હોડી મધ્યે ઝીણો છેદ છે

અટકળ કળી શકાશે નંઈ, સહેજમાં મળી શકાશે નંઈ,

ક્રિયાપદોના કૂંડાળામાં, શબ્દને છળી શકાશે નંઈ.

.

વડવાયુંની વચમાં બાંધ્યા

સુગરીઓએ માળા,

ગામની વચ્ચે સીમ ફૂટ્યાના

થઈ રહ્યા હોબાળા,

.

શેઢા પરના આવળ-બાવળ લણી શકાશે નંઈ,

અટકળ કળી શકાશે નંઈ; સહેજમાં મળી શકાશે નંઈ,

.

ઝાકળ જેવું આંખમાં ફૂટ્યું

પગને ફૂટ્યાં પાન,

માણસ થઈને બન્યો ચાડિયો

ગાઈને લીલાં ગાન,

.

ભર્યા ભાદર્યા ખેતર વચ્ચે ફરી શકાશે નંઈ,

અટકળ કળી શકાશે નંઈ, સહેજમાં મળી શકાશે નંઈ.

.

નદી કિનારે ભીની રેત પર

લખીને થાક્યો નામ,

હાથ હલેસાં, તનની હોડી,

જાવું સામે ગામ,

હોડી મધ્યે ઝીણો છેદ છે, તરી શકાશે નંઈ,

અટકળ કળી શકાશે નંઈ, સહેજમાં મળી શકાશે નંઈ.

.

( ડાહ્યાભાઈ પટેલ “માસૂમ” )

હવે તો હાથ પણ થાક્યા

તિમિરથી તેજ ટકરાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

દીવાઓ નિત્ય પ્રગટાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

.

મને લાગે છે ક્ષમતા ખોઈ બેઠા છે એ ખૂલવાની

સતત આ બાર ખખડાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

.

રહી છે વાંઝણી આ આપણાં સપનાંઓની ક્યારી

બિયારણ રોજ ત્યાં વાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

.

અભિગમ આક્રમક એનો રહ્યો છે હર સમસ્યામાં

ધજાઓ શ્વેત ફરકાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

.

ગમે ત્યાંથી કલમ પર નામ આવી જાય છે એનું

શકું ના એને અટકાવી હવે તો હાથ પણ થાક્યા

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )

મૃત્યુ : એક કારકુનનું

[ગઈ કાલે વાયા જય વસાવડા એ સમાચાર મળ્યા કે “ગુજરાતીના ઉમદા કવિ, ‘ડાર્ક & ઇન્ટેન્સ’ રચનાઓના સર્જક વિપિન પરીખ(૮૦)નું નિધન થયું છે. એમની ચોટદાર મર્મવેધક રચનાઓનો વારસો જ હવે જીવંત રહેશે”. વિપિન પરીખ મારા પ્રિય કવિ છે.  મોટી વાત પણ સાદી સીધી ભાષામાં લખવાની એમની  શૈલી મને પ્રિય હતી. કવિ અને તેની કવિતા કદી મરતી નથી. વિપિન પરીખ અક્ષરદેહે સદાયે જીવંત રહેશે.  વિપિનભાઈને એમના જ એક કાવ્ય દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ આપીએ.]

હું જાઉં તો જગતમાં થોડોક ફરક પડશે

એવું અભિમાન હવે નથી રહ્યું.

એક દિવસ

દુનિયાની કાયાપલટ કરવાની

હોંશ લઈ વાળેલી અક્કડ મુઠ્ઠી

દુનિયાદારીથી ભીંજાઈ હવે પોચી થઈ છે.

જે બસમાં હું રોજ મુસાફરી કરું છું એ

૧૦૧ નંબરની બસમાં

મારી બેઠક ખાલી નહીં રહે.

ઓફિસમાં

ગોદરેજની ખાલી પડેલી ખુરશી માટે

ટાંપીને બેઠેલો ક્લાર્ક

સાહેબની આજુબાજુ પૂંછડી પટપટાવશે.

કહેશે : મિસ્ટર શાહ ઘણા પરગજુ હતા.

પણ ભલા, એક ક્લાર્ક ખાતર

ઓફિસ બંધ થોડી જ રાખી શકાય છે ?

બપોરે ટી ટાઈમમાં

ભટ્ટ ટેબલ ઉપર નજર ફેરવશે.

હું નહીં હોઉં

ને

રજિસ્ટરમાંથી એ મારું નામ કાઢી નાખશે.

.

( વિપિન પરીખ )

.

વિપિન પરીખની મારી સાઈટ પર પોસ્ટ થયેલ અન્ય કવિતાઓ…

હાથમાં નથી

એક ચિત્ર

તલાશ

ફૂલ

અર્થશાસ્ત્ર

.

આયના ફૂટ્યા

કોઈ મારું ન થયું કોઈ સંબંધો ન તૂટ્યાં,

ડાળખી સાવ લીલી રહી અને પર્ણો ન ફૂટ્યાં.

.

કોઈ ગોફણના જાણે હોઈએ અમે પથ્થર,

ક્ષણોના હાથમાંથી રોજ એ રીતે છૂટ્યાં.

.

લો આવજો મલશું સ્મરણના મેળામાં,

એક તો દૂરનાં સગપણ અને અંજળ જ્યાં ખૂટ્યાં.

.

ખબર ન રહી કે આરપાર જઉં છું વીંધાતો,

ફૂલ આવેશમાં આવીને કેટલાં ચૂંટ્યાં?

.

ભરીને ખોળામાં એની કરચ ગણું સપનાં,

એના હાથેથી જે મિસ્કીન આયના ફૂટ્યા.

.

( રાજેશ વ્યાસ ‘મિસ્કીન’ )

ક્યાં હોય છે

આ અમરફળને અડકવાની તલપ ક્યાં હોય છે

આપણી જિજીવિષા એવી પ્રબળ ક્યાં હોય છે

.

મેં રમતમાં ને રમતમાં શબ્દ ઉછાળ્યો હતો

શોધવા નીકળી પડ્યો પણ જળકમળ ક્યાં હોય છે

.

જળમાં ઊંડે જઈને બસ એટલું જાણી શક્યા

માછલીને મન કશુંયે તળ અતળ ક્યાં હોય છે

.

પોતપોતાની પરકમા લઈને સહુ ઘૂમ્યા કરે

બેસવું ધૂણી ધખાવીને સરળ ક્યાં હોય છે

.

તારી ઝોળીમાં કયું ફળ છે હે બાવા ભરથરી

લાખ બાણું માળવાની પણ મમત ક્યાં હોય છે

.

( અરવિંદ ભટ્ટ )

રાબેતા મુજબ થાય છે

નાની અમથી વાતમાં સરહદ ચણાતી જાય છે

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

જાળ નજરોની બહુ લાંબે સુધી ફેલાય છે

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

શાંત પાણીમાંય હોડી ધમપછાડા ખાય છે

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

હર ક્ષણે પંખીની ખાલી આંખ ક્યાં વીંધાય છે !

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

વર્ષો પછી સંબંધનાં વસ્ત્રો ય સંકોચાય છે

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

જળ નથી ત્યાં જળ, ક્ષિતિજે લ્હેરાતું દેખાય છે

બાકીનું બધું રાબેતા મુજબ થાય છે

.

( હરિહર જોશી )

વિશ્વદર્શન

એક સાંજે-

સાત વર્ષના મારા દીકરાએ,

એના ખભા કરતાં લગભગ ડબલ સાઈઝની

સ્કૂલબેગ ખભેથી ઉતારતાં, મને પૂછ્યું-

મમ્મી ! તને ‘ફેઈસ રીડીંગ’ આવડે ?

હું જરા ચોંકી ગઈ…

પછી-સ્વસ્થ થઈ મેં પૂછ્યું

‘ફેઈસ રીડીંગ’ એટલે શું ?

એ બોલ્યો-

જો હું તને શીખવું.

હું એને એકીટશે જોતી રહી…

એ સડસડાટ બોલવા માંડ્યો,

આપણે જેની સાથે વાત કરતાં હોઈએ-

એનો ફેઈસ જોવાનો, એની આઈઝ જોવાની.

તેથી આપણને ખબર પડે કે-

તે આપણો ફ્રેન્ડ છે કે એનીમી ?

હું ચૂપચાપ એની ભોળી આંખો જોતી રહી.

મને એની ભોળી-કુતૂહલ આંખોમાં-

અનેક પ્રશ્નોના ખડકલા દેખાયા;

મને એ – ખીણમાં પ્રશ્નોનાં ઉત્તરો ખણતો અનુભવાયો

તો શું…

હું આ ઘટનાને ‘વિશ્વદર્શન’ કહી શકું ? !

.

( હિના મોદી )

સાહિબ-ત્રિપદી(3)

(3)

.

સાહિબ, સંભાળે છે ધૂરા

ઊગેલા મનસૂબા આપોઆપ જ થાતા પૂરા.

.

ટોળે વળતો સામેથી આ પંથ સામટો પગમાં.

મુકામ આવી જીવતો થાતો જાણે કે રગરગમાં.

.

કાળમીંઢ ચિંતાના પહાડો થાશે ચૂરેચૂરા !

સાહિબ સંભાળે છે ધૂરા.

.

વાવી જાતું કોણ અને અહીં કોણ ઉગાડી જાતું ?

ખેતરના ઊભા શેઢાને એનું અચરજ થાતું !

.

સૌની સાથે રહે સારથિરૂપે સાચા શૂરા

સાહિબ સંભાળે છે ધૂરા.

.

( નીતિન વડગામા )

સાહિબ-ત્રિપદી

(૧)

.

સાહિબ, આપો એવી માળા

એક સામટાં ઉઘાડે એ નાનાં મોટાં તાળાં.

.

ટાઢ-તાપ વેઠીને નાહક ઊભે મારગ ભટક્યાં !

પડતાં ને આખડતાં તોયે ક્યાંય કદી ના અટક્યાં !

.

નજર પડે ત્યાં રુદિયાં કેવાં થૈ જાતાં રઢિયાળાં !

સાહિબ આપો એવી માળા.

.

એક અગોચર તંતુથી ભમતા જીવને બાંધો.

ફાટેલા જીવતરનું વસ્તર હળવે રહીને સાંધો.

.

મધરાતે સૂરજ ઊગે ને થાય બધે અજવાળાં !

સાહિબ, આપો એવી માળા.

.

( નીતિન વડગામા )

બસ એ જ તો તકલીફ છે

ખોઈ બેઠો છું ચરણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

તાગવું છે તપ્ત રણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

.

સાવ જે સામે ઊભા એ હાથ ના ઝાલી શકે

ખૂબ ઊંડું છે કળણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

.

એક યુગને આંબવાની હોડ માંડી આપણે

છે સિલકમાં એક ક્ષણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

.

જન્મની સાથે ખુશી થાતા અહીં પ્રત્યેક, પણ

હોય છે સાથે મરણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

.

દ્રશ્ય તો ચોખ્ખાં ચણક ચીતરેલ છે ચારે તરફ

આંખ પર છે આવરણ બસ એ જ તો તકલીફ છે

.

હોય ના સુખ જે કદી એ શોધવા દોડ્યા કરે

દોસ્ત અહીં પ્રત્યેક જણ એ જ તો તકલીફ છે

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )