જાય તો બસ ઘર સુધી તું જઈ શકે
પ્રેમ માર્ગે પર સુધી તું જઈ શકે.
.
ભેજનું મળવું પગેરું જોઈએ
એ પછી સરવર સુધી તું જઈ શકે.
.
ઠેસ વારંવાર ચૂમે જો ચરણ
આખરે પગભર સુધી તું જઈ શકે.
.
માત્ર હણવાની ધરાવે આવડત
એટલે તો શર સુધી તું જઈ શકે.
.
એક લીલી પાઘડી બાંધું તને
જો કદી તરુવર સુધી તું જઈ શકે.
.
યત્ન કર પહોંચી જવા તારા સુધી
શક્ય છે ઈશ્વર સુધી તું જઈ શકે.
.
( આબિદ ભટ્ટ )
સતત જાગી-જગાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે
સ્વયં દાંડી વગાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
ભલે મધરાતના ભૂલા પડ્યા સૌ જંગલોમાં પણ
સમયસર સાદ પાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
નરી સંજીવની જેવું મળ્યું અકસીર એ ઓસડ
દરદ સઘળાં મટાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
ઘડીભરમાં જ આખા બંધ ઘરમાં પ્રાણ પુરાશે
બધી બારી ઉઘાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
યુગોનો થાક ઓગળશે હવે તો એક બે પળમાં
રમત નોખી રમાડી એ બધાંનું ધ્યાન રાખે છે.
.
( નીતિન વડગામા )
સજન ! તમે છે હુકમનું પાનું
ખરા જ ટાણે ખરાખરીમાં પડખે ઊભું છાનુંમાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
કોઈને પણ ખબર પડે ના એવા ખેલનો દાવ બની છું
કદીયે ના રુઝાયે એવા ઉઝરડાનો ઘાવ બની છું
તમે પીડાને પોંખી મારી પાથરિયું છે પુષ્પ બિછાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું…
.
સજન, અમે તો વજન વિનાના; વાની વાટે વહી જનારા
શ્વાસ તમારા જરી અડે ને અધ્ધર-પધ્ધર શ્વાસ અમારા
અધ્ધર ઊભા શ્વાસો ભેગું જડી ગયું જીવવાનું બહાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું…
.
સજન, તમારી સંગ અમે તો માંડી બેઠા એવી બાજી
હાર-જીતને સમાન પલ્લે રાખી થાતાં રાજી રાજી
તમે હશો ને અમે હશું તો ભરાઈ જાશે ખાલી ખાનું…!
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
ખરા જ ટાણે ખરાખરીમાં પડખે ઊભું છાનુંમાનું
સજન ! તમે છો હુકમનું પાનું
.
( ગાયત્રી ભટ્ટ )
કરીને બંધ ઘરનાં દ્વાર બેઠા છો તમે શાને,
સહજમાં કેમ માની હાર બેઠા છો તમે શાને.
.
અરીસો સાવ સૂનો આજ પૂછે છે હવે એવું.,
બનીને આમ નિરાધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
જીવનમાં જીત ને આ હાર બદલાતી રહે કાયમ,
કરો બસ સ્વપ્નને સાકાર બેઠા છો તમે શાને.
.
પ્રણયમાં જાતને ઓગાળવાનું પણ જરૂરી છે,
સમય તલવારની છે ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
ફળે છે ભાગ્ય એનું જે કરે છે ચાહ મંઝિલની,
કરો મક્કમ હવે નિર્ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
( હરીશ પંડ્યા )
.
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
ઘણાં મિષે કહાનાને ઝાઝાં નખરાં કરવા દીધાં,
જાણી જોઈને અમે અમારાં વસ્ત્રો હરવા દીધાં !
એ ભોળાએ માન્યું, કે એ મેઘ અમે સૌ ચાતક,
અમે રાસ રમ્યાં હતાં, એ હતું અમારું નાટક !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ સાથ વિના જો, સ્વસ્થ ચાલીએ;
અમે ગબડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
હતાં જાણતા કે કપટીની કેવી હોય છે પ્રીત,
જશે નીકળી મોવાળો, ધર્યું રહેશે નવનીત !
થાય ઘણું : જઈને મથુરામાં રોજ પીટાવું દાંડી,
કરો ભરોસો સઘળાંનો, બસ એક કૃષ્ણને છાંડી !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ માતવછોયાં બાળક સાથે
અમે ઝગડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
( વીરુ પુરોહિત )
ભટકવાનાં મળ્યાં બે-ચાર કારણ જિંદગાનીને,
પૂછ્યું છે માર્ગદર્શન માટે જ્યારે કોઈ જ્ઞાનીને.
.
દુ:ખી ના થાઉં હું-એ કારણે ચહેરો છુપાવે છે,
નથી સમજી શક્યો હું દોસ્તોની ખાનદાનીને.
.
તમે પંડિતજી હોવાનો પુરાવો તો દઈ દીધો,
ધીરજના લાભ જો સમજાવવા બેઠા જવાનીને.
.
તમે હાથે કરીને પગ ઉપર મારો કુહાડો કાં,
ન માપો લાગણીના ગજથી ક્યારેય મહેરબાનીને.
.
પૂરા બ્રહ્માંડને પળવારમાં પલટાવતો ઈશ્વર,
હજી નાથી શક્યો ક્યાં માણસોની બેઈમાનીને.
.
તમે પોતે જ તો એની હયાતિનો પુરાવો છે,
છતાં શોધ્યા કરો છો શાને ઈશ્વરની નિશાનીને !
.
ઝીલ્યા છે ઘાવ ‘સાહિલ’ દુશ્મનોના સામી છાતીએ,
અમસ્તો હું નથી દેતો સલામી જિંદગાનીને.
.
( સાહિલ )
દટાતી રાતની દીવાલ શોધું છું,
હજી અવશેષરૂપે કાલ શોધું છું.
.
વિરહમાં આથમી છે સાંજ પાછીયે-
ખરીને ક્યાં પડ્યો ગુલાલ શોધું છું.
.
ઘણા ફૂલો મને પૂછે ચમન અંદર,
ગઈ ક્યાં પાનખરની ચાલ શોધું છું.
.
ગઝલ જેવું કશું બંધાય બેસે પણ,
હૃદયમાં હું તમારા ખ્યાલ શોધું છું.
.
મનીષ વરસી પડે આંખોનું ચોમાસું-
છુપાયેલું નજરમાં વ્હાલ શોધું છું.
.
( મનીષ પરમાર )
રાત દિવસના ફરફર ફરકે
કોરા કાગળ બે’ક
નાહક લખવું-ભૂંસવું
અમથી છેકા છેક
.
આમ જુઓ તો સામે સામે
આમ જુઓ તો દૂર
વળાંક ઊંચા-નીચા-અઘરા
પગ થાકીને ચૂર
વૃક્ષો-પર્ણો, રસ્તા-ચરણો
વચ્ચે કેવા લેખ !
.
તડકાના ચાંદરણે ચીતરી
ચાંદા કેરી ધૂપ
મારામાં કોઈ બડબડતું
ને કોઈ કરતું ચૂપ
અણઉકલતા અક્ષર વચ્ચે
કરવી કપરી ખેપ
.
( સોનલ પરીખ )
કેસરી આકાશની તું વાત કરમાં,
સૂર્યના અજવાસની તું વાત કરમાં.
.
ભાગ્યનું ગણિત ગણી લે જિન્દગીમાં,
એ હિસાબી શ્વાસની તું વાત કરમાં.
.
ચંદ્ર, વાદળની રજાઈ રાતે ઓઢે,
રેશમી આભાસની તું વાત કરમાં.
.
જે ફકીરી યાદમાં ફરતો રહે છે,
એ ખુદાના દાસની તું વત કરમાં.
.
પ્યાસ ગંગા, પ્યાસ ઝમઝમ, જળ પવિત્ર છે,
એક ચમચી પ્યાસની તું વાત કરમાં.
.
પેન કાગળમાં સળગતી શબ્દલીલા,
એ ગઝલના રાસની તું વાત કરમાં.
.
દર્દની આજેય અનુભૂતિ કરાવે,
એવા પ્રાસે પ્રાસની તું વાત કરમાં.
.
( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )
પ્રથમ આભ ઊઘડે પછી સૂર્ય ને તે પછી પુષ્પ ઊઘડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું,
પ્રથમ શ્વાસ ધબકે પછી સ્મિત ને તે પછી હોઠ ઊપડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું.
.
મને મોકલો એ પ્રથમ શબ્દને દઈ દીધું જે નિમંત્રણ હું એના જતનની શરૂઆતમાં છું,
પછી શબ્દ થઈને હું પાછો ફરું તે પ્રથમ મારામાંથી હું મારા વિલયની શરૂઆતમાં છું.
.
ન ઝબકી ઊઠે દ્રશ્ય માટે અચાનક ધીમે ધીમે ઊઘડતાં નયનની શરૂઆતમાં છું,
કલમ લઈ પછી ગોઠણે ગોઠવીને બરાબર લખાતા જતા પત્રના ખાસ લયની શરૂઆતમાં છું.
.
તમારા વિચારોતણી જ્યાં ગડી ખૂલતાં મહેક પમરે હું એવા પવનની શરૂઆતમાં છું,
પ્રથમ યાદ છલકે પછીથી વિરહ ને પછી ગીત ઊપડે હું એના જ લયની શરૂઆતમાં છું.
.
શરૂઆતમાં છે પછી આ-પછી તે, પછી તો છે હોવું હું એના શ્રવણની શરૂઆતમાં છું,
અગર તો નથી-યા નહીં હોય, ના-ના નથી, તો પછી જે રહે તે પ્રલયની શરૂઆતમાં છું.
.
( મહેશ શાહ )
મોરપીંછ 