ઉઘાડે પગે ન અમસ્તો – સિકંદર મુલતાની

 ઉઘાડે પગે ન અમસ્તો ચમન તરફ દોડ્યો,

ઈજન વસંતે દીધું તો સુમન તરફ દોડ્યો !

 .

બધા મુકામ નકામા થયા જો સાબિત તો,

વિહંગ-પાંખ સજી હું ગગન તરફ દોડ્યો !

 .

પ્રગટતી આગ હતી દિલ મહીં કરુણાની,

ભડકતી રાખવા જ્વાળા પવન તરફ દોડ્યો !

 .

કે મ્યાન કેમ ન તલવાર દુશ્મનોની હો ?

કલમ કરે ગ્રહીને હું કવન તરફ દોડ્યો !

 .

જવાની ગઈ… ને ઠરી-ઠામ ના થવાયું તો,

ખભે ઉપાડી હું ઘડપણ વતન તરફ દોડ્યો !

 .

કફન-દફન તણી ચિંતા નથી ‘સિકંદર’ને,

કે દેહ-દાન કરીને જીવન તરફ દોડ્યો !

 .

( સિકંદર મુલતાની )

રસ્તો કરી આપે – નીરવ વ્યાસ

દરિયો, પહાડો ભલભલા રસ્તો કરી આપે,

મારી પુકારોને હવા રસ્તો કરી આપે.

 .

ઘરમાં કરીને કેદ નીકળ્યા છો તો જાણી લો;

અમને તે ઘરના આયના રસ્તો કરી આપે.

 .

અટકી પડી છે સાવ અધવચ્ચે ગઝલ મારી;

શબ્દોને કહો, આવી જરા રસ્તો કરી આપે.

 .

ઠોકર પછી પણ માર્ગના સૌંદર્યને નીરખે;

એવા જ પગલાને ખુદા રસ્તો કરી આપે.

 .

તું તો ગણતરીમાં શિખર પર જઈ ચઢે ‘નીરવ’;

ક્યાંથી તને મિત્રો બધા રસ્તો કરી આપે ?

 .

( નીરવ વ્યાસ )

એકાંતના કિનારે – મીરા આસીફ

વેરાન મારા ઘરના આંગણની વાત કર મા !

તૂટેલ-દ્વાર કેરા તોરણની વાત કર મા !

 .

થંભી જશે કદાચિત દુ:ખતા હૃદયની ધડકન,

દે તું દવા, દરદના કારણની વાત કર મા !

 .

એકાંતના કિનારે બેસી નિહાળ દુનિયા,

દીવાના લોકો પાસે સમજણની વાત કર મા !

 .

આ જિન્દગી કરી દઉં બસ ઓળઘોળ તુ જ પે,

તું ફૂલ કે ભ્રમરના સગપણની વાત કર મા !

 .

સીવી લે હોઠ તારા મોસમ ભલેને છલકે,

પિંજરમાં કેદ થઈને ફાગણની વાત કર મા !

 .

સોમલને તું ગઝલમાં ઘૂંટીને પી જા મીરા!

તારી તરસના ધારાધોરણની વાત કર મા !

 .

( મીરા આસીફ )

મન થયું – આહમદ મકરાણી

ખુદ જાતને સુધારવાનું મન થયું;

શેતાનને પડકારવાનું મન થયું.

 .

કોઈ છબી રળિયામણી એવી હતી,

એ દિલ મહીં ઉતારવાનું મન થયું.

 .

લો, રણ વટાવ્યું ને સરોવર સાંપડ્યું;

‘છે’- સાંઢણી ઝોકારવાનું મન થયું.

 .

આ કાગડો બોલ્યા કરે ઘરઆંગણે,

આ આંગણું શણગારવાનું મન થયું.

 .

કે મૌનને ઘેરી વળી છે શૂન્યતા;

કો’ શબ્દને પોકારવાનું મન થયું.

 .

( આહમદ મકરાણી )

મુશ્કેલ છે – આબિદ ભટ્ટ

આયના પર ચાલવું મુશ્કેલ છે,

બિંબને પડકારવું મુશ્કેલ છે !

 .

સાવ કોરું છે સરોવર આંખનું,

એ જ તો છલકાવવું મુશ્કેલ છે.

 .

એક વર્તુળમાં તમે જીવી શકો,

વૃક્ષની સમ ફાલવું મુશ્કેલ છે.

 .

વાટ પકડે છે તમસ, પડતાં નજર,

તેજથી ટકરાવવું મુશ્કેલ છે.

 .

નામ એનું ભીંત પર ને ખેસ પર,

કાળજે કંડારવું મુશ્કેલ છે.

 .

સદ પ્રસાદી, શબ્દ તો ચાવી ગયા,

સાંભળ્યું, ગણકારવું મુશ્કેલ છે !

 .

( આબિદ ભટ્ટ )

વરસાદ તારા ઘર સુધી – મનીષ પરમાર

વાદળું થૈ જાઉં છું, વરસાદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે;

કેટલા છાંટા બનીને સાદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે.

 .

કેમ પથ્થરની બની છાતી અને આ વ્રજ શી સંવેદના-

એજ પથ્થર ગાળતો સંવાદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે.

 .

મેં અહીં વરસો પછી મારી જ સાથે ગોઠડી માંડી હતી,

છેક રોમેરોમમાં ઉન્માદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે.

 .

આ નગર આખું અહીં ખાલી જ જાણે પીંજરા જેવું પડ્યું-

મુક્તપંખીંપ જરૂર અવસાદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે.

 .

આથમીને મેં જ અંધારું તમારા નામનું ઓઢ્યું ‘મનીષ’,

કેટલાં આકાશ ભેદી, ચાંદ તારા ઘર સુધી આવ્યો હશે.

 .

( મનીષ પરમાર )

પૂરતું નથી – કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી

શ્વાસ હો, ઉચ્છવાસ હો, પૂરતું નથી,

જિંદગીનો ભાસ હો, પૂરતું નથી.

 .

આપણા ઘરમાંય દીવો જોઈએ,

ચોતરફ અજવાસ હો, પૂરતું નથી.

 .

ઊડવાની હામ પણ હોવી ઘટે,

એકલું આકાશ હો, પૂરતું નથી.

 .

બા-અદબ ‘ચિયર્સ’પણ કરવું પડે,

માત્ર પીણું ખાસ હો, પૂરતું નથી.

 .

સૂર્ય નામે ઊંટ પડછાયા ચરે-

ક્ષણ સમું કંઈ ઘાસ હો, પૂરતું નથી.

 .

( કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી )

સાંભળ – ટેરી રોવે

મારે તને કહેવું છે કે હું તને પ્રેમ કરું છું

પણ મને ભય છે કે હું તને કહીશ

તો

તું હસીશ અને મને મૂરખ કહીશ

કારણ કે તું જાણે છે કે એ શબ્દ

એટલે મારે મન શું

અને તારે મન શું

અથવા મને ભય છે

કે તને પણ ભય છે

અને શરૂ થાય એ પહેલાં

આ રોમાન્સને તું અટકાવી દેશે

પણ પ્રેમને કાંઈ ગોંધી રખાય નહીં

અને એ એટલો મહામૂલો છે

કે એને ભીતર ભારી રખાય નહીં

એટલે જો હું કહું કે હું તને પ્રેમ કરું છું

આજે,

આજે,

તો તું સર્જન થઈ, સ્વજન થઈ, સજન થઈ

એને સાંભળજે

કારણ કે હું તો ફરી ને ફરી આ ને આ જ કહીશા

વિચાર્યા વિના

કે તારી પરવાનગી માંગ્યા વિના.

 .

( ટેરી રોવે )

તારું તે નામ લઈ – સુરેશ દલાલ

તારું તે નામ લઈ હૈયું આ રાતદિન

મીઠેરી વાંસળીને વાય

મનને એકાન્ત જરી બોલું હું નામ

ત્યાં નીચા આ નેણ ઢળી જાય !

 

દર્પણની પાસ જઈ પાછી હું જાઉં વળી

એવું શું થાય મને આજ

કે હોઠ ઉઘડે ને પાય નહીં ઉપડે ને

મુખડે છવાઈ જાય લાજ ?

છાનેરી વાતને ચોરીછૂપીથી રખે

વાયરોયે સાંભળી જાય

મનને એકાન્ત જરી બોલુ હું નામ

ત્યાં નીચા આ નેણ ઢળી જાય !

 

પાંપણ બિડાય પણ નીંદરનું નામ નહીં !

શમણાંઓ શ્યામલ અંજાય,

ચંચલ સુગંધને કૂણી આ પાંખડીમાં

કેમ કરી ઢાંકી ઢંકાય ?!

પંખાળી ફોરમને ઝાલી ઝલાય નહીં

કોણ જાણે ક્યાંય ભળી જાય

મનને એકાન્ત જરી બોલુ હું નામ

ત્યાં નીચા આ નેણ ઢળી જાય !

 .

( સુરેશ દલાલ )

બસ એકવાર… – દુર્ગેશ ઉપાધ્યાય

બસ એકવાર તું આવી જા

પવનની લહેરખી સમી –

અને; હું ખીલી ઊઠીશ

ફૂલોની જેમ.

કદાચ,

તારું હોવાપણું જ

મારી જિંદગી છે.

મને ડર લાગે છે કે,

જિંદગીના અર્થ પામતા પહેલાં-

મારી ‘સાંજ’ ઢળી જાય.

અહીં સહરા વચ્ચે

ક્યારેક ઝંખુ છું ઝાકળ,

તો ક્યારેક ફૂલોભરી વસંત,

હા, અહીં વસંત છે-

પણ ફૂલો વગરની…

પણ તેને પાનખર તો ન જ કહી શકાય ને ?

હું,

સતત ઝંખુ છું-

વર્ષાની એક હેલી

જે ભીતરની આગ ઠારી શકે…..??…

 .

( દુર્ગેશ ઉપાધ્યાય )