ના તાજ કે ન તખ્ત, ઈજ્જત અલોપ છે,
કિલ્લા ઉપર કટાયેલી એ કોની તોપ છે.
.
રણનો કબીલો એ પછી હિજરત કરી ગયો,
આ ઝાંઝવાના ગામમાં શેનો પ્રકોપ છે.
.
મારા સ્મરણની વીંટી મેં આપી છે તે મહીં,
ધાતુ છે લાગણીની ને ઉર્મિનો ઓપ છે.
.
મીઠા સ્વરોમાં વાંસળીએ કાનમાં કીધું :
જમના કિનારે વાટ જોતો કોઈ ગોપ છે.
.
છઠ્ઠીના લેખમાં જ વિધાતાએ લખ્યું કે,
તારા જીવનની વારતામાં ઘટનાલોપ છે.
.
( એસ. એસ. રાહી )
મંદિર મારા મનમાં ને મસ્જિદ મારા મનમાં
દેવળ હોય કે હોય દેરાસર : મારી ક્ષણેક્ષણમાં
.
આકાશને તો હોતો નથી
કોઈને કોઈનો ભેદ
ઈંટમાં કદી હોતો નથી
કોઈનો પ્રભુ કેદ
.
હરખ-શોકના હાંસિયા એ તો આપણા પાગલપનમાં
મંદિર મારા મનમાં અને મસ્જિદ મારા મનમાં
.
નદી કોઈને ના કહે નહીં
ફોરમને નહીં પાળ
આપણે મારુંતારું કરી
ભોગવીએ જંજાળ
.
પ્રાર્થના, બંદગી, નમાજ એ તો રસ્તા ત્રિભુવનના
મંદિર મારા મનમાં અને મસ્જિદ તારા મનમાં.
.
( સુરેશ દલાલ )
રઝળતી ચીસમાંથી છંદોલયની શક્યતા શોધો,
ને એમાંથી પછી તાજા વિષયની શક્યતા શોધો !
.
ઘણું કહેવાનું ભીતર તરફડે ને મૌન ના તૂટે,
હવે આથી વધુ કપરા સમયની શક્યતા શોધો !
.
ઉગમણા સૂર્યને હંમેશ હંફાવે છે પડછાયા,
ઉઠો બીજી દિશામાં સૂર્યોદયની શક્યતા શોધો !
.
હજી પીછો કરે છે એજ વરસો જૂની ઘટનાઓ,
બધું ભૂલી શકે એવા હૃદયની શક્યતા શોધો !
.
તમારી ચેતના નાહક કટાઈ જાય તે કરતાં,
તમારી ગાઢ નિર્ભયતામાં ભયની શક્યતા શોધો !
.
ચિરાગોની નહીં, અજવાળાની ઈજ્જત અદબ ખાતર,
હવાઓના કબીલામાં વિનયની શક્યતા શોધો !
.
ખલીલ આ ધૂળમાં તરતી મૂકો કાગળની હોડીને,
ને પરપોટામાં ધસમસતા પ્રલયની શક્યતા શોધો !
.
( ખલીલ ધનતેજવી )
બાળકને બાળક રહેવા દો
બચપણ ઉપર હક રહેવા દો
એની રીતે મોટું થાશે
એને માટે તક રહેવા દો… !
હું છું સીધો સાદો માણસ,
ચમક દમક રોનક રહેવા દો
થોડામાં પણ હું તો રાજી
આ ખુશીઓ અઢળક રહેવા દો.
બમણાવેગે વધીશ આગળ
ટીકા બધી ક્ષુલ્લક રહેવાદો
પ્રશંસકોની સાથે સાથે
સમજદાર નિંદક રહેવા દો… !
ચોમાસું આવે ના આવે
આંખોમાંચાતક રહેવા દો
કોઈને તો રસ્તો મળશે
રસ્તામાં દીપક રહેવા દો… !
હોય ભલે નાનો કે નબળો
મારામાં સર્જક રહેવા દો…
ગઝલને જોતા ‘વાહ’ કહી દે
એવો એક ચાહક રહેવા દો… !
( રિષભ મહેતા )
જાય તો બસ ઘર સુધી તું જઈ શકે
પ્રેમ માર્ગે પર સુધી તું જઈ શકે.
.
ભેજનું મળવું પગેરું જોઈએ
એ પછી સરવર સુધી તું જઈ શકે.
.
ઠેસ વારંવાર ચૂમે જો ચરણ
આખરે પગભર સુધી તું જઈ શકે.
.
માત્ર હણવાની ધરાવે આવડત
એટલે તો શર સુધી તું જઈ શકે.
.
એક લીલી પાઘડી બાંધું તને
જો કદી તરુવર સુધી તું જઈ શકે.
.
યત્ન કર પહોંચી જવા તારા સુધી
શક્ય છે ઈશ્વર સુધી તું જઈ શકે.
.
( આબિદ ભટ્ટ )
સતત જાગી-જગાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે
સ્વયં દાંડી વગાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
ભલે મધરાતના ભૂલા પડ્યા સૌ જંગલોમાં પણ
સમયસર સાદ પાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
નરી સંજીવની જેવું મળ્યું અકસીર એ ઓસડ
દરદ સઘળાં મટાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
ઘડીભરમાં જ આખા બંધ ઘરમાં પ્રાણ પુરાશે
બધી બારી ઉઘાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
યુગોનો થાક ઓગળશે હવે તો એક બે પળમાં
રમત નોખી રમાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
( નીતિન વડગામા )
સજન ! તમે છે હુકમનું પાનું
ખરા જ ટાણે ખરાખરીમાં પડખે ઊભું છાનુંમાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
કોઈને પણ ખબર પડે ના એવા ખેલનો દાવ બની છું
કદીયે ના રુઝાયે એવા ઉઝરડાનો ઘાવ બની છું
તમે પીડાને પોંખી મારી પાથરિયું છે પુષ્પ બિછાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું…
.
સજન, અમે તો વજન વિનાના; વાની વાટે વહી જનારા
શ્વાસ તમારા જરી અડે ને અધ્ધર-પધ્ધર શ્વાસ અમારા
અધ્ધર ઊભા શ્વાસો ભેગું જડી ગયું જીવવાનું બહાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું…
.
સજન, તમારી સંગ અમે તો માંડી બેઠા એવી બાજી
હાર-જીતને સમાન પલ્લે રાખી થાતાં રાજી રાજી
તમે હશો ને અમે હશું તો ભરાઈ જાશે ખાલી ખાનું…!
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
ખરા જ ટાણે ખરાખરીમાં પડખે ઊભું છાનુંમાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
( ગાયત્રી ભટ્ટ )
કરીને બંધ ઘરનાં દ્વાર બેઠા છો તમે શાને,
સહજમાં કેમ માની હાર બેઠા છો તમે શાને.
.
અરીસો સાવ સૂનો આજ પૂછે છે હવે એવું.,
બનીને આમ નિરાધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
જીવનમાં જીત ને આ હાર બદલાતી રહે કાયમ,
કરો બસ સ્વપ્નને સાકાર બેઠા છો તમે શાને.
.
પ્રણયમાં જાતને ઓગાળવાનું પણ જરૂરી છે,
સમય તલવારની છે ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
ફળે છે ભાગ્ય એનું જે કરે છે ચાહ મંઝિલની,
કરો મક્કમ હવે નિર્ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
( હરીશ પંડ્યા )
.
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
ઘણાં મિષે કહાનાને ઝાઝાં નખરાં કરવા દીધાં,
જાણી જોઈને અમે અમારાં વસ્ત્રો હરવા દીધાં !
એ ભોળાએ માન્યું, કે એ મેઘ અમે સૌ ચાતક,
અમે રાસ રમ્યાં હતાં, એ હતું અમારું નાટક !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ સાથ વિના જો, સ્વસ્થ ચાલીએ;
અમે ગબડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
હતાં જાણતા કે કપટીની કેવી હોય છે પ્રીત,
જશે નીકળી મોવાળો, ધર્યું રહેશે નવનીત !
થાય ઘણું : જઈને મથુરામાં રોજ પીટાવું દાંડી,
કરો ભરોસો સઘળાંનો, બસ એક કૃષ્ણને છાંડી !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ માતવછોયાં બાળક સાથે
અમે ઝગડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
( વીરુ પુરોહિત )
ભટકવાનાં મળ્યાં બે-ચાર કારણ જિંદગાનીને,
પૂછ્યું છે માર્ગદર્શન માટે જ્યારે કોઈ જ્ઞાનીને.
.
દુ:ખી ના થાઉં હું-એ કારણે ચહેરો છુપાવે છે,
નથી સમજી શક્યો હું દોસ્તોની ખાનદાનીને.
.
તમે પંડિતજી હોવાનો પુરાવો તો દઈ દીધો,
ધીરજના લાભ જો સમજાવવા બેઠા જવાનીને.
.
તમે હાથે કરીને પગ ઉપર મારો કુહાડો કાં,
ન માપો લાગણીના ગજથી ક્યારેય મહેરબાનીને.
.
પૂરા બ્રહ્માંડને પળવારમાં પલટાવતો ઈશ્વર,
હજી નાથી શક્યો ક્યાં માણસોની બેઈમાનીને.
.
તમે પોતે જ તો એની હયાતિનો પુરાવો છે,
છતાં શોધ્યા કરો છો શાને ઈશ્વરની નિશાનીને !
.
ઝીલ્યા છે ઘાવ ‘સાહિલ’ દુશ્મનોના સામી છાતીએ,
અમસ્તો હું નથી દેતો સલામી જિંદગાનીને.
.
( સાહિલ )
મોરપીંછ 