કરીને બંધ ઘરનાં દ્વાર બેઠા છો તમે શાને,
સહજમાં કેમ માની હાર બેઠા છો તમે શાને.
.
અરીસો સાવ સૂનો આજ પૂછે છે હવે એવું.,
બનીને આમ નિરાધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
જીવનમાં જીત ને આ હાર બદલાતી રહે કાયમ,
કરો બસ સ્વપ્નને સાકાર બેઠા છો તમે શાને.
.
પ્રણયમાં જાતને ઓગાળવાનું પણ જરૂરી છે,
સમય તલવારની છે ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
ફળે છે ભાગ્ય એનું જે કરે છે ચાહ મંઝિલની,
કરો મક્કમ હવે નિર્ધાર બેઠા છો તમે શાને.
.
( હરીશ પંડ્યા )
.
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
ઘણાં મિષે કહાનાને ઝાઝાં નખરાં કરવા દીધાં,
જાણી જોઈને અમે અમારાં વસ્ત્રો હરવા દીધાં !
એ ભોળાએ માન્યું, કે એ મેઘ અમે સૌ ચાતક,
અમે રાસ રમ્યાં હતાં, એ હતું અમારું નાટક !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ સાથ વિના જો, સ્વસ્થ ચાલીએ;
અમે ગબડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
હતાં જાણતા કે કપટીની કેવી હોય છે પ્રીત,
જશે નીકળી મોવાળો, ધર્યું રહેશે નવનીત !
થાય ઘણું : જઈને મથુરામાં રોજ પીટાવું દાંડી,
કરો ભરોસો સઘળાંનો, બસ એક કૃષ્ણને છાંડી !
ઉદ્ધવજી ! કોઈ માતવછોયાં બાળક સાથે
અમે ઝગડતાં નથી !
ઉદ્ધવજી ! કહેજો એને, કૈં તને શોધવા
અમે રવડતાં નથી !
.
( વીરુ પુરોહિત )
ભટકવાનાં મળ્યાં બે-ચાર કારણ જિંદગાનીને,
પૂછ્યું છે માર્ગદર્શન માટે જ્યારે કોઈ જ્ઞાનીને.
.
દુ:ખી ના થાઉં હું-એ કારણે ચહેરો છુપાવે છે,
નથી સમજી શક્યો હું દોસ્તોની ખાનદાનીને.
.
તમે પંડિતજી હોવાનો પુરાવો તો દઈ દીધો,
ધીરજના લાભ જો સમજાવવા બેઠા જવાનીને.
.
તમે હાથે કરીને પગ ઉપર મારો કુહાડો કાં,
ન માપો લાગણીના ગજથી ક્યારેય મહેરબાનીને.
.
પૂરા બ્રહ્માંડને પળવારમાં પલટાવતો ઈશ્વર,
હજી નાથી શક્યો ક્યાં માણસોની બેઈમાનીને.
.
તમે પોતે જ તો એની હયાતિનો પુરાવો છે,
છતાં શોધ્યા કરો છો શાને ઈશ્વરની નિશાનીને !
.
ઝીલ્યા છે ઘાવ ‘સાહિલ’ દુશ્મનોના સામી છાતીએ,
અમસ્તો હું નથી દેતો સલામી જિંદગાનીને.
.
( સાહિલ )
દટાતી રાતની દીવાલ શોધું છું,
હજી અવશેષરૂપે કાલ શોધું છું.
.
વિરહમાં આથમી છે સાંજ પાછીયે-
ખરીને ક્યાં પડ્યો ગુલાલ શોધું છું.
.
ઘણા ફૂલો મને પૂછે ચમન અંદર,
ગઈ ક્યાં પાનખરની ચાલ શોધું છું.
.
ગઝલ જેવું કશું બંધાય બેસે પણ,
હૃદયમાં હું તમારા ખ્યાલ શોધું છું.
.
મનીષ વરસી પડે આંખોનું ચોમાસું-
છુપાયેલું નજરમાં વ્હાલ શોધું છું.
.
( મનીષ પરમાર )
રાત દિવસના ફરફર ફરકે
કોરા કાગળ બે’ક
નાહક લખવું-ભૂંસવું
અમથી છેકા છેક
.
આમ જુઓ તો સામે સામે
આમ જુઓ તો દૂર
વળાંક ઊંચા-નીચા-અઘરા
પગ થાકીને ચૂર
વૃક્ષો-પર્ણો, રસ્તા-ચરણો
વચ્ચે કેવા લેખ !
.
તડકાના ચાંદરણે ચીતરી
ચાંદા કેરી ધૂપ
મારામાં કોઈ બડબડતું
ને કોઈ કરતું ચૂપ
અણઉકલતા અક્ષર વચ્ચે
કરવી કપરી ખેપ
.
( સોનલ પરીખ )
કેસરી આકાશની તું વાત કરમાં,
સૂર્યના અજવાસની તું વાત કરમાં.
.
ભાગ્યનું ગણિત ગણી લે જિન્દગીમાં,
એ હિસાબી શ્વાસની તું વાત કરમાં.
.
ચંદ્ર, વાદળની રજાઈ રાતે ઓઢે,
રેશમી આભાસની તું વાત કરમાં.
.
જે ફકીરી યાદમાં ફરતો રહે છે,
એ ખુદાના દાસની તું વત કરમાં.
.
પ્યાસ ગંગા, પ્યાસ ઝમઝમ, જળ પવિત્ર છે,
એક ચમચી પ્યાસની તું વાત કરમાં.
.
પેન કાગળમાં સળગતી શબ્દલીલા,
એ ગઝલના રાસની તું વાત કરમાં.
.
દર્દની આજેય અનુભૂતિ કરાવે,
એવા પ્રાસે પ્રાસની તું વાત કરમાં.
.
( બેન્યાઝ ધ્રોલવી )
પ્રથમ આભ ઊઘડે પછી સૂર્ય ને તે પછી પુષ્પ ઊઘડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું,
પ્રથમ શ્વાસ ધબકે પછી સ્મિત ને તે પછી હોઠ ઊપડે હું એવા સમયની શરૂઆતમાં છું.
.
મને મોકલો એ પ્રથમ શબ્દને દઈ દીધું જે નિમંત્રણ હું એના જતનની શરૂઆતમાં છું,
પછી શબ્દ થઈને હું પાછો ફરું તે પ્રથમ મારામાંથી હું મારા વિલયની શરૂઆતમાં છું.
.
ન ઝબકી ઊઠે દ્રશ્ય માટે અચાનક ધીમે ધીમે ઊઘડતાં નયનની શરૂઆતમાં છું,
કલમ લઈ પછી ગોઠણે ગોઠવીને બરાબર લખાતા જતા પત્રના ખાસ લયની શરૂઆતમાં છું.
.
તમારા વિચારોતણી જ્યાં ગડી ખૂલતાં મહેક પમરે હું એવા પવનની શરૂઆતમાં છું,
પ્રથમ યાદ છલકે પછીથી વિરહ ને પછી ગીત ઊપડે હું એના જ લયની શરૂઆતમાં છું.
.
શરૂઆતમાં છે પછી આ-પછી તે, પછી તો છે હોવું હું એના શ્રવણની શરૂઆતમાં છું,
અગર તો નથી-યા નહીં હોય, ના-ના નથી, તો પછી જે રહે તે પ્રલયની શરૂઆતમાં છું.
.
( મહેશ શાહ )
રોજ એક મોસમ નવી આવીને પાછી જાય છે,
કાલ મળશું, એમ સમજાવીને પાછી જાય છે !
.
જાગતી આંખે કર્યા સ્વપ્નાના વાવેતર અમે,
વાદળી આવે છે, તરસાવીને પાછી જાય છે !
.
હું અજાણી યાદનો પીછો કરું તો શી રીતે,
એ મને મારાથી છોડાવીને પાછી જાય છે !
.
એક ખુશ્બૂ રોજ આંસુ લૂછવા આવે છે પણ,
ફુલના સોગંદ ખવડાવીને પાછી જાય છે !
.
એમની સાથે ઘણી વાતો કરું છું તે છતાં
ખાસ વાતો હોઠ પર આવીને પાછી જાય છે !
.
સાંજ પડતાં એ સુગંધિત લે’રખી આવે છે પણ,
એમનો સંદેશ સંભળાવીને પાછી જાય છે !
.
પણ ખલીલ એનો ઈરાદો શું છે પૂછો તો ખરા,
રોજ રાજું ફૂલ પકડાવીને પાછી જાય છે !
.
( ખલીલ ધનતેજવી )
જે કાયમ રહેતો દર્પણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
અને લુપ્ત થઈ જાતો ક્ષણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
આમ જુઓ તો સાચું છે ને આમ જુઓ તો આભાસી
મૃગજળ થઈને રહેતો રણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
એ ગમતીલી પરીકથાઓ વાંચે એવી આંખો ક્યાં રહી ?
જે ખોવાયું છે બચપણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
આજ લગી ભાગ્યો જેનાથી, એ મારો પડછાયો નીકળ્યો,
હું રહેતો તો એ મુંઝવણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
હોઠમાં ઉપર આવ્યાં જે ગીતો એ આખી દુનિયા જાણે છે,
જે અટવાયાં છે લેખપમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
ગુપ્ત ગણીને શોધો ત્યારે પ્રગટ થવાનો એ પળભરમાં
જે સંતાયો છે કણકણમાં એનો પીછો ક્યાંથી કરવો ?
.
( ઉર્વીશ વસાવડા )
નદીને પૂછો, ગગનને પૂછો, ધરાને પૂછો શું પૂછવું છે,
હજાર પ્રશ્નો છે સૌની પાસે, બધાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
નથી અમે કંઈ અમારા ઘરમાં ઉછીનું અજવાળું લઈને બેઠા,
અમારા દીવા સળગતા રહેશે હવાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
અમારી નેકી-બદીનો આખો હિસાબ મોઢે કરી લીધો છે,
ઉઠો ફરીશ્તા, તમે તમારા ખુદાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
અમારા જખ્મો, અમારી પીડા, અમારી બીમારી ત્યાંની ત્યાં છે,
તબીબ પાસે જવાબ માગો, દવાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
સફર છે લાંબી ને રસ્તો ટૂંકો, છે રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા,
કરી આ કોણે દશા અમારી દિશાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
દરેક વાતે કશુંક ખૂટે, વિચાર ટાંકો ને ટેભાં તૂટે,
યુગોથી બેઠી છે આ પનોતી, દશાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
ખલીલ, સૌમાં રહ્યો છે માણસ ને માણસાઈ મરી ચૂકી છે,
હયાતી પાસે જવાબ ક્યાં છે, ફનાને પૂછો શું પૂછવું છે.
.
( ખલીલ ધનતેજવી )
મોરપીંછ 