ આંખનું મૃગજળ થવું

.

પ્રેરણાનાં પૂર જો આવી ચડે

હું કલમ ને આપનું કાગળ થવું

.

એક કવિતા આમ તો ‘હમદમ’ હશે

આ નદીનું આમ આ ખળખળ થવું

.

( તુરાબ ‘હમદમ’ )

નાની સરખી મનીષા ઘરે આવી હતી.

મેં બાળગીતની એક રેકર્ડ મૂકી.

’પાલઘર આવ્યું, નાળિયેર પાણી…’

એની મમ્મી કહે,

’મનીષાને સંગીતનો બહુ શોખ પણ

આ ગુજરાતી શબ્દો એ સમજી નહીં શકે.’

અમે મનીષાને કહે

’બેટા, Uncleને તારી પેલી Poem સંભળાવ તો !

Twinkle Twinkle Little Star…

મનીષા લહેકા સાથે ગાઈ સંભળાવે છે.

મને એક આકાશ દેખાય છે.

મારી ભાષાના શબ્દો એમાં એક ખૂણામાં ઊભા રહે છે – સંકોડાઈને,

નમાયા બાળકને જેમ,

ગંભીર ગુનો કર્યો હોય એમ !

Unwanted !

મારી ભીની આંખોને હસતી કરી

હું વિવેક સાચવી લઉં છું.

કહું છું :

’How wonderful !

કેટલું સરસ ઈંગ્લિશ બોલે છે અને કેટલા સરસ ઉચ્ચાર !

You are such a sweet little girl, Manisha !’

.

(વિપિન પરીખ )

એટલું ઊંઘી જવાતું હોય છે

કે બધું ભૂલી જવાતું હોય છે.

.

દોર જો લીસ્સી થયેલી હોય તો,

ગાંઠથી ખૂલી જવાતું હોય છે.

.

બાળપણની યાદ આવી જાય ને,

ડાળ  પર ઝૂલી જવાતું હોય છે.

.

ઘાત જળની જેમ ફળતી હોય છે,

આંખમાં ડૂબી જવાતું હોય છે.

.

એક વેળા આઈનામાં જોઈને,

એકદમ તૂટી જવાતું હોય છે.

.

આંખ તો અટક્યા વિના ચાલ્યા કરે,

શ્વાસથી ખૂટી જવાતું હોય છે.

.

( શ્યામલ મુનશી )

આ વખત તો જીતશું ચોપાટ, હું ધાર્યા કરું,

સોગઠાં ઊંધા પડે ને એમ હું હાર્યા કરું.

.

છે ખબર મારા મહીંથી કંઈ વરસવાનું નથી,

જેઠના વરસાદ શો નાહક હું અંધાર્યા કરું.

.

આ તરફ સઘળા સંબંધો પ્રશ્ન થઈ ઊભા રહે,

આ તરફ હું માત્ર મારું મૌન વિસ્તાર્યા કરું.

.

એક લાવારસ સળગતો પાંસળી પાછળ સતત,

એને તિખારો ગણી હું ક્યાં સુધી ઠાર્યા કરું.

.

એ જ તો છે આપણા ભેળાં થયાંની ફળશ્રુતિ,

હું પછી સૂની ક્ષણો સ્મરણોથી શણગાર્યા કરું.

.

( પ્રણવ પંડ્યા )

અછડતા એના ઈશારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો,

આ ઝાંખીપાંખી સવારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

વધી શકાય ના, આગળ વળાય ના પાછા,

સફરના છેલ્લા ઉતારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

બધું જ પારકું લાગે શું દેહ કે દરિયો ?

મૂકીને એણે કિનારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

નકારતો જ ગયો મ્હારા તપતા સૂરજને,

ગ્રહ-નક્ષત્ર-સિતારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

ભલા ન પૂછ કેમ અવળો દોરવાયો છું ?

વિચાર્યું એ જ વિચારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

ભરી શકું ન એક ડગલું કેવી પરવશતા ?

સતત આ એના સહારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

પછીથી સાવ અંધકારમય જગત લાગ્યું,

ઉછીના કોઈ ઝગારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

હ્રદયના હાલ હ્રદયવાલા સમજશે મિસ્કીન,

મળીને ભૂલી જનારે ન ક્યાંયનો રાખ્યો.

.

( રાજેશ વ્યાસ “મિસ્કીન” )

જે પળે

સૃષ્ટિ સમષ્ટિનો અંત આવે ત્યારે-

.

અનરાધાર વરસતા અંધારમાં

દસે દિશાઓ એકાકાર થઈને

મારા શ્વાસ સાથે ડૂબી જશે

પરમની શોધમાં ?

.

સૂરજના સામિપ્યથી

પીગળતા પ્રવાહી લાવા

મારી પાસે

સ્મરણોની રાખ પણ નહીં છોડે ?

.

ક્ષણોના પરપોટામાં

સેવાતા સ્વપ્નો

સામટા ફૂટી જશે

કિનારે આવીને ?

.

કે પછી

ઈશ્વરનો છૂટી ગયેલો હાથ

મને ફંગોળશે અનંત અવકાશમાં

અશ્વત્થામાની જેમ

યુગયુગની સફર માટે ?

.

મને આવું જ થયું છે હંમેશા

તારા વિરહની એ પળે

જે પળે…

.

( અવિનાશ પારેખ )

હ્રદયમાં પૂરને તું વાળવાનું બંધ કર વા’લા

સમયસર યોગ્ય રીતે વર્તવાનું બંધ કર વા’લા.

.

આ જીવન કંઈ નથી કાલિદમન તું કૃષ્ણ પણ ક્યાં છો ?

વિચારોથી સ્વયંને નાથવાનું બંધ કર વા’લા.

.

રહસ્યો ને વિમાસણની મજા થોડી તો રહેવા દે,

બધા પ્રશ્નોના ઉત્તર શોધવાનું બંધ કર વા’લા.

.

પરિસ્થિતિ, પ્રયાસો ને પરિણામોની ધાંધલમાં,

સફળતાથી વિરલને માપવાનું બંધ કર વા’લા.

.

જગતની વેદના હો કે હો તારી વ્યક્તિગય પીડા,

કવિતાને કશાથી બાંધવાનું બંધ કર વા’લા.

.

( અશરફ ડબાવાલા )

આ તો પ્રેમ છે, પ્રેમ છે, પ્રેમ છે રે,

કે પછી ખાલી અમથો એક વ્હેમ છે રે ?

.

ચાંદો રૂપાળો, તારા રૂપાળા ને આભલુંય રૂપાળું લાગે

જૂઈના મંડપ નીચે ઊભી રહું તો કોઈ ફૂલોનું વરદાન માગે !

.

ઓચિંતાનું કોઈ આવીને ધીમેથી કાનમાં કહે કે તને કેમ છે રે ?

આ તો પ્રેમ છે, પ્રેમ છે, પ્રેમ છે રે કે પછી ખાલી અમથો એક વ્હેમ છે રે ?

.

વાદળ વરસ્યું તો ભીતરમાં કોણ જાણે લાખ લાખ ઝરણાંઓ ફૂટ્યાં

ઉનાળે ધોમ ધોમ ધીખતા દિવસો સાગમટે જાણે કે ખૂટ્યા !

.

ઈન્દ્રધનુષ તો નભમાં ખીલ્યું ને બધું આંખોમાં રંગીન કેમ છે રે ?

આ તો પ્રેમ છે, પ્રેમ છે, પ્રેમ છે રે કે પછી ખાલી અમથો એક વ્હેમ છે રે ?

.

( લાલજી કાનપરિયા )