એક તું જ છે ને તું અહીં બધેય છે;

એમ તું જ ઉપમાન, ઉપમેય છે.

 .

હું કદીય પારખી શકીશ ના તને;

ને કદીય પારખું ન – એ જ ધ્યેય છે.

 .

સૂર કે શ્રુતિ કશું ન આંબતું તને,

તું વિશુદ્ધ ગાન છે ને તું અગેય છે.

 .

કૈં વિકલ્પ તો નથી છતાં વિકલ્પ છે;

તું કદાચ શ્રેય છે, કદાચ પ્રેય છે.

 .

તું સ્વભાવથી સહજ સરળ જણાય છે,

એટલે જ તું હજી અકળ પ્રમેય છે.

 .

( જાતુષ જોશી )

પ્રિય,

‘તું મારો ને હું તારી’- એમ તો

હૃદયની લાગણીઓ પ્રદર્શિત કરવા માટે

આવાં વાક્યોની જરૂર પડે ખરી.

પણ પછી આ જ વાક્યો લાગવા માંડે છે

અનાવશ્યક અને જૂનાં !

અને પછી તો આવાં વાક્યો બોલવાં એટલે

જાણે સંબંધોનું અપમાન જ.

કારણ જેમ જેમ સંબંધ વિકસે છે

તેમ શબ્દો ખરી પડે છે સાવ હળવાશથી.

એ જ ખરી પડેલા શબ્દો એકઠા કરવાનો

મેં કરેલો આ પ્રયાસ.

શબ્દરૂપે ફરી એક વાર જીવવાનું કેટલું ફાવશે,

ખબર નથી.

આપણા સહવાસમાં વણાઈ ગયેલી ક્ષણો

જીવંત શબ્દોમાં મહેકશે તે મને ગમશે.

કારણ કે તું છે જ એવો.

તું જેટલી સહજતાથી સમાઈ ગયો મારામાં

તેટલી જ સહજતાથી મારે

ખીલવવાં છે શબ્દફૂલો.

કંઈક ભૂલ થઈ જાય, કંઈક ખૂંચે, ખટકે, ગમતું ભુલાઈ જાય,

તો પ્રિય, તું છે જ ક્ષમા કરવા માટે.

ક્ષણો તારી શબ્દો તારા થકી.

પ્રશ્નો તારા ઉત્તરો તારા થકી

સર્વસ્વ તારું જ અને તને જ સમર્પણ !

 .

( હેમા લેલે, અનુ. ડો. શેફાલી થાણાવાલા )

પૂર્ણના પ્રગટીકરણનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે,

અલ્પનાં આવાગમનનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

 .

પગ કશે પહોંચી કરી દે હાથ ઊંચા તોય પણ,

મનમાં આગામી સફરનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

.

વાયુ પરપોટો બનીને પાણીમાં બેસી ગયો,

પણ હજી શઢમાં પવનનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

 .

શોભતો’તો જે અલંકારોથીએ ત્યાગ્યા પછી,

ચીંથરે વીંટ્યા રતનનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

 .

મુઠ્ઠીથી સરકી ગયું એને તો ભૂલી જાઉં પણ,

ખાલી મુઠ્ઠીના જતનનો પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

 .

( અશરફ ડબાવાલા )

જીવનથી થાકી હારી મેં ગઝલો લખી નથી

ઈચ્છાઓ મારી મારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

ઈસ્લાહ મેં ગઝલની કરી છે સતત છતાં

ઊર્મિઓને મઠારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

મારી ગઝલના કેન્દ્રમાં મારી જ મોજ છે

મહેફિલ વિષે વિચારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

પેલા સમી; આનાથી સારી; આવી; આવી નૈં-

એવી શરત સ્વીકારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

થોડું છતું કર્યું છે મેં થોડું છુપાવ્યું પણ

વસ્ત્રો બધાં ઉતારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

તકલીફ તો મનેય પડી છે ઘણી છતાં

પળ પળ તને પુકારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

ઈતિહાસ નોંધ લેશે કદી મારા સુખનની

એવું કશુંય ધારી મેં ગઝલો લખી નથી

 .

( રિષભ મહેતા )

એ પ્રશ્નમાં ડૂબેલું સદીઓથી મારું ઘર છે

હું એકલવ્ય છું કે છું કર્ણ ક્યાં ખબર છે

 .

નીકળ્યો હતો એ ક્ષણની હળવાશ ક્યાં ગઈ ?

બદલાઈ હું ગયો કે રસ્તાની આ અસર છે

 .

જ્યાં આવતાં હવા પણ ધ્રુજે છે એ જગાએ

પગલું પડ્યું આ કોનું? કોની અવર-જવર છે

 .

અહીંયાં શું લાગણી કે, શું પ્રેમ કે, શું મમતા ?

માણસને નામે કેવળ પથ્થરનું આ નગર છે

 .

ક્યારે પૂરી થશે કે અટકી જશે અચાનક

પૂછો ન કોઈને આ આંધળી સફર છે

 .

( ચંદ્રેશ મકવાણા )

आगाज तो होता है अंजाम नहीं होता

जब मेरी कहानी में वह नाम नहीं होता

 .

जब जुल्फ की कालिख में गुम जाए कोई राही

बदनाम सही लेकिन गुमनाम नहीं होता

.

हंस-हंस के जवां दिल के हम क्यों न चुनें टुकडे

हर शख्स की किस्मत में ईनाम नहीं होता

 .

बहते हुए आंसू ने आंखों से कहा थम कर

जो मय से पिघल जाए वह जाम नहीं होता

 .

दिन डूबे हैं या डूबी बारात लिए कश्ती

साहिल पे मगर कोई कोहराम नहीं होता

 .

( मीनाकुमारी )

 .

[ आगाज = आरम्भ, अंजाम = अंत, मय = मदिरा ]

 યાર, અનરાધાર, બેસુમાર જાવું રહી ગયું

આપણું એકાદ ઈચ્છાપાર જાવું રહી ગયું

 .

પગરવોના પગરવોની પાર પહોંચી ગ્યા પછી

 પગ ઉપાડી સહેજે ડેલી બહાર જાવું રહી ગયું

 .

ખોખલા, ખાલી અવાજોમાં જ પૂરી થઈ સફર

અનહદોની હદમાં પડઘાકાર જાવું રહી ગયું

 .

પૂર્ણતાનો કેફ જીવનભર ઉતારી ના શક્યા

અધ-મધુરા દેશ, અધ્યાહાર જાવું રહી ગયું

 .

શબ્દ-દેહે સ્થૂળગામી ઉપક્રમો કીધા સતત

અર્થ, અર્થેતરની આરોપાર જાવું રહી ગયું

 .

( સુરેન્દ્ર કડિયા )

કૃપા બસ એટલી ઈશ્વર થવા દે,

તું મારા ઘરને મારું ઘર થવા દે.

 .

નવો કંઈ ખેલ જાદૂગર થવા દે,

સઘન અંધકાર છૂમંતર થવા દે.

 .

પવન, આ જ્યોતની ઉંમર થવા દે,

જરા અજવાસ પણ પગભર થવા દે.

 .

દુવા માંગુ કે મારા કદ પ્રમાણે,

કદી તો માપસર ચાદર થવા દે.

 .

બધાં સુખદુ:ખ મને મંજૂર છે પણ,

બધું સરખું ને માફકસર થવા દે.

 .

ઘણી મહેનત કરી છે જિન્દગીભર,

હવે પરસેવાને અત્તર થવા દે.

 .

મને પણ પૂજશે લોકો યકીનન,

મને પણ પીર કે પથ્થર થવા દે.

 .

મને ડર છે કોઈ તફડાવી જાશે,

ગઝલ પર મારા હસ્તાક્ષર થવા દે.

 .

ખલીલ ઈચ્છાઓ ગાંડીતૂર થઈ છે,

કઈ રીતે કોઈ સરભર થવા દે.

 .

( ખલીલ ધનતેજવી )

જ્યાં જ્યાં તમે પગલાં કરો એ ભોમ બોલશે,

તારા-ગગનની સાથ, સૂરજ-સોમ બોલશે !

 .

ચૂપકી તમે સાધી ભલે, પણ વાત નહિ બને;

છે જેટલાં તન પર, બધાં એ રોમ બોલશે !

 .

કરશે અવળચંડાઈ શબ્દો જે ઘડી હવે,

લૈ હાથ બાજી, નાદ ઊઠશે, ઓમ બોલશે !

 .

ઊઘડી રહી છે આ ગઝલ પણ જો ધીરે ધીરે,

વાતાવરણ ખીલશે, સ્તવન ને સ્તોમ બોલશે !

.

તું રાખજે તૈયાર તારી જાતને ‘સુધીર’,

તો થૈ જવાશે હવ્ય જ્યાં એ હોમ બોલશે !

 .

( સુધીર પટેલ )