ઈશારો મૂક પથ્થરનો, તને સમજાય તો સારું.

સવેળા અર્થ ઠોકરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

જગતની રંગભૂમિ પ,ર તમાશો જિંદગીનો છે,

મજાનો ખેલ ઈશ્વરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

વધારો થાય માત્રાનો, પછી હર ચીજ બૂરી છે,

ટકોરો છે ખરેખરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

સુનામી રૂપ લૈ કાં બંધનો તોડ્યાં કિનારાએ….?

બળાપો સાત સાગરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

ન જાણે મોત કેવું રૂપ લઈને આવશે તારું,

હશે કિસ્સો ઘડીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

લખી છે વાત દિલની મેં અહીં બેચાર ગઝલોમાં,

ઝુરાપો જિંદગીભરનો, તને સમજાય તો સારું.

.

( બી. કે. રાઠોડ )

કેટલી વાતો દટાયેલી જ મનમાં હોય છે,

ગામમાં, ઘરમાં અને બીજી પવનમાં હોય છે.

.

બીજમાંથી ફળ પછી શું હોય છે અંદર કહો ?

એ જ રીતે આ કર્મોની ગતિ ગહનમાં હોય છે.

.

ફક્ત ફૂલોની સુગંધ વિશે કહો તો શું હશે ?

જો કશું ના હોય તો કૃષ્ણ ભજનમાં હોય છે.

.

આમ આખ્ખું જગત ખિસ્સામાં લઈ ફરતા રહો,

એક છેલ્લી મરણની ઈચ્છા વતનમાં હોય છે.

.

યાદની આ વેલનાં પુષ્પો ખરે છે રાતદિન,

એ જ શબ્દો એ જ અર્થો ત્યાં વજનમાં હોય છે.

.

( રશ્મિન પટેલ )

એક ખોવાયેલ નથડી, ને રમેલા રાસનો

ક્યાં મળે છે કોઈ દસ્તાવેજ એ ઈતિહાસનો

.

દોસ્ત સાબૂત રાખજે સંવેદનાઓ પગ નીચે

તો જ થઈ શકશે અનુભવ સાવ તાજા ઘાસનો

.

ઘોર અંધારે દીવો એકાદ પ્રગટાવો પછી

અર્થ આપોઆપ સમજાઈ જશે અજવાસનો

.

તેં ઈમારતના ઘણા નકશાઓ ચીતર્યા પણ હવે

આજ ચીતરી દે મને નકશો સૂના આવાસનો

.

સહેજ અમથી ફૂંકની ભીતિ તને પજવે સતત

નેસ્તનાબૂદ થઈ શકે આ મહેલ તારો તાસનો

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )

ધૂપ છે છાંવ છે, ખેંચ છે તાણ છે, ખૂબ સંભાળજે

છે અજાણી જગા, શખ્સ અણજાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

કંઈક આ પાર છે, કંઈક એ પાર છે, એ જ છે આપણું,

રાખની છે રમત, લાખની લહાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

છે સમય કૈં અલગ, છે નસીબ કૈં અલગ, છે દશા કૈં અલગ,

એનું એ તીર છે, એનું એ બાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

ધૂળ ઢંકાયેલો, સાવ ઝંખાયેલો, જાણે પીંખાયેલો,

આભમાં ક્યાંક એ, એનો એ ભાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

સહેજ લથડે ચરણ, તો અહીં છે મરણ, વાત નક્કી જ એ,

માણસો ખીણ છે, માણસો ખાણ, છે ખૂબ સંભાળજે.

.

આ તો દરિયો ‘પ્રણય’, દે ડૂબાવી બધું; શેષ કૈં ના બચે !

આંધી-તોફાન છે- જર્જરિત વ્હાણ છે, ખૂબ સંભાળજે.

.

( ‘પ્રણય’ જામનગરી )

આઘેથી અનંતથી આયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો;

વનરા તે વનમાં વાયો

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

..

લહરલહરીથી ગઈ ડાળીયે ઝૂકી,

કોકે વળી હૈયે ગડી વાળીયે મૂકી.

એક રાધીએ કીધ કાન-ફાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

જે વેદમાં ન માયો, ભેદ કોઈએ ન પાયો;

ઝંઝાશો આવ્યો તોયે જસદાનો જાયો,

એક રાધાના શ્વાસમાં સમાયો.

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

કેટલુંક વેઠે વીંધી વનરાની વાંસળી ?

કેટલુંક ઝીલે છેદી મુનિવરની પાંસળી ?

જેવો રાધામાં રૂં રૂં ફૂંકાયો ?

કે કાનજી વાયરો વસંતનો.

.

( ઉશનસ )

અમે કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

છાનો છપનો કાગળ લખ્યો’તો પહેલવહેલો

કસ્તુરી શબ્દોને ચંદનમાં ઘોળ્યાતા

ફાગણિયો મલક્યો જ્યાં પહેલો

.

સંબોધન જાણે કે દરિયાનાં મોજાંઓ

આવી આવીને જાય તૂટી

સંબોધન છોડીને કાગળ લખ્યો

ભલે કાગળમાં એક ચીજ ખૂટી

નામજાપની માળા લઈ બેઠા ને

પહેલો મણકો જ ના ફરેલો

.

પહેલા ફકરાની એ પહેલી લીટી તો

અમે જાણીબૂઝીને લખી ખાલી

બીજામાં પગરણ જ્યાં માંડ્યા તો

લજ્જાએ પાંચે આંગળીઓને ઝાલી

.

ત્રીજામાં એમ થયું લાવ લખી નાખીએ

અહીંયા મઝામાં સહુ ઠીક છે

અંદરથી ચૂંટી ખણીને કોઈ બોલ્યું :

સાચું લખવામાં શું બીક છે

હોઠ ઉપર હકડેઠઠ ભીડ હતી શબ્દોની

એ એક ચોકિયાત ત્યાં ઊભેલો

.

લિખિતંગ લખવાની જગ્યાએ ઓચિંતુ

આંખેથી ટપક્યું રે બિંદુ

પળમાં તો કાગળ પર માય નહીં એમ

જાણે છલકેલો લાગણીનો સિંધુ

મોગરાનું ફૂલ એક મૂકીને

મહેંકતા શ્વાસ સાથ કાગળ બીડેલો

.

( મુકેશ જોશી )

પ્રેમ કરવો એ એક ઘટના છે

પણ ઘટનામાં પણ ઘટના છે

તમને તો અવ કાંઈ કશું નહીં

ને અમને તમારી રટના છે.

.

તમે બુદ્ધિથી બધુંય માપો

અમને લાગણીઓનો છાક

અમને જોઈએ ધોધમાર

ને તમને ઝંખના હોય જરાક

પાગલ અમે ભટકીએ

તમારા પંથ બધા વહીવટના છે.

.

તમે શાંત સરોવર

એમાં અમે ઊછળતી નૌકા

તમને વ્હાલું મૌન ને અમને

જોઈએ ટહુકેટહુકા

તમે વેદ પુરાણ

અમારા સ્કંધ બધા ભાગવતના છે.

.

( નિમેષ ચોકસી )

ફરી એ જ પડકાર અમને મળ્યો છે

નવો એક અવતાર અમને મળ્યો છે

.

ફક્ત એક પળ જ્યાં કરી બંધ આંખો

અજબ તેજ ઝબકાર અમને મળ્યો છે

.

સતત ચાલવાનું, ઘડીભર વિસામો

તસુ કે ન તલભાર, અમને મળ્યો છે

.

અરીસાની ઓકાત શું કે બતાવે

અદીઠો જે શણગાર અમને મળ્યો છે

.

ન સમજાયું શાને અમારા જ ઘરમાં

અતિથિનો સત્કાર અમને મળ્યો છે

.

પછી એ લખાયું ગઝલના સ્વરૂપે

અગમનો જે અણસાર અમને મળ્યો છે

.

( ઉર્વીશ વસાવડા )

તેમને મારું આલ્બમ બતાવતાં

મેં એક તસવીર તરફ ધ્યાન ખેંચ્યું.

’જુઓ, આ છે મારો મિત્ર,

કેનિયામાં રહે છે.

અને રબ્બરની કંપનીમાં મોટો હોદ્દો ધરાવે છે’.

દુ:ખથી તેનું મોઢું પડી ગયું.

’હા, હું તેને જાણું છું, અને

મેં એની સાથે પીધું પણ છે

તે મને કેનિયામાં છ વર્ષ પહેલાં મળેલો

પણ પછીના વર્ષે જ

ટ્રેન અકસ્માતમાં ખતમ થઈ ગયો.

.

અચાનક વાતાવરણ વેદનાથી ભરાઈ ગયું

મને સમજ ન પડી – તેને સાંત્વન આપું કે મને

આવું પણ ક્યારેક થાય છે.

મારા આલ્બમના કાળા પાના પર સ્મિત રેલાવતો આ માણસ

મારે માટે આજ લગી જીવતો હતો

અને હમણાં જ મરી ગયો.

.

શું એવું છે કે

જાણવું એ મૃત્યુનું બીજું નામ છે ?

.

( મુઝાફર હન્ફી, અનુ. ઉષા ઠક્કર)

.

[મૂળ કૃતિ : ઉર્દૂ ]

આપણે ચાલ્યા હતા સાથેસાથે

તને સીડીઓ મળતી ગઈ

મને સાપ ગળતા ગયા.

.

થોડી સમજૂતીથી

ઘણું ભોગવી શક્યો હોત

પણ ક્યારેય ન આવડ્યું

સંબંધોની ત્રિરાશિ માંડતા;

મારા જીવનનો દાખલો

ખોટો પડ્યો.

.

વર્ષોના પ્રવાહમાં

દિશાશૂન્ય તણાયા પછી,

જીવનસંધ્યાની

ગોધૂલી વેળાએ,

યાદોના પડછાયા

બન્યા હમસફર.

.

અને થાકેલી આંખોએ

સપનાની બારીએથી જોયું

સમયના આંગણમાં

રમતું બાળપણ.

.

( બકુલ બક્ષી )